Các loại dao được sử dụng với mục đích xâm phạm tính mạng con người có thể bị xử lý như vũ khí quân dụng

Thiếu hiểu biết gây hậu quả nghiêm trọng

Theo báo cáo sơ kết, sau hơn một năm triển khai luật đã phát huy hiệu quả tích cực trong công tác quản lý nhà nước, góp phần quan trọng vào việc phòng ngừa và đấu tranh với các loại tội phạm trong tình hình mới. Thông qua công tác tuyên truyền, vận động, lực lượng chức năng đã thu hồi được số lượng lớn vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ trong nhân dân, với hàng chục nghìn khẩu súng các loại, hàng trăm nghìn viên đạn, cùng nhiều loại lựu đạn, bom, mìn, kíp nổ và vũ khí thô sơ được giao nộp.

Sau hơn 1 năm thi hành luật, lực lượng công an các tỉnh, thành phố trên cả nước đã thu hồi được số lượng lớn vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ trong nhân dân

Tuy nhiên, thực tiễn đấu tranh với tội phạm cho thấy vẫn còn một bộ phận người dân chưa nhận thức đầy đủ các quy định mới của pháp luật, đặc biệt là về việc phân loại vũ khí quân dụng và cách quản lý, sử dụng các loại vũ khí thô sơ, trong đó có các loại dao có tính sát thương cao. Chính sự thiếu hiểu biết này đã dẫn đến nhiều hành vi vi phạm pháp luật, thậm chí là những hậu quả nghiêm trọng liên quan đến tính mạng, sức khỏe con người.

Công an các tỉnh, thành đã áp dụng nhiều hình thức tuyên truyền để người dân hiểu rõ hơn về các quy định của pháp luật

Đáng chú ý, trong các vụ án xâm phạm tính mạng, sức khỏe, hung khí được sử dụng phổ biến lại không phải là các loại vũ khí chuyên dụng mà chủ yếu là những vật dụng quen thuộc trong đời sống hằng ngày. Các loại dao như dao bầu, dao phay, dao thái, dao nhọn hay dao tự chế; cùng với đó là mã tấu, kiếm hoặc các công cụ lao động như gậy sắt, tuýp sắt, búa, côn, gạch, đá… đều xuất hiện với tần suất cao trong các vụ việc. Đây là những vật có khả năng gây sát thương rất lớn, có thể dẫn đến tử vong hoặc tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe chỉ trong thời gian rất ngắn.

Thực tế cho thấy, nhiều loại dao vốn chỉ là công cụ phục vụ sinh hoạt hoặc lao động hằng ngày của các hộ gia đình nhưng khi bị sử dụng sai mục đích đã trở thành hung khí nguy hiểm. Không ít trường hợp, các đối tượng do bột phát mâu thuẫn trong sinh hoạt, va chạm giao thông hoặc tranh chấp cá nhân đã sử dụng ngay những vật dụng sẵn có để giải quyết xung đột, khiến những mâu thuẫn nhỏ nhanh chóng bị đẩy lên thành các vụ án hình sự nghiêm trọng. Điều này cho thấy nguy cơ tiềm ẩn rất lớn từ việc sử dụng sai mục đích các công cụ quen thuộc trong đời sống, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao nhận thức pháp luật trong toàn xã hội.

Nâng cao hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật

Luật số 42/2024/QH15 về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ đã có nhiều quy định mới quan trọng nhằm siết chặt công tác quản lý, đồng thời làm rõ hơn cách nhận diện các loại vũ khí để người dân dễ hiểu và thực hiện đúng quy định. Một trong những điểm đáng chú ý là việc mở rộng phạm vi xác định vũ khí quân dụng. Theo đó, các loại súng bắn đạn ghém, súng nén khí, nén hơi và đạn sử dụng cho các loại súng này đều được xác định là vũ khí quân dụng. Không chỉ dừng lại ở súng hoàn chỉnh, luật còn quy định các linh kiện cơ bản của súng như thân súng, nòng súng, bộ phận cò, bộ phận khóa nòng và kim hỏa cũng thuộc nhóm vũ khí quân dụng. Điều này đồng nghĩa với việc mọi hành vi chế tạo, tàng trữ, mua bán, vận chuyển hoặc sử dụng trái phép các loại súng và cả linh kiện của súng đều bị xử lý theo quy định của Điều 304 Bộ luật Hình sự.

Các loại súng bắn đạn ghém, súng nén khí, nén hơi và đạn sử dụng cho các loại súng này đều được xác định là vũ khí quân dụng

Bên cạnh đó, luật cũng có quy định mới mang tính thực tiễn cao đối với các loại vũ khí thô sơ và dao có tính sát thương cao. Theo quy định, nếu các loại dao hoặc vũ khí thô sơ được sử dụng với mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật thì sẽ bị xác định là vũ khí quân dụng và người vi phạm sẽ bị xử lý hình sự theo quy định Điều 304 Bộ luật Hình sự. Trong trường hợp các loại dao có tính sát thương cao được sử dụng để thực hiện hành vi gây rối trật tự công cộng, chống đối lực lượng chức năng hoặc thực hiện hành vi phạm tội, thì sẽ được xác định là vũ khí thô sơ và việc xử lý sẽ căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm để áp dụng chế tài hình sự hoặc xử phạt hành chính theo quy định của Bộ luật Hình sự hoặc Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng chống tệ nạn xã hội, phòng chống bạo lực gia đình.

Các loại dao hoặc vũ khí thô sơ được sử dụng với mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật thì sẽ bị xác định là vũ khí quân dụng

Đồng thời, luật cũng đặt ra yêu cầu đối với tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân trong việc bảo đảm an toàn khi sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu, vận chuyển và sử dụng các loại dao có tính sát thương cao. Mọi hành vi vi phạm các quy định này đều sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự.

Từ những quy định trên có thể thấy, pháp luật không chỉ quản lý chặt chẽ các loại vũ khí chuyên dụng mà còn đặc biệt chú trọng đến việc kiểm soát các công cụ quen thuộc trong đời sống khi chúng có khả năng gây nguy hiểm nếu bị sử dụng sai mục đích. Vì vậy, mỗi người dân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tuyệt đối không sử dụng bạo lực hay hung khí để giải quyết mâu thuẫn, đồng thời cần quản lý, cất giữ cẩn thận các vật dụng sắc nhọn trong gia đình và giáo dục con em về kỹ năng ứng xử, ý thức tôn trọng pháp luật. Khi phát hiện các hành vi vi phạm hoặc nguy cơ phát sinh bạo lực, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng để được xử lý, góp phần giữ gìn an ninh, trật tự và an toàn xã hội.