Sử dụng hiệu quả các nguồn lực để phát huy sức mạnh văn hóa Việt Nam

Trên cơ sở quán triệt sâu sắc quan điểm, mục tiêu và nhiệm vụ của Nghị quyết, Chính phủ đã xây dựng Chương trình hành động với hệ thống nhiệm vụ toàn diện, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm nhằm huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, lấy kết quả thực chất làm thước đo trong phát triển văn hóa Việt Nam giai đoạn mới.

Xác lập tầm nhìn chiến lược về phát triển văn hóa Việt Nam

Truyền đạt Chuyên đề “Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị” tại hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt hai nghị quyết trên, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh: Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị là quyết sách chiến lược, thể hiện bước phát triển mới trong tư duy của Đảng về vị trí, vai trò của văn hóa và con người Việt Nam đối với sự phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình truyền đạt Chuyên đề “Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị”. Ảnh: Nhật Nam

Nghị quyết xác định rõ: Văn hóa và con người là nền tảng tinh thần của xã hội, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột và hệ điều tiết cho phát triển đất nước. Các giá trị văn hóa phải được gắn kết chặt chẽ, hài hòa và thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội, từ chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường đến quốc phòng, an ninh và đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.

Theo đồng chí Nguyễn Hòa Bình, trên cơ sở tổng kết thực tiễn nhiều năm đổi mới, Nghị quyết số 80-NQ/TW đã chỉ rõ những kết quả đạt được trong phát triển văn hóa, đồng thời thẳng thắn chỉ ra các hạn chế, bất cập. Đó là nhận thức về vai trò của văn hóa chưa toàn diện; thể chế, chính sách còn chậm hoàn thiện; đầu tư cho văn hóa chưa tương xứng; môi trường văn hóa có mặt chưa lành mạnh; công nghiệp văn hóa phát triển chưa tương xứng với tiềm năng; sự xâm nhập của các yếu tố ngoại lai phản cảm trên không gian số đặt ra thách thức lớn đối với việc gìn giữ bản sắc và xây dựng con người Việt Nam trong giai đoạn mới.

Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, tại điểm cầu Trung ương. Ảnh: Nhật Nam

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ cũng nhấn mạnh, trong bối cảnh thế giới đang biến đổi nhanh, cạnh tranh giá trị và sức mạnh mềm ngày càng gay gắt, Nghị quyết số 80-NQ/TW khẳng định yêu cầu cấp thiết phải định vị lại văn hóa Việt Nam trong trật tự thế giới mới, coi phát triển văn hóa là sự nghiệp của toàn dân, do Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân là chủ thể sáng tạo và thụ hưởng.

Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường đến không gian số

Theo đồng chí Nguyễn Hòa Bình, Nghị quyết số 80-NQ/TW xác định mục tiêu đến năm 2030 là xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; thống nhất trong đa dạng; mang đặc trưng dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học, hiện đại. Văn hóa phải thấm sâu vào đời sống xã hội, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường đến xã hội và không gian số; phát triển văn học, nghệ thuật xứng tầm với lịch sử văn hóa dân tộc và tầm vóc đất nước.

Các đại biểu tham dự hội nghị tại điểm cầu Thành ủy Hà Nội. Ảnh: Viết Thành

Các chỉ tiêu đến năm 2030 được xác định cụ thể, mang tính kế hoạch cao. Trong đó, hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa quốc gia, bảo đảm 100% chính quyền địa phương hai cấp và lực lượng vũ trang có thiết chế văn hóa đáp ứng nhu cầu sáng tạo, thụ hưởng văn hóa; phấn đấu số hóa 100% di sản văn hóa đã được xếp hạng; bảo đảm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa.

Đặc biệt, Nghị quyết đặt mục tiêu phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% GDP, hình thành từ 5 đến 10 thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa, xây dựng thêm 1 đến 3 Trung tâm Văn hóa Việt Nam ở nước ngoài và ghi danh thêm 5 di sản văn hóa được UNESCO công nhận.

Đảng bộ phường Đống Đa học tập, quán triệt Nghị quyết sáng 25-2. Ảnh: PV

Tầm nhìn đến năm 2045, Nghị quyết hướng tới xây dựng nền văn hóa Việt Nam xã hội chủ nghĩa, trong đó con người là trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển; văn hóa trở thành trụ cột của phát triển bền vững, góp phần khẳng định vị thế của Việt Nam là quốc gia phát triển có thu nhập cao, có sức mạnh mềm và ảnh hưởng văn hóa ngày càng lớn trong khu vực và thế giới.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Nghị quyết số 80-NQ/TW đề ra 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp lớn, bao trùm từ đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, xây dựng con người và môi trường văn hóa, đến phát triển công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và tổ chức thực hiện.

Trọng tâm hàng đầu là đổi mới mạnh mẽ tư duy, thống nhất cao về nhận thức và hành động, coi phát triển văn hóa ngang tầm với chính trị, kinh tế, xã hội; đề cao trách nhiệm người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo phát triển văn hóa. Cùng với đó là nhiệm vụ hoàn thiện thể chế tạo đột phá, xây dựng hệ thống luật pháp, cơ chế, chính sách đồng bộ để khơi thông nguồn lực, huy động hiệu quả đầu tư của Nhà nước và xã hội cho phát triển văn hóa.

Cán bộ, đảng viên phường Hoàn Kiếm học tập, quán triệt Nghị quyết sáng 25-2. Ảnh: Kiều Trang

Nghị quyết đặc biệt nhấn mạnh xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, gắn với triển khai đồng bộ hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Môi trường văn hóa lành mạnh phải được xây dựng từ cơ sở, lấy cộng đồng dân cư làm hạt nhân, người dân là chủ thể sáng tạo và thụ hưởng.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình, điểm nhấn quan trọng của Nghị quyết số 80-NQ/TW là yêu cầu đổi mới phương thức quản lý văn hóa theo hướng kiến tạo, phục vụ, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong quản lý, sáng tạo và phổ biến các giá trị văn hóa.

Các đại biểu tham dự hội nghị tại điểm cầu Thành ủy Hà Nội. Ảnh: Viết Thành

Nghị quyết cũng xác định phát triển hệ sinh thái văn hóa và sáng tạo, trong đó doanh nghiệp là động lực quan trọng, người dân vừa là trung tâm vừa là chủ thể của đổi mới sáng tạo văn hóa. Các ngành công nghiệp văn hóa được định vị là lĩnh vực đột phá, gắn với phát triển du lịch văn hóa, xây dựng thương hiệu quốc gia và nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm văn hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Về tổ chức thực hiện, Nghị quyết số 80-NQ/TW quy định rõ trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức Đảng, cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể; nhấn mạnh vai trò giám sát, phản biện xã hội; yêu cầu xây dựng Chương trình hành động, kế hoạch triển khai cụ thể, gắn với cơ chế kiểm tra, đánh giá theo kết quả.

Các đại biểu tham dự hội nghị tại điểm cầu Thành ủy Hà Nội. Ảnh: Viết Thành

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ nhấn mạnh, thành công của Nghị quyết phụ thuộc quyết định vào khâu tổ chức thực hiện, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự tham gia tích cực của nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ. Phát triển văn hóa không chỉ là nhiệm vụ lâu dài, mà còn là yêu cầu cấp bách, phải được tiến hành kiên trì, sáng tạo và hiệu quả.

Triển khai hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW sẽ tạo nền tảng vững chắc để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, hệ điều tiết phát triển, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên phát triển mới.

Hương Ly