Các mô hình AI thế hệ mới khiến giới tài chính run rẩy

Các mô hình AI thế hệ mới có thể gây nguy hiểm cho hoạt động ngân hàng

Tại các cuộc họp mùa xuân của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (World Bank) diễn ra ở Washington trong tuần này, chương trình nghị sự của các bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương và giới chức quản lý đã bị chi phối hoàn toàn bởi mối lo ngại sâu sắc dành cho Mythos, một mô hình AI hoàn toàn mới do công ty khởi nghiệp Anthropic phát triển.

Nỗi ám ảnh an ninh mạng với các mô hình AI thế hệ mới

Cho đến tận tuần trước, phần lớn các nhà hoạch định chính sách vẫn đinh ninh rằng các cuộc họp của IMF và Ngân hàng Thế giới sẽ tập trung mổ xẻ những vấn đề kinh tế vĩ mô cốt lõi, từ cuộc xung đột vũ trang đang leo thang ở khu vực Trung Đông, những dấu hiệu căng thẳng trên thị trường tín dụng tư nhân cho đến mức nợ công đang phình to của các chính phủ. Thế nhưng, thực tế diễn ra tại Washington lại hoàn toàn khác biệt. Khả năng tàn phá hệ thống ngân hàng toàn cầu của các mô hình AI mới đột nhiên trở thành chủ đề duy nhất mà tất cả mọi người đều muốn đem ra thảo luận.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh (BOE), ông Andrew Bailey, người đồng thời giữ chức Chủ tịch Ủy ban Ổn định Tài chính của mạng lưới các cơ quan quản lý toàn cầu, đã nhận định đây là một thách thức vô cùng nghiêm trọng đối với toàn bộ hệ thống tài chính. Ông nhấn mạnh rằng sự xuất hiện của công nghệ này nhắc nhở các nhà lập pháp về tốc độ tiến hóa khủng khiếp của thế giới trí tuệ nhân tạo. Lãnh đạo BOE yêu cầu các cơ quan quản lý trên toàn cầu phải ngay lập tức bắt tay vào đánh giá tốc độ và mức độ thiệt hại tiềm tàng đối với an ninh mạng của hệ thống tài chính từ mô hình Claude Mythos Preview mới của Anthropic.

Chia sẻ chung góc nhìn này, ông Dan Katz, Phó Giám đốc IMF và từng là Chánh văn phòng của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, đánh giá sự tiến hóa của công nghệ kỹ thuật số đang tạo ra những rủi ro khổng lồ dưới lăng kính an ninh mạng. Đây chắc chắn sẽ là một vấn đề mang tính nền tảng, buộc phải đưa vào chương trình nghị sự quốc tế ưu tiên trong những tháng sắp tới.

Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) Christine Lagarde

Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) Christine Lagarde cũng đưa ra những nhận xét đầy cẩn trọng. Bà đánh giá sự phát triển mà thế giới đang chứng kiến với Anthropic và mô hình Mythos là một ví dụ điển hình về một doanh nghiệp có trách nhiệm khi tạo ra những công cụ mang lại hiệu suất cao. Tuy nhiên, nếu thứ vũ khí công nghệ này rơi vào tay những kẻ có ý đồ xấu, hậu quả để lại sẽ vô cùng tàn khốc.

Nhiều quan chức đã khẩn thiết kêu gọi một phản ứng phối hợp mang tính quốc tế để đối phó với mối đe dọa từ Mythos. Vào đầu tháng này, chính công ty Anthropic đã thừa nhận mô hình của họ đã tự động tìm ra hàng ngàn lỗ hổng bảo mật có mức độ nghiêm trọng cao, bao gồm nhiều điểm yếu chí mạng tồn tại bên trong mọi hệ điều hành và trình duyệt web phổ biến nhất thế giới.

Công ty khởi nghiệp này cảnh báo rằng sẽ không mất nhiều thời gian trước khi những khả năng tấn công này bị phổ biến rộng rãi, vượt ra ngoài tầm kiểm soát của những tổ chức cam kết triển khai AI một cách an toàn. Hệ lụy trút xuống nền kinh tế, an toàn trật tự công cộng và an ninh quốc gia có thể mang tính hủy diệt.

