Cá biển hay cá nước ngọt tốt cho sức khỏe hơn?

Cá biển hay cá nước ngọt tốt hơn là thắc mắc của nhiều người. Ảnh: Unsplash.

Cá biển và cá nước ngọt đều giàu protein, vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, mỗi loại có thành phần dinh dưỡng riêng, khiến nhiều người băn khoăn nên ưu tiên loại cá nào trong bữa ăn hàng ngày.

PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên cán bộ Viện Công nghệ sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết rất khó khẳng định cá biển hay cá nước ngọt tốt hơn cho sức khỏe. Người dân vùng ven biển thường ăn cá nước mặn, trong khi những khu vực không giáp biển phổ biến với cá nước ngọt. Xét tổng thể, hai nhóm cá có giá trị dinh dưỡng tương đương, nhưng thành phần và hàm lượng dưỡng chất ở từng loài có sự khác biệt.

Theo chuyên gia, cá biển nhìn chung cung cấp nhiều năng lượng hơn một số loại cá nước ngọt. Chẳng hạn, cá tra và cá basa thuộc nhóm cá nước ngọt giàu năng lượng, với khoảng 1.245-1.700 kcal/kg. Trong khi đó, cá ngừ, cá thu và cá trích có mức năng lượng khoảng 1.500-2.300 kcal/kg.

Một ưu điểm đáng chú ý của cá biển là hàm lượng axit béo omega-3 dồi dào. Đây là nhóm chất béo không no cần thiết cho sự phát triển của não bộ, thị lực và hệ thần kinh, đồng thời góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch. Cá còn cung cấp protein có giá trị sinh học cao, dễ tiêu hóa, cùng nhiều vitamin như A, D, E, B1, B3, B6, B12 và các khoáng chất như canxi, sắt.

Tuy nhiên, PGS Thịnh lưu ý vấn đề an toàn thực phẩm cũng cần được quan tâm khi lựa chọn cá. Trong bối cảnh môi trường ô nhiễm, hoạt động nuôi trồng thiếu kiểm soát có thể khiến cá tồn dư kim loại nặng hoặc kháng sinh từ thức ăn chăn nuôi.

Chuyên gia cho biết giá trị dinh dưỡng của hai nhóm cá có nhiều điểm tương đồng. Ảnh: Unsplash.

Theo chuyên gia, cá biển được nuôi tại những nguồn bảo đảm an toàn có thể là lựa chọn đáng cân nhắc. Người tiêu dùng cũng cần thận trọng với một số loại hải sản như mực, cá ngừ nếu có cơ địa dị ứng hoặc nguy cơ ngộ độc.

Dù vậy, điều này không đồng nghĩa cá nước ngọt kém bổ dưỡng. Cá đồng tuy thường chứa ít axit béo không no omega-3 hơn cá biển nhưng vẫn cung cấp nguồn protein quý, dễ hấp thu và ít gây dị ứng hơn ở một số người. Những loại cá như cá quả, cá trắm, cá trê có thể được lựa chọn để đa dạng thực đơn.

Đối với trẻ nhỏ, việc lựa chọn loại cá và thời điểm bắt đầu cho ăn cũng cần được chú ý. Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, đạm trong cá và hải sản có thể gây dị ứng ở trẻ, do đó cha mẹ có thể bắt đầu cho bé ăn cá từ tháng thứ 7. Khi mới tập ăn, nên cho trẻ thử từng lượng nhỏ, tăng dần để cơ thể thích nghi và theo dõi các phản ứng bất thường. Với những trẻ có cơ địa dị ứng, cha mẹ cần thận trọng hơn khi bổ sung thực phẩm này.

Ở giai đoạn đầu, cá nước ngọt là lựa chọn phù hợp bởi chứa nguồn protein có giá trị dinh dưỡng cao, dễ hấp thu và thường ít gây dị ứng hơn cá biển. Cha mẹ nên ưu tiên các loại cá đồng thịt nạc, ít xương như cá quả, cá trắm, cá trê để thuận tiện khi chế biến và hạn chế nguy cơ hóc xương.

Khi trẻ đã thích nghi với việc ăn cá, có thể bổ sung thêm các loại cá biển như cá hồi, cá thu, cá ngừ. Đây là những thực phẩm giàu omega-3, đặc biệt là các axit béo không no cần thiết cho quá trình phát triển não bộ, hệ thần kinh và thị giác của trẻ. Dù lựa chọn loại cá nào, cha mẹ cũng cần bảo đảm cá tươi, có nguồn gốc an toàn, chế biến chín kỹ, lọc bỏ xương cẩn thận và cho trẻ ăn với lượng phù hợp.

Nhìn chung, cá là thực phẩm nên có mặt thường xuyên trong chế độ ăn. Việc ăn cá ít nhất 3 lần mỗi tuần có lợi cho sức khỏe. Thay vì chỉ tập trung vào cá biển hay cá nước ngọt, người tiêu dùng nên ưu tiên nguồn thực phẩm tươi, an toàn, lựa chọn đa dạng các loài và chế biến đúng cách để tận dụng giá trị dinh dưỡng.