Các trường đại học lớn sẽ di chuyển về đâu?

Khu đô thị Đại học Hòa Lạc đang nhanh chóng trở thành ngôi nhà chung của hàng chục nghìn sinh viên. Theo kế hoạch, Đại học Quốc gia Hà Nội dự kiến đưa khoảng 15.000 sinh viên từ các đơn vị thành viên lên học tập tại đây.

Mạng lưới tri thức tại Hòa Lạc sẽ có thêm sự góp mặt của Đại học Bách khoa Hà Nội với khuôn viên thứ ba đang được quy hoạch. Sự hiện diện của cơ sở đào tạo kỹ thuật hàng đầu này, cùng với Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học FPT và Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, hứa hẹn biến Hòa Lạc thành trung tâm khoa học công nghệ và chuyển giao tri thức lớn nhất cả nước.

Xu hướng dịch chuyển giáo dục không chỉ hướng về phía Tây Hà Nội mà còn đang lan tỏa mạnh mẽ sang các vùng lân cận. Tại Hưng Yên, Đại học Bách khoa Hà Nội cũng đang khẩn trương xây dựng cơ sở mới tại xã Nghĩa Trụ (huyện Văn Giang).

Với quy mô gần 70 ha và đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 đã được phê duyệt, phân hiệu này được thiết kế đồng bộ với bốn phân khu chức năng: Nhóm đào tạo, nghiên cứu, thí nghiệm và trung tâm đổi mới sáng tạo; khu vực ký túc xá, thể thao và sinh hoạt văn hóa; hệ thống công viên cây xanh, mặt nước và không gian mở; hệ thống giao thông nội bộ kết nối vùng, bám sát quy hoạch chung của đô thị Văn Giang.

Trong khi đó, Bắc Ninh đang chuẩn bị đón làn sóng đầu tư giáo dục quy mô lớn. Năm cơ sở đào tạo trọng điểm gồm: Đại học Y Hà Nội, Đại học Dược Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Đại học Ngoại thương và Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã và đang xây dựng cơ sở mới. Các dự án này được kỳ vọng sẽ cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Về phía Nam cửa ngõ Thủ đô, Khu đô thị đại học Nam Cao (tỉnh Hà Nam cũ) đang trở thành điểm đến của nhiều cơ sở giáo dục lớn. Học viện Ngân hàng, Đại học Kinh tế Quốc dân và Trường Đại học Xây dựng Hà Nội đều đã, đang triển khai xây dựng phân hiệu tại đây.

Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội, việc sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục đại học là nhiệm vụ trọng tâm để giải tỏa áp lực nội đô. Thành phố định hướng hình thành bốn cụm đô thị đại học vùng ven: phía Tây Nam (tập trung văn hóa, du lịch, y dược, sư phạm); phía Tây Bắc (an ninh, quốc phòng, nghệ thuật) và phía Bắc (hàng không, logistics).

Hiện tại, các cơ quan chức năng chưa công bố tiêu chí hay danh sách các trường bắt buộc phải di dời. Tuy nhiên, định hướng xử lý quỹ đất đã được vạch ra rõ ràng. Đối với những trường phải di dời toàn bộ, Nhà nước sẽ hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng đồng bộ tại địa điểm mới. Khu đất cũ sẽ được ưu tiên dành cho giáo dục phổ thông, các công trình tiện ích công cộng và không gian xanh.

Với nhóm không thuộc diện di dời toàn bộ, Hà Nội khuyến khích mở rộng quy mô tại các cơ sở mới. Phần diện tích giữ lại tại nội đô sẽ được tái cấu trúc, ưu tiên phục vụ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo sau đại học và đào tạo nghề chất lượng cao.