Các nhà sản xuất tấm pin mặt trời gặp khó vì thiếu bạc

Ảnh minh họa - Ảnh: Bloomberg.

Điện mặt trời - lĩnh vực chiếm hơn 1/4 nhu cầu bạc công nghiệp - đang nỗ lực tìm kiếm các giải pháp thay thế cho bạc, kim loại quý vốn được đánh giá cao về khả năng phản xạ và dẫn điện, được sử dụng rộng rãi trong các tấm pin mặt trời.

Cả vàng và bạc đều đã tăng lên mức cao kỷ lục trong tháng 1 này do mối lo về khả năng Mỹ can thiệp quân sự vào các điểm nóng địa chính trị khác nhau. Giá bạc đã vượt qua mốc 100 USD/oz lần đầu tiên vào tuần trước và hiện đang tiến gần mức 120 USD/oz. Nhu cầu mạnh mẽ từ các nhà đầu tư cá nhân đã góp phần đưa giá bạc tăng hơn 60% chỉ từ đầu năm 2026.

Không giống như vàng - kim loại quý chủ yếu được sử dụng cho đầu tư và trang sức - bạc là một thành phần công nghiệp quan trọng. Hơn một nửa nhu cầu bạc trên thế giới được sử dụng cho các mục đích công nghiệp như điện tử, pin xe hơi, thiết bị y tế và hàn.

Ngành năng lượng mặt trời là một trong số nhiều ngành bị ảnh hưởng bởi giá bạc tăng cao. Theo tờ báo Financial Times, các nhà sản xuất đang chạy đua để tìm kiếm các giải pháp thay thế và phương pháp để sử dụng ít bạc hơn.

Với mức giá hiện tại, bạc hiện chiếm khoảng 26% chi phí sản xuất một mô-đun năng lượng mặt trời, so với chỉ 3% vào thời điểm năm trước - theo bà Jenny Chase, nhà phân tích về lĩnh vực năng lượng mặt trời tại công ty nghiên cứu kinh tế BloombergNEF.

“Điều này đặt ra thách thức lớn cho các nhà sản xuất mô-đun năng lượng mặt trời. Họ đang gặp khó khăn và hầu hết dự kiến sẽ báo lỗ cho năm 2025”, bà Chase nói.

Giá bạc tăng cao đã làm trầm trọng thêm tình trạng thua lỗ của các nhà sản xuất năng lượng mặt trời Trung Quốc, những doanh nghiệp đang phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt và tình trạng dư thừa công suất.

Các nhà sản xuất Trung Quốc thường sử dụng nhiều bạc hơn so với các đối thủ châu Âu - theo ông Christoph Podewils, Tổng thư ký của Hội đồng Sản xuất năng lượng mặt trời châu Âu. Nhiều nhà sản xuất Trung Quốc đang chạy đua giới thiệu các công nghệ không sử dụng bạc và giảm sử dụng kim loại này.

Longi, một nhà sản xuất tấm pin mặt trời lớn của Trung Quốc, cho biết trong một niêm yết thông tin trong tháng này rằng công ty sẽ bắt đầu dùng các kim loại cơ bản để thay thế bạc trong các sản phẩm tế bào năng lượng mặt trời do “chi phí sản xuất tăng cao đối với các tấm wafer, tế bào và mô-đun”.

Trina Solar đang phát triển một loại tế bào năng lượng mặt trời tiếp xúc bằng đồng mới được thiết kế để giảm sự phụ thuộc vào bạc - theo một cuộc trả lời phỏng vấn của Phó chủ tịch công nghệ của công ty này là ông Chen Yifeng với kênh truyền hình quốc gia CCTV.

Trong khi đó, một nhà sản xuất nhỏ hơn, công ty Aiko Solar có trụ sở tại Thượng Hải, đã bắt đầu sản xuất các tế bào năng lượng mặt trời không chứa bạc, với công suất lắp đặt đạt 8,57 gigawatt tính đến giữa năm 2025.

Bà Sonia Dunlop, CEO Hội đồng Năng lượng mặt trời Toàn cầu, cho biết một tấm pin mặt trời điển hình ngày nay đã sử dụng khối lượng bạc ít hơn 10 lần so với một tấm pin được sản xuất cách đây 20 năm.

Các ngành công nghiệp khác ngoài ngành năng lượng mặt trời cũng đang cảm nhận rõ tác động tiêu cực từ cơn số giá bạc, và một số thậm chí đã tự mình đảm bảo nguồn cung bạc. Vào tháng 10 năm ngoái, công ty xây dựng và giao dịch Samsung Construction and Trading đã ký một thỏa thuận 2 năm với một công ty khai thác bạc nhằm đảm bảo nguồn cung.

Đối với các nhà sản xuất ô tô, khối lượng bạc được sử dụng trong xe không lớn so với các vật liệu khác. Tuy nhiên, xe điện tiêu thụ bạc nhiều hơn gần 80% so với các mẫu xe chạy xăng - theo viện nghiên cứu về bạc Silver Institute.

Ông Gerrit Reepmeyer, đối tác tại công ty tư vấn AlixPartners, ước tính rằng nếu giá bạc duy trì ở mức cao hiện tại, chi phí sản xuất mỗi xe chạy xăng có thể tăng thêm 100 USD và mỗi xe chạy điện tăng thêm hơn 200 USD.

Cựu CEO Andy Palmer của hãng xe Aston Martin, người sáng lập công ty Palmer Energy Technology, một nhà sản xuất hệ thống lưu trữ năng lượng pin của Anh, cho rằng sự leo thang của giá bạc là “một vấn đề chi phí đầu vào khác cần quản lý hơn là một mối đe dọa chiến lược”.

Điệp Vũ