Cà Mau: Giảm nghèo đi cùng sinh kế bền vững

Đa dạng sinh kế, tạo động lực giảm nghèo

Cà Mau xác định, để nâng cao hiệu quả công tác giảm nghèo bền vững, cần chuyển từ hỗ trợ, ủng hộ sang hỗ trợ có điều kiện, trao "cần câu" và hướng dẫn cách "câu cá".

Để khơi dậy ý chí tự vươn lên của người nghèo, kết hợp đào tạo nghề, hướng dẫn kỹ thuật áp dụng các mô hình sản xuất, tỉnh Cà Mau triển khai Đề án "Hỗ trợ sinh kế cho hộ gia đình chính sách có hoàn cảnh khó khăn và hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2025 – 2027". Đồng thời phát động phong trào thi đua "Chung tay hỗ trợ sinh kế, giảm nghèo bền vững" lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng.

Heo giống được trao tận tay hộ nghèo, hộ khó khăn ở xã An Trạch, tỉnh Cà Mau. Ảnh: Nguyên Du

Đến nay, Cà Mau đã triển khai thí điểm 5 mô hình sinh kế tại 5 xã, phường với tổng kinh phí 1,23 tỷ đồng, trực tiếp hỗ trợ 50 hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Đặc biệt, tận dụng thế mạnh kinh tế nông nghiệp đặc thù, các ngành chuyên môn đã chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ khoảng 60 hộ nghèo, cận nghèo thực hiện mô hình "Ứng dụng chế phẩm sinh học EMOZEO trong nuôi tôm sú quảng canh cải tiến trên vùng sản xuất rlúa - tôm".

Tại xã An Trạch, UBND xã đã lựa chọn mô hình nuôi tôm quảng canh cải tiến kết hợp ứng dụng chế phẩm sinh học và mô hình nuôi lợn thương phẩm theo hướng an toàn sinh học. Địa phương phối hợp với Trung tâm Khuyến nông tỉnh tổ chức tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn cách chăm sóc để mô hình thực sự phát huy hiệu quả.

Ông Nguyễn Văn Nam (ấp Anh Dũng, xã An Trạch) được tập huấn và hướng dẫn kỹ thuật nuôi tôm 2 giai đoạn phù hợp với điều kiện gia đình. Ngoài con tôm, ông Nam còn thả nuôi kết hợp cua và cá nâu giúp cải thiện thu nhập gia đình. Ảnh: Nguyên Du

Là một trong những hộ thụ hưởng chương trình, ông Nguyễn Văn Nam (ấp Anh Dũng, xã An Trạch) chia sẻ: “Nhờ được tham gia tập huấn và hướng dẫn kỹ thuật xử lý nguồn nước nên việc quản lý ao nuôi giờ đây thuận lợi hơn nhiều so với trước. Mô hình nuôi tôm 2 giai đoạn phù hợp, vì tương đối dễ áp dụng”. Ngoài con tôm, ông Nam còn thả nuôi kết hợp cua và cá nâu nhằm nâng cao thu nhập trên cùng một diện tích.

Ông Đặng Minh Pháp, Chủ tịch UBND xã An Trạch cho biết, qua rà soát, xã tập trung ưu tiên hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo trong thời gian 3 năm, hộ có hoàn cảnh khó khăn nhưng có lao động, có điều kiện về đất đai, mặt nước và có nhu cầu thực sự tham gia sản xuất. Việc lựa chọn được thực hiện trên cơ sở đánh giá cụ thể điều kiện kinh tế của từng hộ, kinh nghiệm sản xuất, khả năng đối ứng và cam kết thực hiện mô hình.

Đối với từng mô hình, xã lựa chọn đối tượng phù hợp với điều kiện sản xuất. Mô hình nuôi tôm quảng canh cải tiến ưu tiên các hộ có diện tích đất, ao nuôi phù hợp, có kinh nghiệm nuôi tôm và có khả năng áp dụng các biện pháp kỹ thuật. Mô hình nuôi heo an toàn sinh học lựa chọn các hộ có điều kiện chuồng trại, có khả năng chăm sóc, quản lý đàn heo và thực hiện các yêu cầu về vệ sinh, phòng chống dịch bệnh.

Hỗ trợ đúng sinh kế, người dân xã An Trạch, tỉnh Cà Mau vươn lên ổn định cuộc sống. Ảnh: Nguyên Du

Kết quả, năm 2026 xã đã lựa chọn 81 hộ tham gia các mô hình sinh kế, trong đó 45 hộ thực hiện mô hình nuôi tôm quảng canh cải tiến với diện tích 36 ha và 36 hộ thực hiện mô hình nuôi heo an toàn sinh học với tổng kinh phí đầu tư gần 1 tỷ đồng. Cán bộ kỹ thuật Trung tâm Công ích của xã thường xuyên bám sát địa bàn, kịp thời hướng dẫn kỹ thuật nhằm giảm thiểu rủi ro dịch bệnh. “Việc lựa chọn đối tượng bảo đảm đúng nhóm thụ hưởng, góp phần tạo sinh kế, tăng thu nhập và từng bước giúp hộ nghèo, hộ cận nghèo ổn định cuộc sống, vươn lên thoát nghèo”, ông Pháp cho hay.

