Người dân TP Hồ Chí Minh đăng ký sử dụng vỉa hè bằng mã QR

Phường An Đông là địa phương đầu tiên tại TP Hồ Chí Minh triển khai đăng ký sử dụng vỉa hè trên nền tảng số.

Chuyển đổi số từ đơn vị hành chính mới

Phường An Đông được thành lập từ ngày 1/7/2025 trên cơ sở hợp nhất Phường 5, 7 và 9 của Quận 5 cũ. Ngay sau khi thành lập, địa phương xác định định hướng phát triển gắn với đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ phường An Đông lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Bên cạnh đó, UBND phường cũng triển khai Kế hoạch số 15/KH-UBND ngày 24/7/2025 nhằm thực hiện Chương trình hành động số 63-CTrHĐ/TU của Thành ủy TP Hồ Chí Minh về thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị liên quan đến phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Là địa bàn trung tâm với hoạt động thương mại sôi động, phường An Đông tập trung nhiều tuyến đường lớn như Võ Văn Kiệt, Trần Hưng Đạo, Trần Phú, An Dương Vương, Ngô Gia Tự, Nguyễn Trãi, Nguyễn Tri Phương, Nguyễn Chí Thanh và Sư Vạn Hạnh. Cùng với hoạt động kinh doanh phát triển mạnh, nhu cầu sử dụng tạm thời vỉa hè, lòng đường để đậu xe, trung chuyển hàng hóa hay phục vụ sinh hoạt dân sinh cũng gia tăng đáng kể.

Người dân chỉ cần quét mã QR để truy cập ứng dụng “Cấp phép lòng đường, vỉa hè An Đông” và thực hiện đăng ký trực tuyến.

Theo UBND phường An Đông, phần mềm được xây dựng nhằm tạo thuận lợi cho người dân, đồng thời tăng tính công khai, minh bạch trong quản lý sử dụng không gian công cộng.

Hệ thống hoạt động trên nền tảng website, cho phép người dân thực hiện trực tuyến 6 nhóm thủ tục đăng ký sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè theo quy định tại Nghị định 165/2024/NĐ-CP. Các trường hợp bao gồm phục vụ hoạt động văn hóa, thể thao; phòng chống thiên tai; cứu nạn cứu hộ; thi công xây dựng; tập kết vật liệu; tổ chức tang lễ, đám cưới và trông giữ phương tiện.

Trao đổi với phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc, anh Lương Quang Nhật Minh, chuyên viên Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị (UBND phường An Đông) cho biết, hệ thống được tích hợp dữ liệu CCCD gắn chip và ứng dụng VNeID nhằm hỗ trợ người dân thao tác nhanh hơn trong quá trình đăng ký.

“Người dân chỉ cần xác thực thông tin cơ bản, chụp ảnh giấy tờ cần thiết và khai báo mục đích sử dụng là có thể hoàn tất hồ sơ chỉ trong khoảng 1 đến 2 phút. Toàn bộ phí được thanh toán trực tuyến và chuyển trực tiếp vào ngân sách nhà nước thông qua Kho bạc Nhà nước”, anh Minh cho biết.

Theo anh Minh, phần mềm hiện hỗ trợ tự động hóa phần lớn các khâu xử lý hồ sơ như tiếp nhận thông tin, tính diện tích sử dụng, xác định mức phí và dự thảo văn bản cấp phép. Cán bộ phụ trách chủ yếu thực hiện bước kiểm tra, đối chiếu và phê duyệt cuối cùng.

“Trước đây, nhiều công đoạn phải làm thủ công, cán bộ phải nhập liệu và soạn thảo từng hồ sơ. Nay hệ thống hỗ trợ xử lý phần lớn quy trình nên thời gian giải quyết nhanh hơn đáng kể”, anh Minh nói.

Anh Lương Quang Nhật Minh, chuyên viên Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị (UBND phường An Đông) hướng dẫn hộ kinh doanh bố trí khu vực để xe trên vỉa hè sau khi đăng ký sử dụng.

Cũng theo đại diện UBND phường An Đông, đối với các tuyến đường thuộc thẩm quyền quản lý của phường, hồ sơ hợp lệ sẽ được xử lý trong vòng 24 giờ. Riêng những tuyến thuộc thẩm quyền của Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, hệ thống sẽ hỗ trợ dự thảo văn bản chuyển cơ quan chức năng xem xét theo quy định.

Minh bạch hơn trong quản lý và sử dụng vỉa hè

Bên cạnh thủ tục đăng ký trực tuyến, chức năng thu phí đậu xe ô tô dưới lòng đường cũng nhận được nhiều sự quan tâm của người dân.

Theo đó, người sử dụng có thể dùng CCCD gắn chip hoặc giấy phép lái xe để quét mã QR khi bắt đầu và kết thúc thời gian đỗ xe. Hệ thống sẽ tự động ghi nhận thời gian sử dụng, tính mức phí tương ứng và tạo mã thanh toán trực tuyến.

Ghi nhận thực tế tại một số tuyến đường trên địa bàn, nhiều hộ kinh doanh đánh giá hình thức đăng ký trực tuyến giúp giảm thời gian đi lại và đơn giản hóa thủ tục so với trước đây.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, chủ một hộ kinh doanh trên đường Nguyễn Văn Đừng, phường An Đông cho biết, sau khi tìm hiểu thông tin trên báo chí và mạng xã hội, ông đã chủ động đăng ký sử dụng một phần diện tích vỉa hè trước cơ sở kinh doanh của mình làm nơi để xe cho khách.

