Cà Mau nâng cao kỹ năng nghề, mở sinh kế cho lao động Khmer
Tỉnh Cà Mau kết hợp tập huấn kỹ thuật tôm-lúa, hỗ trợ học nghề và tư vấn việc làm để lao động Khmer nâng cao kỹ năng, cải thiện thu nhập và phát triển sinh kế bền vững.

Chị Thị Tuyết Hạnh tham gia trao đổi tại buổi tập huấn kỹ thuật quản lý dinh dưỡng trong sản xuất tôm-lúa, góp phần nâng cao kỹ năng canh tác, phát triển sinh kế cho phụ nữ Khmer. (Ảnh: Thu Hiền)
Từ những lớp hướng dẫn kỹ thuật sản xuất tôm-lúa đến chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, tỉnh Cà Mau đang từng bước tạo điều kiện để lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số nâng cao kỹ năng, chủ động phát triển sản xuất và tìm kiếm việc làm.
Việc gắn đào tạo với điều kiện kinh tế địa phương, nhu cầu thị trường lao động được xem là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao thu nhập, tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Học kỹ thuật, chủ động phát triển sinh kế
Tại xã Hồng Dân, tỉnh Cà Mau, mô hình sản xuất tôm-lúa đang phát huy hiệu quả nhờ tận dụng điều kiện tự nhiên, tạo nguồn thu nhập từ hai loại sản phẩm trên cùng diện tích canh tác. Tuy nhiên, để duy trì hiệu quả sản xuất trong điều kiện biến đổi khí hậu, người dân không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm mà cần được trang bị kiến thức, kỹ năng phù hợp. Đối với lao động vùng đồng bào Khmer, đặc biệt là phụ nữ vùng sâu, việc tiếp cận các chương trình hướng dẫn kỹ thuật đang giúp họ chủ động hơn trong phát triển kinh tế gia đình.
Tháng 10/2026, chương trình tập huấn quản lý dinh dưỡng chính xác được tổ chức tại xã Hồng Dân, với sự phối hợp của Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI), Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cùng các đơn vị liên quan. Thông qua chương trình, người dân được hướng dẫn kỹ thuật bón phân cân đối, sử dụng vật tư hợp lý và quản lý dinh dưỡng phù hợp với điều kiện đất, nước. Những kiến thức này giúp giảm chi phí sản xuất, hạn chế tác động đến môi trường nuôi tôm và nâng cao hiệu quả canh tác.
Là một trong những phụ nữ Khmer tham gia tập huấn, chị Thị Tuyết Hạnh, xã Hồng Dân, cho biết trước đây gia đình chủ yếu sản xuất theo kinh nghiệm, việc tính toán lượng phân bón và chi phí vật tư chưa được chú trọng. Sau khi được hướng dẫn kỹ thuật, chị nắm rõ hơn cách bón phân đúng thời điểm, đúng lượng, đồng thời chủ động cùng chồng bàn bạc, lựa chọn phương án sản xuất phù hợp.
Theo chị Hạnh, việc sử dụng vật tư hợp lý giúp gia đình giảm chi phí, nâng cao lợi nhuận từ vụ lúa và tạo điều kiện thuận lợi cho vụ nuôi tôm tiếp theo. Quan trọng hơn, những kiến thức tiếp thu được đã giúp chị tự tin tham gia các quyết định sản xuất, thay vì chỉ làm theo kinh nghiệm như trước.
Cũng tại xã Hồng Dân, chị Thị Nương cho biết mô hình tôm-lúa giúp gia đình có nguồn thu nhập trong nhiều thời điểm của năm. Từ khi được hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc lúa sinh thái và quản lý môi trường ao nuôi, chị có thêm kiến thức để cùng gia đình tổ chức sản xuất hiệu quả hơn, cải thiện thu nhập và ổn định cuộc sống.
Theo ông Võ Đức Toàn, Giám đốc Hợp tác xã Hòa Phát, việc tạo điều kiện cho phụ nữ Khmer tham gia các chương trình tập huấn không chỉ giúp nâng cao kỹ năng mà còn thay đổi cách tổ chức sản xuất trong từng hộ gia đình. Khi nắm được kỹ thuật và biết tính toán hiệu quả đầu tư, người lao động có thể chủ động hơn trong lựa chọn vật tư, chăm sóc cây trồng, vật nuôi và hạn chế những rủi ro không cần thiết.
Thực tế tại Hồng Dân cho thấy, việc nâng cao kỹ năng sản xuất có ý nghĩa trực tiếp đối với phát triển sinh kế của lao động dân tộc thiểu số. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm truyền thống, người dân từng bước tiếp cận phương pháp canh tác mới, biết tính toán chi phí và áp dụng kỹ thuật phù hợp với điều kiện thực tế. Đây cũng là cơ sở để phát triển các chương trình đào tạo nghề nông nghiệp sát với nhu cầu của người lao động.

