Các nước tiếp tục thúc đẩy giải pháp hai nhà nước cho xung đột Palestine - Israel

Người dân Palestine tại trại tị nạn ở Gaza. Ảnh: THX/TTXVN phát

Phát biểu tại cuộc họp báo chung sau hội nghị thượng đỉnh “Cơ chế hợp tác ba bên Ai Cập - Hy Lạp – Cộng hòa Cyprus” tại thành phố Alamein, Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah El-Sisi nhấn mạnh Ai Cập kiên quyết phản đối mọi nỗ lực di dời người Palestine khỏi vùng đất của họ, thay đổi thành phần dân cư hoặc chia cắt các vùng lãnh thổ Palestine. Ông khẳng định hòa bình công bằng và toàn diện trong khu vực chỉ có thể đạt được thông qua việc thành lập một nhà nước Palestine độc lập theo đường biên giới ngày 4/6/1967, với Đông Jerusalem là thủ đô.

Tổng thống Cộng hòa Cyprus Nikos Christodoulides khẳng định nước này ủng hộ giải pháp hai nhà nước và phản đối việc cưỡng ép di dời người Palestine. Ông đồng thời đánh giá cao vai trò của Ai Cập trong thúc đẩy hòa bình, ổn định và đưa viện trợ nhân đạo vào Dải Gaza.

Về phần mình, Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis cho biết ba nhà lãnh đạo ủng hộ một nền hòa bình công bằng, đồng thời nhấn mạnh ưu tiên trước mắt tại Gaza là triển khai giai đoạn hai của thỏa thuận ngừng bắn, giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, tạo điều kiện cho tái thiết và bảo đảm viện trợ nhân đạo đến với người dân không bị cản trở.

Tại hội nghị, các bên cũng thảo luận các biện pháp tăng cường hợp tác thương mại, đầu tư, năng lượng, du lịch, giáo dục và văn hóa, cùng các vấn đề di cư và an ninh khu vực. Ba bên nhấn mạnh tầm quan trọng của an ninh hàng hải và tự do hàng hải trên các tuyến từ eo biển Hormuz qua Biển Đỏ đến Bab el-Mandeb.

Trong khi các nước khu vực tiếp tục nhấn mạnh giải pháp chính trị cho vấn đề Palestine, Australia cũng đang cân nhắc các biện pháp nhằm hạn chế những diễn biến có thể ảnh hưởng đến triển vọng giải pháp hai nhà nước.

Theo phóng viên TTXVN tại Australia, Chính phủ nước này cho biết sẽ không theo đuổi lệnh cấm nhập khẩu trên diện rộng đối với hàng hóa từ các khu định cư của Israel tại Bờ Tây bị chiếm đóng. Quốc gia châu Đại Dương này đưa ra thông điệp như vậy trong bối cảnh Anh vừa công bố lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa từ các khu định cư của Israel tại Bờ Tây, với sự ủng hộ của 11 quốc gia phương Tây khác.

Phát biểu tại Thượng viện trước khi Anh công bố các biện pháp mới, Ngoại trưởng Australia Penny Wong thông báo nước này đang phối hợp với các đối tác để triển khai “các biện pháp có mục tiêu” nhằm ngăn chặn hoạt động mở rộng các khu định cư và tình trạng bạo lực tại các khu định cư.

Bà Wong cho biết Australia không áp dụng lệnh cấm nhập khẩu trên diện rộng vào thời điểm này do lo ngại những hệ quả ngoài dự kiến đối với các doanh nghiệp Australia, người dân Palestine và Israel. Canberra sẽ tiếp tục phối hợp với các đối tác nhằm bảo vệ triển vọng về giải pháp hai nhà nước.

Khi được hỏi về lập trường của Australia tại một cuộc họp báo ở Canberra ngày 8/9, Thủ tướng Anthony Albanese không nêu chi tiết về biện pháp của chính phủ, chỉ nhắc lại rằng Australia ủng hộ giải pháp hai nhà nước, theo đó người Israel và người Palestine có thể sống trong hòa bình và an ninh.

Trong khi đó, New Zealand cũng bày tỏ quan ngại trước tình hình tại Bờ Tây, phản đối việc Israel mở rộng các khu định cư và bạo lực nhằm vào người Palestine, song chưa tham gia cùng Anh, Pháp và Canada trong việc cấm nhập khẩu hàng hóa từ các khu định cư của Israel.

Ngoại trưởng Winston Peters cho rằng các khu định cư của Israel tại những vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng vi phạm luật pháp quốc tế và việc tiếp tục mở rộng các khu định cư làm suy yếu triển vọng đạt được giải pháp hai nhà nước. Ông đồng thời kêu gọi Israel chấm dứt mở rộng khu định cư, ngăn chặn bạo lực nhằm vào dân thường Palestine và xử lý những người chịu trách nhiệm.

Tuy nhiên, New Zealand hiện chưa áp dụng biện pháp cấm nhập khẩu hàng hóa từ các khu định cư của Israel. Theo người phát ngôn của Ngoại trưởng Peters, New Zealand không có truyền thống sử dụng các biện pháp thương mại để giải quyết các vấn đề đối ngoại. Việc áp dụng biện pháp hạn chế thương mại cần trải qua quy trình hoạch định chính sách đầy đủ và nước này chưa thể hoàn tất quy trình trước cuộc bầu cử.

Trong khi đó, New Zealand đã áp dụng lệnh cấm nhập cảnh đối với 38 người định cư Israel và 2 bộ trưởng Israel liên quan đến các hoạt động định cư và bạo lực tại Bờ Tây; các biện pháp mới nhất được công bố vào tháng 6/2026.