Các nhà ngoại giao Việt Nam luôn thể hiện tinh thần chuyên nghiệp

Đại sứ Philippines tại Việt Nam Francisco Noel R. Fernandez III chia sẻ với Báo Thế giới và Việt Nam về những ấn tượng của ông đối với công tác đối ngoại của Việt Nam.

Đại sứ đánh giá như thế nào về những định hướng lớn trong chính sách đối ngoại của Việt Nam sau Đại hội Đảng lần thứ XIV, đặc biệt là việc nhấn mạnh tính độc lập, tự chủ, tự cường và đóng góp có trách nhiệm trong việc giải quyết các vấn đề chung của cộng đồng quốc tế?

Tôi hoan nghênh việc đối ngoại được đề cao trong triển khai các mục tiêu phát triển quốc gia của Việt Nam.

Là cơ quan chủ trì của Chính phủ trong việc thúc đẩy và bảo vệ lợi ích của Việt Nam ở nước ngoài, ngành Ngoại giao giữ vai trò hết sức quan trọng. Việc ghi nhận tầm quan trọng của đối ngoại đối với sự phát triển của đất nước là hoàn toàn hợp lý, bởi không một quốc gia nào trên thế giới có thể phát triển một cách đúng nghĩa nếu không tham gia và gắn kết với cộng đồng quốc tế.

Từ khi đến Hà Nội tháng 1/2026, tôi đã theo dõi và chứng kiến những nỗ lực nhất quán của Việt Nam trong việc tích cực tham gia các hoạt động hợp tác khu vực và toàn cầu, phù hợp với việc tuân thủ luật pháp quốc tế cũng như sự ủng hộ dành cho các tổ chức đa phương như Liên hợp quốc hay ASEAN.

Điều đó cho thấy rõ Việt Nam đã sẵn sàng và có đủ năng lực tham gia các cuộc đối thoại trên trường quốc tế, mang đến những kinh nghiệm thực tiễn, đồng thời chia sẻ câu chuyện thành công về phát triển kinh tế với các quốc gia khác. Việt Nam luôn trao đổi quan điểm với các quốc gia trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau và cùng hướng tới lợi ích chung.

Là một quốc gia tầm trung, Việt Nam có trách nhiệm tiếp tục tham gia tích cực vào các vấn đề toàn cầu, góp phần hoàn thiện các thể chế đa phương mà Việt Nam là thành viên. Tôi đánh giá cao thực tế rằng trong quá trình khẳng định vai trò là một chủ thể tích cực trong quan hệ quốc tế, Việt Nam luôn đề cao vai trò trung tâm của ASEAN và nỗ lực thúc đẩy ASEAN trở thành trụ cột cho tiến trình phát triển chính trị, an ninh và kinh tế của khu vực.

Vì vậy, định hướng mà Việt Nam lựa chọn sau Đại hội XIV của Đảng, với trọng tâm là tăng cường hội nhập quốc tế và thúc đẩy an ninh cũng như phát triển kinh tế ở cả cấp độ khu vực và toàn cầu, theo tôi, là hoàn toàn đúng đắn và cần tiếp tục phát huy.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, ngành Ngoại giao Việt Nam giữ vai trò tiên phong, trọng yếu, thường xuyên, đóng góp quan trọng vào việc hiện thực hóa tầm nhìn và các mục tiêu phát triển của đất nước. Đại sứ kỳ vọng gì về ngành Ngoại giao Việt Nam khi đảm nhận những trọng trách mới này?

Cũng như Philippines, Việt Nam đã được Ngân hàng Thế giới (WB) công nhận là quốc gia thu nhập trung bình cao. Cùng với sự ghi nhận đó là kỳ vọng rằng Việt Nam sẽ đảm nhận vai trò quan trọng hơn trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế, hòa bình và thịnh vượng ở khu vực cũng như trên thế giới. Gần đây, chúng ta đã chứng kiến các tình nguyện viên Việt Nam tới Venezuela tham gia hỗ trợ công tác tìm kiếm và cứu hộ các nạn nhân trong trận động đất xảy ra tại quốc gia này.

Việc Việt Nam có khả năng cử lực lượng tìm kiếm và cứu nạn đô thị cho thấy phẩm chất quan trọng của một quốc gia có đủ năng lực hỗ trợ các nước khác khi xảy ra thiên tai. Cũng giống như Philippines, Việt Nam đã trải qua nhiều thảm họa thiên nhiên. Từ những kinh nghiệm tích lũy được, Việt Nam có thể đóng góp quan trọng trong việc chia sẻ các thông lệ tốt để các quốc gia khác tham khảo nhằm phòng ngừa hoặc giảm thiểu tác động của thiên tai. Philippines cũng đang thực hiện điều tương tự khi vẫn là quốc gia được đánh giá chịu ảnh hưởng nặng nề nhất thế giới bởi thiên tai.