Mô hình tôm-lúa tại Cà Mau, nơi người dân, trong đó có đồng bào Khmer, được hướng dẫn kỹ thuật canh tác nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, phát triển sinh kế bền vững. (Ảnh: Thu Hiền)
Gắn đào tạo nghề với giải quyết việc làm
Không chỉ dừng lại ở các hoạt động hướng dẫn kỹ thuật, yêu cầu đặt ra đối với Cà Mau là từng bước nâng cao chất lượng đào tạo nghề, giúp người lao động có khả năng áp dụng kiến thức vào sản xuất, tự tạo việc làm hoặc tham gia thị trường lao động. Điều này đặc biệt cần thiết tại các địa bàn vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi sinh kế của nhiều hộ gia đình vẫn phụ thuộc vào nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản.
Theo số liệu công bố tháng 8/2026, tỷ lệ lao động qua đào tạo của Cà Mau đạt khoảng 65%, nhưng tỷ lệ có bằng cấp, chứng chỉ mới đạt 27,5%. Riêng khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản, tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ nghề chỉ khoảng 8,4%. Những con số này cho thấy khoảng cách giữa kinh nghiệm sản xuất thực tế và trình độ nghề nghiệp được đào tạo bài bản, đồng thời đặt ra yêu cầu mở rộng các chương trình học nghề phù hợp với điều kiện địa phương.
Để tạo thêm cơ hội cho người lao động, ngày 15/5/2026, Ủy ban Nhân dân tỉnh Cà Mau ban hành Quyết định số 85/2026/QĐ-UBND quy định danh mục 59 nghề và mức hỗ trợ chi phí đào tạo trình độ sơ cấp, đào tạo dưới ba tháng. Trong đó có các nghề thuộc lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, bảo vệ thực vật và những ngành nghề phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế địa phương.
Người thuộc diện chính sách, trong đó có người dân tộc thiểu số, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, được hỗ trợ chi phí học nghề theo quy định. Chính sách này có ý nghĩa thiết thực đối với lao động vùng khó khăn, giúp giảm bớt trở ngại về kinh phí và tạo điều kiện để người dân tiếp cận các khóa đào tạo, nâng cao tay nghề.
Đối với những địa phương có thế mạnh sản xuất tôm-lúa như Hồng Dân, việc lựa chọn nghề đào tạo cần xuất phát từ nhu cầu thực tế của người dân, gắn với kỹ thuật trồng trọt, quản lý môi trường nuôi trồng thủy sản và tổ chức sản xuất. Khi kiến thức được áp dụng ngay vào công việc hằng ngày, người học có thêm điều kiện nâng cao năng suất, giảm chi phí và chủ động phát triển sinh kế trên chính diện tích đất của gia đình.
Cùng với đào tạo phục vụ sản xuất tại chỗ, công tác tư vấn hướng nghiệp và kết nối việc làm cũng được chú trọng. Tháng 9/2026, Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Cà Mau phối hợp với ngành giáo dục tổ chức các hoạt động tư vấn học nghề, việc làm tại một số địa phương. Thông qua đó, người lao động được cung cấp thông tin về nhu cầu tuyển dụng, yêu cầu kỹ năng và điều kiện làm việc, có thêm cơ sở lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với khả năng và nhu cầu của thị trường.
Theo đề xuất của Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cà Mau, giai đoạn 2026-2030, địa phương dự kiến hỗ trợ mở 125 lớp học nghề cho 4.375 học viên vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời tổ chức 250 cuộc tư vấn hướng nghiệp, khởi nghiệp, học nghề và kết nối việc làm, phục vụ khoảng 25.000 lượt người. Đây là những chỉ tiêu dự kiến, thể hiện định hướng mở rộng cơ hội học nghề và giải quyết việc làm cho người dân trong những năm tới.
Theo định hướng của Tiểu dự án 3 thuộc Dự án 5, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025, đào tạo nghề cần gắn với giải quyết việc làm, phù hợp nhu cầu người lao động và điều kiện địa phương. Vì vậy, hiệu quả đào tạo không chỉ thể hiện ở số lớp được mở hay số người tham gia mà còn ở khả năng vận dụng kiến thức, tìm kiếm việc làm và cải thiện thu nhập sau học nghề.
Từ những phụ nữ Khmer chủ động học hỏi kỹ thuật canh tác tôm-lúa tại Hồng Dân đến chính sách hỗ trợ học nghề và định hướng kết nối thị trường lao động, Cà Mau đang từng bước mở rộng cơ hội nâng cao kỹ năng cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Việc tiếp tục gắn kết cơ sở giáo dục nghề nghiệp với chính quyền địa phương, hợp tác xã và doanh nghiệp sẽ là yếu tố quan trọng để chuyển kiến thức thành năng lực sản xuất, tạo việc làm và phát triển sinh kế bền vững./.