“Trước đây, nếu cần đăng ký thì phải đi lại nhiều lần, còn bây giờ có thể ngồi ở nhà thao tác trên điện thoại. Tôi chỉ cần chụp hình CCCD, khai thông tin và gửi hồ sơ là xong. Khi có khu vực để xe rõ ràng, khách đến ăn uống cũng yên tâm hơn, còn người kinh doanh như chúng tôi cũng chủ động hơn trong việc buôn bán”, ông Tùng chia sẻ.

Phần vỉa hè trước cơ sở kinh doanh của ông Nguyễn Thanh Tùng trên đường Nguyễn Văn Đừng, được bố trí khu vực để xe và lối đi dành cho người đi bộ.

Theo ông Tùng, mức phí sử dụng tại khu vực này được niêm yết công khai trên hệ thống. Với diện tích đăng ký khoảng 8m2, ông cho rằng chi phí phù hợp nếu so với việc thuê người trông giữ xe hoặc nguy cơ bị xử phạt do sử dụng vỉa hè không đúng quy định.

Trong khi đó, bà Lê Thị Yến Vân, một hộ kinh doanh khác trên đường Trần Hưng Đạo cho rằng, việc thanh toán trực tuyến giúp người dân cảm thấy tiết kiệm thời gian và giảm việc đi lại.

“Tôi thấy cách làm này khá rõ ràng vì toàn bộ tiền đều chuyển khoản trực tiếp vào hệ thống của Nhà nước, người dân không phải đóng trực tiếp cho cá nhân nào. Việc đăng ký cũng nhanh, không phải chờ đợi hay đi lại nhiều lần như trước”, bà Vân nói.

Bà Lê Thị Yến Vân, hộ kinh doanh trên đường Trần Hưng Đạo, được hướng dẫn sử dụng ứng dụng đăng ký vỉa hè trực tuyến.

Ứng dụng được tích hợp với dịch vụ công, cho phép tự động cập nhật thông tin khi người dùng quét CCCD gắn chip.

Theo bà Vân, hiện nay phường chủ yếu cấp phép sử dụng vỉa hè phục vụ việc để xe cho khách. Tuy nhiên, nhiều hộ kinh doanh cũng kỳ vọng trong thời gian tới địa phương sẽ nghiên cứu thêm phương án khai thác phù hợp đối với một số hoạt động dịch vụ dưới sự quản lý chặt chẽ của cơ quan chức năng.

Không chỉ thay đổi quy trình hành chính, việc ứng dụng công nghệ cũng góp phần điều chỉnh lại cách tổ chức không gian vỉa hè theo hướng ưu tiên người đi bộ.

Theo UBND phường An Đông, mô hình hiện được triển khai trên các vỉa hè có chiều rộng từ 3 mét trở lên và phải đảm bảo chừa tối thiểu 1,5 mét dành cho người đi bộ.

Anh Lương Quang Nhật Minh cho biết, các vị trí để xe được bố trí sát mép đường nhằm tạo khoảng lưu thông an toàn phía bên trong cho người đi bộ.

“Thực tế tại nhiều tuyến đường, người dân thường phải đi xuống lòng đường do vướng bồn cây, trụ điện hoặc xe đậu lấn chiếm. Khi bố trí lại vị trí để xe sát mép ngoài, phần lối đi bộ phía trong sẽ thông thoáng và an toàn hơn”, anh Minh cho biết.

Là người thường xuyên đến ăn uống tại khu vực này, ông Lê Quang Trường, phường An Đông đánh giá việc tổ chức lại vỉa hè giúp tình trạng đậu xe lộn xộn giảm đáng kể.

“Bây giờ có khu vực để xe rõ ràng nên khách đến quán cũng thoải mái hơn. Quan trọng là người đi bộ có lối đi, không còn phải né xe hay đi xuống lòng đường như trước. Nếu làm đồng bộ và quản lý tốt thì sẽ tạo được hình ảnh đô thị gọn gàng hơn”, ông Trường nói.

Theo UBND phường An Đông, việc triển khai phần mềm quản lý lòng đường, vỉa hè không chỉ nhằm giảm áp lực cho lực lượng thực thi mà còn hướng tới thay đổi phương thức quản lý đô thị theo hướng chủ động, dựa trên dữ liệu số.

Mô hình quản lý vỉa hè trên nền tảng số tại phường An Đông bước đầu nhận được sự đồng thuận từ người dân và hộ kinh doanh.

Toàn bộ quá trình tiếp nhận hồ sơ, cấp phép và thu phí được lưu trữ trên hệ thống để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát. Trong quá trình vận hành, lực lượng chức năng vẫn thường xuyên kiểm tra thực tế tại địa bàn. Các trường hợp sử dụng vỉa hè không đăng ký hoặc không thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định sẽ bị xử lý.

Bước đầu, mô hình được người dân và hộ kinh doanh đón nhận tích cực nhờ tính thuận tiện và minh bạch. Từ kết quả thí điểm tại phường An Đông, địa phương kỳ vọng đây sẽ là cơ sở thực tiễn để nghiên cứu mở rộng các giải pháp quản lý đô thị số trong thời gian tới.