Cả nước có 29.626 người dân tộc thiểu số có uy tín trong cộng đồng

Củng cố khối đoàn kết từ cơ sở thông qua vai trò của già làng, người uy tín ở Tây Nguyên. (Ảnh: Hoài Nam/TTXVN)

Theo Dự thảo Tờ trình ban hành Nghị định về tiêu chí lựa chọn, công nhận người có uy tín và chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số vừa được Bộ Dân tộc và Tôn giáo công bố, cả nước hiện có 29.626 người có uy tín trong cộng đồng, là những người gắn bó mật thiết với nhân dân, được các thôn, bản, buôn làng, phum sóc bình chọn theo quy định.

Trong giai đoạn 2021-2025, các địa phương đã bố trí gần 500 tỷ đồng để thực hiện chế độ, chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số; tổ chức 1.423 hội nghị phổ biến, cung cấp thông tin cho 89.900 lượt người có uy tín; tổ chức 984 lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức cho khoảng 58.496 lượt người có uy tín tham gia; tổ chức 54 cuộc tham quan, giao lưu học tập kinh nghiệm ở trong huyện cho 1.659 lượt người có uy tín.

Ngoài ra, các địa phương cũng đã tổ chức 298 cuộc tham quan, giao lưu học tập kinh nghiệm trong tỉnh cho 12.811 lượt người có uy tín; tổ chức 348 cuộc thăm Thủ đô Hà Nội và các tỉnh khác cho 12.069 lượt người có uy tín; cấp 4 loại báo cho người có uy tín; tổ chức 2.841 cuộc cung cấp thông tin khác (như cấp bản tin hoặc các tài liệu, thông tin) cho 17.508 lượt người có uy tín,… qua đó phổ biến, cung cấp thông tin, nâng cao nhận thức, kiến thức pháp luật và chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tình hình phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Tuy vậy, theo Bộ Dân tộc và Tôn giáo, việc kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện từ ngày 1/7/2025, cũng ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số.

Đơn cử như tại Điều 6 Quyết định số 12/2018/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định về tiêu chí lựa chọn, công nhận người có uy tín và chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 8 Điều 1 Quyết định số 28/2023/QĐ-TTg về thủ tục công nhận, đưa ra khỏi danh sách và thay thế, bổ sung người có uy tín, quy định: “Chủ tịch ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định công nhận, đưa ra khỏi danh sách và thay thế, bổ sung người có uy tín.”

Do đó, để thống nhất với chủ trương của Đảng và các quy định của pháp luật hiện hành trong thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cần phải sửa đổi, điều chỉnh quy định chủ tịch ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định công nhận, đưa ra khỏi danh sách và thay thế, bổ sung người có uy tín trong Quyết định số 12 và Quyết định số 28 trên theo hướng giao chủ tịch ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện cho phù hợp với tình hình hiện nay.

Ông Đinh Văn Điều, làng Ra Manh, xã Sơn Tây (trái) tuyên truyền, vận đồng bà con thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước. (Ảnh: TTXVN phát)

Trên cơ sở đó, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã tham mưu, trình Chính phủ ban hành Nghị định số 124/2025/NĐ-CP ngày 11/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp; phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp trong lĩnh vực công tác dân tộc, tôn giáo. Theo đó, đã chuyển nhiệm vụ của cấp huyện quyết định công nhận, đưa ra khỏi danh sách và thay thế, bổ sung người có uy tín tại Quyết định số 12/2018/QĐ-TTg và Quyết định số 28/2023/QĐ-TTg về cấp xã thực hiện.

Như vậy, vấn đề trên, trước mắt đã được khắc phục, song về lâu dài cần phải nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng để xây dựng quy định về chính sách đối với người có uy tín cho phù hợp với tình hình thực tế.

Hay như vấn đề sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh và cấp xã năm 2025, sau khi hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Nội vụ nghiên cứu, xác định lộ trình, hướng dẫn sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố theo hướng tinh gọn, nâng cao tính tự quản, phục vụ trực tiếp đời sống của cộng đồng dân cư trên địa bàn cơ sở.

Tuy nhiên, theo Bộ Dân tộc và Tôn giáo, việc sáp nhập thôn, tổ dân phố có thể dẫn đến thay đổi số lượng người có uy tín. Do vậy, Chính phủ cần đánh giá, xây dựng lại các tiêu chí để các địa phương tổ chức bình chọn người có uy tín từ các thôn, bản cho phù hợp với tình hình thực tế.

Từ các căn cứ chính trị, pháp lý, thực tiễn và yêu cầu hội nhập quốc tế, theo Bộ Dân tộc và Tôn giáo, việc xây dựng và ban hành Nghị định về tiêu chí lựa chọn, công nhận người có uy tín và chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số là hết sức cấp thiết. Trong đó, nghị định không chỉ thể chế hóa đầy đủ chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước sau sắp xếp đơn vị hành chính, mà còn khắc phục những hạn của giai đoạn 2021 - 2025, bảo đảm tiêu chí lựa chọn, chính sách đối với người có uy tín rõ ràng, thống nhất, khả thi./.

(Vietnam+)