Các luật sư nói gì khi bào chữa cho thân chủ trong 'đại án' đấu thầu?

Các bị cáo tại phiên tòa.

Các luật sư cùng xin giảm nhẹ hình phạt cho thân chủ

Là người đầu tiên được bào chữa cho thân chủ của mình trước HĐXX, luật sư Bùi Tuấn Anh - người bào chữa cho bị cáo Nguyễn Văn Dân cho biết thân chủ bị truy tố về 3 tội danh gồm “Đưa hối lộ”, “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.

Về tội danh, ông không tranh luận với quan điểm của VKS, đồng thời thống nhất với các tình tiết giảm nhẹ mà cơ quan công tố đã đề nghị áp dụng. Tuy nhiên, luật sư cho rằng mức án VKS đề nghị là quá nghiêm khắc, cần được xem xét giảm nhẹ thêm khi lượng hình.

Theo luật sư, sai phạm của bị cáo xuất phát từ sức ép duy trì hoạt động doanh nghiệp xây lắp, phải tìm kiếm công trình, dự án để có việc làm. Luật sư cho rằng hành vi thỏa thuận “chung chi” để được tạo điều kiện thực hiện dự án là sai phạm, song động cơ cuối cùng vẫn là để doanh nghiệp tồn tại, có việc làm và sớm được thanh toán khối lượng thi công.

Luật sư cũng nhấn mạnh bị cáo Dân ngay từ giai đoạn đầu vụ án đã chủ động khai báo hành vi đưa hối lộ của mình, đề nghị HĐXX cân nhắc quy định tại khoản 7, Điều 364 - BLHS và Nghị quyết 03/2020 của Hội đồng Thẩm phán TANDTC để xem xét chính sách khoan hồng ở mức cao nhất có thể.

Luật sư Bùi Tuấn Anh - người bào chữa cho bị cáo Nguyễn Văn Dân.

Về hậu quả vụ án, luật sư chấp nhận kết luận giám định đối với hành vi vi phạm về kế toán, nhưng bày tỏ băn khoăn với thiệt hại hơn 251,7 tỷ đồng được xác định ở hành vi vi phạm quy định về đấu thầu tại 5 gói thầu thuộc 4 dự án. Theo lập luận của luật sư, các gói thầu mà Công ty Hoàng Dân tham gia đều trúng với giá thấp hơn hoặc bằng dự toán được duyệt, thậm chí có gói giúp tiết kiệm ngân sách ngay từ giai đoạn đấu thầu. Phía bào chữa cho rằng không có căn cứ cho thấy các bị cáo đã cấu kết nâng khống giá thầu để chiếm đoạt tiền Nhà nước.

Luật sư nêu, số tiền bị coi là thiệt hại trong hành vi đấu thầu thực chất được tính từ giá trị hóa đơn GTGT không hợp pháp, hóa đơn nâng khống mà bị cáo chỉ đạo mua để hợp thức hóa đầu vào khi thanh quyết toán. Theo đó, đây là hành vi xảy ra sau giai đoạn trúng thầu, ký hợp đồng, thuộc quá trình thi công và quyết toán công trình, có mối liên hệ chặt chẽ với hành vi vi phạm quy định về kế toán đã bị truy tố riêng.

Luật sư cũng cho rằng cần xem xét thực tế các dự án liên quan đều đã hoàn thành, được nghiệm thu, quyết toán và đưa vào sử dụng đúng mục đích; không có tình trạng công trình bỏ dở, vật tư lãng phí, chất lượng kém hay phải sửa chữa lớn. Các dự án hiện vẫn phát huy hiệu quả trong tưới tiêu, chống hạn và phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Về khắc phục hậu quả, luật sư cho biết bị cáo và gia đình đã nộp 15 tỷ đồng, cùng 175 cây vàng bị thu giữ, tổng giá trị tạm tính gần 45 tỷ đồng. Ngoài ra, trong quá trình xét xử, gia đình tiếp tục nộp thêm 20 tỷ đồng từ nguồn giao dịch chuyển nhượng một thửa đất không bị kê biên, số tiền này đã được nộp vào tài khoản của cơ quan thi hành án. Luật sư đề nghị HĐXX ghi nhận sự nỗ lực khắc phục hậu quả của bị cáo và gia đình.

Đại diện VKS trong phần luận tội sáng nay.

Từ đó, luật sư đề nghị HĐXX xem xét thêm các yếu tố bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác với cơ quan tố tụng, tự nguyện khắc phục hậu quả; đồng thời cân nhắc các tình tiết khác như nhân thân tốt, lần đầu phạm tội, có đóng góp trong sản xuất kinh doanh, tạo việc làm cho nhiều lao động và là trụ cột gia đình. Trên cơ sở đó, luật sư đề nghị áp dụng Điều 51, Điều 54 - BLHS để tuyên mức án dưới khung đề nghị của VKS.

