Cà Mau: Hơn 14.000 tỷ đồng đột phá hạ tầng giao thông nông thôn

Ngày 10/9, Văn phòng UBND tỉnh Cà Mau cho biết, UBND tỉnh vừa ban hành Đề án Phát triển giao thông nông thôn (GTNT) giai đoạn 2026 - 2030, với tổng nguồn lực dự kiến hơn 14.000 tỷ đồng. Đề án được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để "nút thắt" hạ tầng vùng sông nước, đưa đường bê tông thông suốt đến 100% khóm, ấp trên địa bàn.

Huy động nguồn lực phát triển hạ tầng giao thông nông thôn giai đoạn 2026 - 2030 là yêu cầu cấp thiết của tỉnh Cà Mau.

Yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn sông rạch chằng chịt

Thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới, hệ thống GTNT tỉnh Cà Mau đã có những bước tiến đáng ghi nhận. Mạng lưới giao thông nối liền các khu dân cư với trung tâm xã và các trục giao thông chính dần hình thành, đáp ứng nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa của Nhân dân.

Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới và đặc thù địa hình vùng cực Nam Tổ quốc, hạ tầng GTNT địa phương vẫn bộc lộ nhiều hạn chế như nhiều tuyến đường đất đen lầy lội, ngập úng trong mùa mưa bão và khi triều cường dâng cao.

Đồng thời, nhiều tuyến đường bê tông đầu tư từ các giai đoạn trước đã xuống cấp, quy mô nhỏ, không còn đáp ứng được tải trọng và nhu cầu kết nối giao thông hiện đại. Đặc biệt là mạng lưới sông rạch chằng chịt, nguy cơ sạt lở, sụt lún cao đòi hỏi suất đầu tư lớn cùng các giải pháp kỹ thuật đồng bộ, bền vững.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định phát triển kết cấu hạ tầng giao thông là một trong những khâu đột phá chiến lược. Do đó, việc hoàn thiện hạ tầng giao thông thông suốt đến 100% khóm, ấp là nhiệm vụ trọng tâm nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển, tạo động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng - an ninh.

Theo Sở Xây dựng tỉnh Cà Mau, qua rà soát chi tiết tại 64 xã, phường, danh mục công trình đủ điều kiện đưa vào Đề án bao gồm: 1.380 tuyến đã hoàn thiện nền đất đen, đủ điều kiện bê tông hóa; 538 tuyến bị hư hỏng, xuống cấp; 1.485 tuyến cần mở rộng quy mô kết nối; 815 tuyến chưa hoàn thiện nền đất đen, cần đắp nền để chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo.

Tổng số công trình cầu, cống kèm theo dự kiến xây dựng mới và sửa chữa lên tới hơn 2.800 cầu và trên 22.000 cống các loại.

Đề án quán triệt nguyên tắc đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, đúng quy hoạch, bảo đảm tính kết nối đồng bộ theo phương châm "đường đến đâu, cầu đến đó". Tuyệt đối không phân bổ vốn bình quân hay đầu tư dàn trải, lãng phí.

Việc huy động nguồn lực được tỉnh Cà Mau xác định theo nguyên tắc, Nhà nước giữ vai trò chủ đạo hỗ trợ kinh phí cứng hóa mặt đường; Nhân dân là chủ thể tự nguyện hiến đất, di dời vật kiến trúc, đắp nền đất đen, làm cống phục vụ sản xuất và tham gia đối ứng theo khả năng (tỷ lệ 0%, 10%, 20%, 30% tùy điều kiện thực tế, không cào bằng); xã hội hóa đẩy mạnh vận động các doanh nghiệp, nhà tài trợ xây dựng hệ thống cầu GTNT.

Tỉnh Cà Mau sẽ đầu tư hệ thống đường giao thông nông thôn có trọng tâm, trọng điểm, đúng quy hoạch, bảo đảm tính kết nối đồng bộ theo phương châm "đường đến đâu, cầu đến đó".

Lộ trình hai giai đoạn và giải pháp thực hiện

Để đạt mục tiêu 100% khóm, ấp có đường bê tông giao thông thông suốt vào năm 2030, Đề án được lộ trình thực hiện theo 2 giai đoạn. Cụ thể:

Giai đoạn 2026 - 2027: Cứng hóa 1.251 tuyến đường đã hoàn thiện nền đất đen (chiều dài 2.160km); hoàn thành đắp nền đất đen 815 tuyến (1.437km) để chuẩn bị cho giai đoạn sau; xây mới và sửa chữa 738 cầu, 8.064 cống.

Giai đoạn 2028 - 2030: Nâng cấp 538 tuyến đường xuống cấp (1.072km); nâng cấp, mở rộng 1.485 tuyến đường kết nối liên xã, kết nối đường tỉnh và quốc lộ (3.801km); bê tông hóa 100% các tuyến đường đã đắp nền ở giai đoạn 1 (1.437km); xây mới, sửa chữa 2.104 cầu và 14.910 cống.

Tổng nguồn vốn thực hiện Đề án hơn 14.048 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách Nhà nước hỗ trợ 12.397 tỷ đồng; xã hội hóa (xây cầu GTNT) 1.421 tỷ đồng; nhân dân đóng góp (làm cống) 230 tỷ đồng.

Theo ông Lê Văn Sử, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, do đặc thù nền đất yếu và ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu, nên UBND tỉnh Cà Mau yêu cầu các đơn vị liên quan triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp như tính toán kỹ đỉnh lũ và triều cường lịch sử tại từng địa bàn để xác định cao độ nền đường, đảm bảo chống tràn lâu dài.

Đối với các đoạn tuyến bờ sông, kênh, rạch phải chủ động lùi sâu vào nội địa (tuân thủ khoảng lưu không tối thiểu) hoặc thi công kè gia cố trước khi làm mặt đường. Khuyến khích áp dụng phụ gia bê tông, bê tông thương phẩm tại các vị trí giao thông thuận lợi nhằm nâng cao chất lượng và rút ngắn thời gian thi công.

Cùng với đó, UBND tỉnh Cà Mau giao UBND cấp xã tiếp nhận, duy tu hằng năm; đồng thời thành lập các "Tổ tự quản đường GTNT" do các đoàn thể địa phương nòng cốt quản lý, ngăn chặn xe quá tải trọng lưu thông phá hoại công trình.