Rào cản thông tin và nỗ lực định hình khung quản trị chung

Bà Lagarde chia sẻ trên kênh truyền hình Bloomberg rằng mọi quốc gia và tổ chức đều khao khát có một khuôn khổ pháp lý rõ ràng để dựa vào đó vận hành. Dù vậy, bà phải thừa nhận một thực tế rủi ro rằng hiện tại hoàn toàn chưa có một khung quản trị nào đủ sức giám sát và kiểm soát những công nghệ đa nhiệm như vậy. Các nhà lập pháp toàn cầu hiểu rõ họ phải nỗ lực gấp rút để xây dựng cơ sở pháp lý này.

Tính đến thời điểm hiện tại, Anthropic mới chỉ chia sẻ quyền truy cập mô hình Mythos cho một nhóm giới hạn khoảng 40 tập đoàn khổng lồ, bao gồm Amazon, Apple và ngân hàng JPMorgan Chase. Đặc quyền này mang lại cho các tổ chức cơ hội thử nghiệm hệ thống, từ đó chủ động tìm kiếm và vá lại bất kỳ lỗ hổng bảo mật nào mà AI này phát hiện ra trong mạng lưới lưu trữ của họ. Tại Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Bessent tuần trước đã triệu tập các nhà lãnh đạo của những ngân hàng lớn nhất Phố Wall cùng ông Jay Powell, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), để mổ xẻ chi tiết những điểm yếu bảo mật do Mythos phơi bày. Một số cơ quan chức năng của Mỹ được cho là đã nắm trong tay quyền truy cập vào hệ thống này.

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Jay Powell

Các quan chức tại Washington nhận định công nghệ này đại diện cho một sự thay đổi mang tính nền tảng trên bàn cờ an ninh mạng, làm thay đổi vĩnh viễn tương quan lực lượng giữa phe tấn công và phe phòng thủ. Mối đe dọa lớn nhất nằm ở khả năng xâu chuỗi tự động hàng loạt lỗ hổng phần mềm khác nhau với một quy mô vượt xa năng lực tính toán của não bộ con người. Giới chức Mỹ vừa ấn tượng vừa lo sợ trước khả năng tự chủ ra quyết định và tiếp cận vấn đề của Mythos. Mối bận tâm lớn nhất của họ hiện nay là sự thiếu hụt các quy định ràng buộc đối với các công ty phát triển AI.

Sự chênh lệch thông tin giữa các bờ đại dương cũng đang tạo ra những căng thẳng nhất định. Nhiều cơ quan quản lý và giám đốc điều hành cấp cao tại châu Âu cho biết họ đang hoàn toàn mù mờ về những lỗ hổng tiềm ẩn do công nghệ AI mới nhất phát hiện ra. Phần lớn trong số họ chưa hề có cơ hội chạy thử nghiệm mô hình mới này để tự mình xác định mức độ đe dọa đối với hệ thống tài chính khu vực.

Khi được hỏi về cách thức Cơ quan Ngân hàng Châu Âu (EBA) phản ứng trước những lo ngại xoay quanh Mythos, tân Giám đốc François-Louis Michaud cho biết đây là một quá trình mới chỉ bắt đầu khởi động, và họ đang xem xét cẩn trọng để tìm ra một câu trả lời chính xác nhất. Ông Michaud cùng các nhà quản lý châu Âu khác nhấn mạnh rằng trong suốt nhiều năm qua, họ đã luôn đặt trọng tâm vào các mối đe dọa an ninh mạng đối với hệ thống ngân hàng.