Mong muốn dự án chọn được nhà thầu mạnh

Cùng trong phần tranh luận, luật sư Đỗ Hữu Đĩnh, người bào chữa cho bị cáo Hoàng Văn Thắng, cựu Thứ trưởng Bộ NN&PTNT cho rằng: Động cơ phạm tội của bị cáo Thắng đơn giản là mong muốn dự án chọn được nhà thầu mạnh, phù hợp để triển khai dự án một cách hiệu quả.

Việc Bị cáo Thắng nhận tiền của Công ty Hoàng Dân, không phải là để thực hiện một việc trái pháp luật, mà hoàn toàn là để thực hiện một công việc đúng pháp luật.

Điều này thể hiện tính giản đơn và ít nghiêm trọng của tội phạm. Mục đích phạm tội của bị cáo Thắng hoàn toàn không phải vì tiền mà mục đích chính là để chủ đầu tư quan tâm hơn đối với 1 nhà thầu mạnh, nhằm đảm tiến độ, chất lượng công trình.

Luật sư Đỗ Hữu Đĩnh, người bào chữa cho bị cáo Hoàng Văn Thắng, cựu Thứ trưởng Bộ NN&PTNT (cũ).

Theo luật sư, bị cáo Thắng phạm tội trong bối cảnh chung của xã hội thời điểm đó, khi chưa nhận thức rõ ranh giới giữa "tiền cảm ơn" và "hối lộ". Bị cáo cho rằng số tiền nhận được chủ yếu là sự cảm ơn từ Công ty Hoàng Dân, xuất phát từ suy nghĩ đơn giản về công sức hỗ trợ đối tác.

Từ các phân tích trên, luật sư cho rằng bị cáo Hoàng Văn Thắng có quá trình công tác nghiêm túc, liêm khiết, nên đề nghị HĐXX xem xét mức án từ 3 năm đến 3 năm 6 tháng tù.

Luật sư Nguyễn Đức Thịnh, người bào chữa cho bị cáo Trần Tố Nghị cho biết, trong toàn bộ quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa, bị cáo Nghị luôn thành khẩn khai báo, công nhận hành vi sai phạm, do đó luật sư không có ý kiến gì về phần tội danh, mà chỉ xin trình bày những tình tiết giảm nhẹ để HĐXX xem xét, áp dụng tối đa chính sách khoan hồng cho bị cáo Nghị.

Các luật sư tham gia bào chữa cho các bị cáo tại phiên tòa.

Theo luật sư, ngay trong quá trình điều tra, bị cáo Nghị đã vận động gia đình nộp lại toàn bộ số tiền 13 tỷ đồng nhận của doanh nghiệp. Đây là nỗ lực rất lớn của bị cáo và gia đình trong việc sửa sai, thể hiện thái độ vô cùng ăn năn hối cải.

Ngoài ra, trong hơn 40 năm công tác, bị cáo Nghị đã được Nhà nước, Chính phủ, Bộ, ngành và địa phương tặng thưởng nhiều danh hiệu, hình thức khen thưởng cao quý.

Bào chữa cho bị cáo Trần Tố Nghị, luật sư Nguyễn Đức Thịnh cho rằng mặc dù chưa phải là người cao tuổi theo quy định của pháp luật (tức 70 tuổi), tuy nhiên luật sư cũng mong muốn HĐXX xem xét đến việc bị cáo Nghị năm nay cũng đã 68 tuổi, cũng đã già yếu. Ở tuổi này, đáng ra bị cáo được an hưởng tuổi hưu, thì nay đã phải ngồi tại đây đối mặt và trả giá cho những sai phạm của mình.

Từ các phân tích nêu trên, luật sư đề nghị HĐXX áp dụng thêm tình tiết giảm nhẹ đối với bị cáo Nghị, để bị cáo sớm trở về sửa chữa lỗi lầm, làm người có ích cho xã hội.

Với các luật sư còn lại đều mong muốn HĐXX áp dụng các triệt để các tình tiết giảm nhẹ hình phạt cho thân chủ của mình để các bị cáo sớm có cơ hội được trở về với gia đình, xã hội và sớm có cơ hội được làm lại cuộc đời.

Trước đó, trong phần luận tội và đề nghị mức án, đại diện VKS đã đề nghị HĐXX tuyên phạt cựu Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Hoàng Văn Thắng từ 4 - 5 năm tù về tội “Nhận hối lộ”.

Nguyễn Văn Dân (Giám đốc Công ty Hoàng Dân) bị đại diện VKS đề nghị các mức án gồm: Từ 2-3 năm tù về tội “Đưa hối lộ”, từ 8 - 9 năm tù về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”, từ 3 - 4 năm tù về tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” . Tổng hợp hình phạt chung đối với cả 3 tội, Dân bị đề nghị mức án từ 13 - 16 năm tù.

Các bị cáo còn lại bị đề nghị các mức án từ 30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo đến 7 năm tù về các tội danh như đã nêu trên.

Mạnh Hùng