Cà phê sáng với Nhân dân

Bên ly cà phê, lãnh đạo phường cùng các phòng chuyên môn trực tiếp lắng nghe kiến nghị của người dân, từ việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại khu dân cư Tam Biên, chống ngập, đẩy nhanh tiến độ thi công đường Nguyễn Bỉnh Khiêm đến an ninh trật tự, sân chơi cho trẻ em... Những nội dung thuộc thẩm quyền được chỉ đạo giải quyết ngay; các vấn đề vượt thẩm quyền được tổng hợp, kiến nghị cơ quan chức năng xem xét.

Trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, những cuộc cà phê với người dân như phường Phú Thủy tổ chức càng cần thiết và ý nghĩa. Bởi lẽ, khi thẩm quyền của cấp xã được mở rộng, đồng nghĩa với trách nhiệm lớn hơn. Không chỉ giải quyết khối lượng công việc ngày càng tăng, chính quyền cấp xã còn phải nâng cao năng lực dự báo, phát hiện sớm và xử lý kịp thời những vấn đề liên quan trực tiếp đến người dân.

Nếu trước đây cấp xã chủ yếu được nhìn nhận là nơi tổ chức thực thi chính sách, thì trong mô hình mới, cấp xã phải trở thành "bộ cảm biến" của hệ thống quản trị. Mọi biến động trên địa bàn, từ một điểm ngập úng, một vướng mắc về đất đai đến nguy cơ mất an ninh trật tự hay những bất cập trong cung ứng dịch vụ công đều cần được phát hiện sớm để xử lý ngay từ cơ sở.

Đây cũng chính là tinh thần Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tại Hội nghị toàn quốc sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Theo đó, cấp tỉnh tập trung vào vai trò chiến lược, quy hoạch, điều phối và phân bổ nguồn lực; còn cấp xã phải thực sự trở thành tuyến đầu của quản trị công, có khả năng tiếp nhận, xử lý và phản hồi kịp thời nhu cầu của người dân, doanh nghiệp; đồng thời phát hiện sớm những vấn đề về an sinh, đất đai, xây dựng, môi trường và dịch vụ công.

Nhìn từ yêu cầu ấy, "Cà phê sáng với Nhân dân" là cách làm cụ thể để hiện thực hóa vai trò "tuyến đầu của quản trị công”.

Phú Thủy không phải là địa phương đầu tiên tổ chức "Cà phê sáng với Nhân dân". Sáng kiến này được TP. Thủ Dầu Một, Bình Dương (cũ) triển khai từ năm 2022 và đã được tôn vinh là mô hình tiêu biểu toàn quốc về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh năm 2024. Việc nhiều địa phương tiếp tục vận dụng cho thấy nhu cầu về những kênh đối thoại trực tiếp giữa chính quyền với người dân ngày càng lớn.

Tiếp công dân và tiếp xúc cử tri vẫn là những kênh quan trọng để lắng nghe ý kiến nhân dân. Tuy nhiên, khi chính quyền chủ động đến khu dân cư, việc đối thoại trở nên tự nhiên hơn, cán bộ có điều kiện nắm bắt thực tiễn thay vì chỉ qua báo cáo. Đó là sự chuyển dịch từ tư duy "chờ dân đến" sang "đến với dân" - một yêu cầu ngày càng rõ trong quản trị hiện đại.

Giá trị của những cuộc cà phê với người dân, trước hết, nằm ở khả năng phát hiện sớm những vấn đề của địa phương trước khi trở thành điểm nóng. Khi thông tin được tiếp nhận từ thực tiễn, quyết định quản lý cũng sát thực tế hơn, chi phí xử lý thấp hơn và nguy cơ phát sinh khiếu kiện kéo dài được hạn chế.

Ở chiều ngược lại, đối thoại cũng giúp người dân hiểu rõ hơn căn cứ pháp lý, thẩm quyền và lộ trình giải quyết từng vụ việc. Khi thông tin được trao đổi đầy đủ, sự đồng thuận trong quá trình thực hiện các chủ trương của địa phương cũng được nâng lên.

Tất nhiên, đối thoại chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi liền với trách nhiệm giải quyết. Một buổi gặp gỡ sẽ khó tạo dựng niềm tin nếu mọi kiến nghị chỉ dừng ở việc ghi nhận. Ngược lại, khi từng ý kiến được phân loại, giao đầu mối xử lý, theo dõi tiến độ và phản hồi kết quả, mỗi cuộc đối thoại sẽ trở thành một mắt xích trong quy trình quản trị.

Chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, nhiều dịch vụ công được thực hiện trên môi trường điện tử, nhưng quản trị địa phương vẫn không thể thiếu những cuộc đối thoại trực tiếp. Dữ liệu giúp chính quyền nhìn thấy bức tranh tổng thể, còn đối thoại giúp nhìn thấy những chi tiết mà dữ liệu khó phản ánh. Công nghệ giúp xử lý hồ sơ nhanh hơn, còn đối thoại giúp chính quyền hiểu đúng nhu cầu của người dân. Hai yếu tố ấy không thay thế mà bổ sung cho nhau để hướng tới một nền hành chính hiện đại, minh bạch và phục vụ.

Chính quyền càng gần dân thì chi phí quản trị càng thấp và niềm tin xã hội càng lớn. Đó cũng chính là giá trị mà những cuộc “Cà phê với Nhân dân” hướng tới.