Tiến thoái lưỡng nan giữa rủi ro bảo mật và sức hấp dẫn của năng suất

Bên lề các cuộc họp tại Washington, các giám đốc điều hành cấp cao làm việc tại một ngân hàng lớn và một tập đoàn cơ sở hạ tầng tài chính khổng lồ có trụ sở tại châu Âu đã xác nhận họ chưa hề có cơ hội thử nghiệm Mythos. Một vị giám đốc ngân hàng chia sẻ sự quan ngại, cho rằng nếu những gì được công bố là sự thật, tình hình rõ ràng đang cực kỳ nghiêm trọng. Các tổ chức tại châu Âu đang tích cực đàm phán với Anthropic để có thể tận mắt đánh giá khả năng thực sự của mô hình này.

Thị trường công nghệ an ninh tiếp tục đón nhận thêm những tay chơi mới. OpenAI, cha đẻ của ChatGPT, vừa thông báo họ đang tiến hành chia sẻ mô hình mới nhất được thiết kế chuyên biệt cho an ninh mạng với một số lượng hạn chế các nhà cung cấp bảo mật, tổ chức và nhà nghiên cứu đã qua kiểm duyệt khắt khe. Theo thông cáo từ OpenAI, mô hình mới mang tên GPT-5.4-Cyber đã được tinh chỉnh có chủ đích để bổ sung thêm các khả năng tấn công và phòng thủ mạng, đi kèm với việc gỡ bỏ nhiều giới hạn năng lực so với các phiên bản thương mại.

Giám đốc điều hành của JPMorgan, ông Jamie Dimon

Giám đốc điều hành của các ngân hàng lớn tại Mỹ trong tuần này cũng lên tiếng xác nhận họ đang làm việc trực tiếp với phiên bản thử nghiệm (beta) của mô hình Mythos từ Anthropic. Giám đốc điều hành của JPMorgan, ông Jamie Dimon, thẳng thắn thừa nhận mô hình AI mới này đã chỉ ra rất nhiều lỗ hổng cần phải được vá lại ngay lập tức. Bỏ qua những rủi ro về mặt an ninh, giới lãnh đạo ngân hàng vẫn tỏ ra vô cùng hào hứng với mức tăng trưởng năng suất đột phá mà AI mang lại.

Ông Ted Pick, người đứng đầu Morgan Stanley, ca ngợi AI là một người bạn đắc lực, đại diện cho thế hệ công nghệ mới nhất sẽ hòa nhập sâu rộng vào hệ sinh thái tài chính. Morgan Stanley đang triển khai phiên bản beta của Claude Mythos và quan sát thấy sự cải thiện liên tục tại nhiều khâu vận hành cơ sở hạ tầng nội bộ. Giám đốc điều hành của BNY, ông Robin Vince, và Giám đốc tài chính của Citigroup, ông Gonzalo Luchetti, cũng đồng loạt khẳng định các tổ chức của họ đang thử nghiệm công nghệ này với một mức độ khẩn trương tương xứng với tầm quan trọng của nó.

Một số nhà quản lý tài chính vẫn tỏ ra hoài nghi về khả năng hình thành một phản ứng phối hợp đồng bộ trên quy mô toàn cầu trước mối đe dọa của AI. Rào cản lớn nhất hiện nay xuất phát từ những căng thẳng địa chính trị đang không ngừng gia tăng, đặc biệt là khi cuộc xung đột tại Trung Đông ngày càng trở nên phức tạp. Các nhà hoạch định chính sách cũng đang rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan khi tỏ ra ngần ngại trong việc ban hành các lệnh cấm hoặc siết chặt quản lý, bởi điều đó có thể kìm hãm sự phát triển của một công nghệ mang trong mình tiềm năng mang lại những lợi ích kinh tế khổng lồ.

Lời kết của Thống đốc BOE Andrew Bailey đã tóm gọn thách thức của thời đại: Đâu là thời điểm tối ưu để thiết lập các quy tắc của cuộc chơi? Hành động quá sớm mang theo rủi ro đánh trượt mục tiêu và làm méo mó tiến trình tiến hóa tự nhiên của công nghệ, trong khi sự chậm trễ chắc chắn sẽ đẩy mọi thứ vượt ra ngoài tầm kiểm soát của con người.