Tuy nhiên, tôi cho rằng lĩnh vực mà Việt Nam có thể đóng góp vô cùng quý giá là phát triển kinh tế. Việt Nam có thể chia sẻ với các nước thành viên ASEAN và nhiều quốc gia khác những kinh nghiệm thành công về cách duy trì tăng trưởng kinh tế, bất chấp những xung đột định kỳ ở Trung Đông cũng như những biến động nhanh chóng của môi trường an ninh toàn cầu. Thành tựu kinh tế này phản ánh năng lực chống chịu và khả năng tập trung vào các ưu tiên cốt lõi của Việt Nam trong quá trình không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Trong nỗ lực duy trì đà phát triển kinh tế đó, ngành Ngoại giao Việt Nam đang đảm nhiệm một trọng trách quan trọng là mở rộng cơ hội để hàng hóa Việt Nam thâm nhập các thị trường nước ngoài, thu hút thêm nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam; đồng thời quảng bá văn hóa Việt như một minh chứng cho bề dày lịch sử và khả năng đóng góp của đất nước vào việc gìn giữ các di sản văn hóa quý báu của cộng đồng quốc tế.

Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng chủ động và tích cực hơn trong việc tham gia giải quyết các vấn đề chung của cộng đồng quốc tế, Đại sứ đánh giá như thế nào về vai trò, vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam?

Điều đầu tiên tôi nhận thấy trong những tuần đầu đến Hà Nội là mối quan hệ đặc biệt giữa nhân dân và Chính phủ Việt Nam, Lào và Campuchia. Mối quan hệ này, trong tổng thể đại gia đình ASEAN, phản ánh sự coi trọng mà Việt Nam dành cho các nước láng giềng gần gũi nhất.

Việc Việt Nam sẵn sàng chia sẻ các ý tưởng và chiến lược phát triển với các nước láng giềng góp phần để ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia này trở thành một trong những động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng của ASEAN, đồng thời là lực lượng tích cực thúc đẩy các chính sách chung của Hiệp hội. Cam kết của Việt Nam trong việc duy trì sự hiện diện và tham gia tích cực vào các cơ chế đa phương cũng là yêu cầu tất yếu đối với vai trò của một quốc gia tầm trung trong khu vực.

Cùng với các quốc gia tầm trung khác trong ASEAN, Việt Nam đang ở vị trí chiến lược để bảo đảm tiến trình phát triển chính trị và kinh tế của khu vực tiếp tục xoay quanh ASEAN, qua đó duy trì nguyên tắc vai trò trung tâm của ASEAN. Vì vậy, tôi kỳ vọng Việt Nam sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại, bởi đây là trách nhiệm gắn liền với vai trò của một quốc gia tầm trung trong bối cảnh quốc tế hiện nay.

Các nhà ngoại giao Việt Nam đã để lại cho Đại sứ những ấn tượng gì? Đại sứ có kỷ niệm hay dấu ấn đặc biệt nào về họ?

Các cơ quan đại diện ngoại giao của các nước ASEAN luôn được hưởng lợi từ việc thành lập các Ủy ban ASEAN tại nhiều quốc gia trên thế giới. Trong thời gian công tác tại Bắc Kinh (Trung Quốc), London (Anh) và Ottawa (Canada), tôi đã nỗ lực tổ chức và duy trì các hoạt động trao đổi giữa cán bộ của các cơ quan đại diện ngoại giao ASEAN.

Những cuộc gặp gỡ định kỳ thường diễn ra trong các bữa trưa làm việc, tạo cơ hội để chúng tôi chia sẻ thông tin và trao đổi kinh nghiệm. Các nhà ngoại giao Việt Nam mà tôi vinh dự được đồng hành trong những hoạt động này luôn thể hiện tinh thần chuyên nghiệp và tích cực ủng hộ các sáng kiến nhằm duy trì sự gắn kết giữa các đồng nghiệp ASEAN.

Bên cạnh đó, ngay sau khi bắt đầu nhiệm kỳ tại Đại sứ quán Philippines ở Hà Nội và trong chuyến thăm đầu tiên tới Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tôi đặc biệt khâm phục truyền thống hiếu học của các bậc hiền tài Việt Nam trong quá khứ cũng như của các nhà ngoại giao Việt Nam ngày nay.

Tinh thần học thuật mà nhiều nhà ngoại giao Việt Nam đang kế thừa thể hiện khát vọng không ngừng học hỏi, mở rộng tri thức và nâng cao trình độ. Đây là những phẩm chất hết sức quan trọng mà bất kỳ nhà ngoại giao nào cũng cần có để có thể đóng góp một cách tích cực và sáng suốt vào các hoạt động đối ngoại.

Theo quan sát của tôi, cam kết mạnh mẽ đối với giáo dục và học tập suốt đời như vậy chỉ xuất hiện ở một số ít ngành ngoại giao trên thế giới. Các nhà ngoại giao Việt Nam xứng đáng là thành viên của nhóm nhỏ những “nhà ngoại giao - học giả” ấy.