Điểm tựa an sinh vững chắc

Bên cạnh các chương trình sinh kế, nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội đã trợ lực đắc lực cho hộ nghèo và đối tượng chính sách đầu tư sản xuất, ổn định cuộc sống. Theo Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Cà Mau, tổng dư nợ của Ngân hàng đạt 9.220 tỷ đồng, hơn 231.000 khách hàng vay vốn.

Bên cạnh các chương trình sinh kế, nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội đã trợ lực đắc lực cho hộ nghèo và đối tượng chính sách đầu tư sản xuất, ổn định cuộc sống. Ảnh: Nguyên Du

Ông Lâm Hoàng Đảo, Giám đốc Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội khu vực Hòa Bình cho biết, đơn vị triển khai đồng bộ 16 chương trình tín dụng. Các chương trình điển hình đạt hiệu quả cao như cho vay hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, học sinh, sinh viên hoàn cảnh khó khăn, giải quyết việc làm, nước sạch vệ sinh môi trường... kịp thời giúp người dân có vốn đầu tư nuôi trồng, sản xuất hoặc kinh doanh, từng bước phát triển kinh tế.

Để nâng cao hiệu quả trong công tác giảm nghèo bền vững, Cà Mau xác định cần có giải pháp giúp người nghèo “an cư”. Tỉnh đã mở đợt cao điểm huy động các nguồn lực xã hội hóa kết hợp ngân sách nhà nước để giải quyết dứt điểm tình trạng nhà tạm, nhà dột nát cho người nghèo.

Trong 9 tháng năm 2026, Cà Mau hỗ trợ xây dựng thêm 1.069 căn nhà cho hộ nghèo, hộ cận nghèo khó khăn về nơi ở. Các địa phương vẫn đang rà soát, quyết tâm không để bất kỳ hộ dân nào phải sống trong điều kiện nhà ở dột nát, tạm bợ.

Bà Võ Thị Ngọc Hân, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau cho biết: Kế hoạch năm 2026, tỉnh phấn đấu vận động quỹ Vì người nghèo và An sinh xã hội đạt từ 90 tỷ đồng trở lên. 100% xã, phường triển khai ít nhất 1 mô hình hỗ trợ sinh kế, mỗi ban công tác Mặt trận ấp, khóm trực tiếp giúp đỡ từ 1-2 hộ nghèo, cận nghèo. Sự chủ động này hứa hẹn tạo chuyển biến tích cực, phối hợp đồng bộ với các chương trình giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới tại địa phương. Hiện tại, hệ thống Mặt trận các cấp đang khẩn trương rà soát nhu cầu thực tế để  tiếp tục triển khai các giải pháp thiết thực như: hỗ trợ vốn sản xuất, buôn bán nhỏ; trao tặng cây, con giống,  kết nối việc làm thời vụ...

Từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh Cà Mau đã hoàn thành hỗ trợ xây dựng 1.069 căn nhà Đại đoàn kết cho hộ nghèo, cận nghèo và hộ có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn. Ảnh: Nguyên Du

Ông Ngô Vũ Thăng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cho rằng, để công tác giảm nghèo đạt hiệu quả bền vững cần có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, phương thức hỗ trợ đúng nhu cầu của từng hộ và trên hết là ý thức tự giác vươn lên của chính người dân. Thời gian tới, tỉnh tiếp tục tập trung nâng cao chất lượng tín dụng chính sách, ưu tiên nguồn ngân sách địa phương ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội, đồng thời gắn kết chặt chẽ chương trình giảm nghèo với đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp, chương trình xây dựng nông thôn mới và phong trào thi đua "Chung tay vì người nghèo".

Cà Mau hiện còn 3.456 hộ nghèo, chiếm 0,63% trên tổng số hộ dân. Tỉnh phấn đấu đến cuối năm 2026, tỷ lệ hộ nghèo sẽ giảm xuống còn 0,53%. Để đạt được kết quả này, Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh đã chỉ đạo các cấp, ngành phối hợp chặt chẽ triển khai quyết liệt đồng bộ các giải pháp. Đáng chú ý, HĐND tỉnh Cà Mau đã thông qua Nghị quyết Quy định mức hỗ trợ một dự án và định mức hỗ trợ các đối tượng tham gia dự án phát triển sản xuất thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 – 2030. Đây chính là hành lang pháp lý vững chắc, tạo điều kiện thuận lợi để giải ngân nguồn lực đầu tư phát triển sản xuất tại cơ sở một cách công khai, minh bạch và kịp thời.