Các ứng viên cho vị trí chèo lái chính sách tiền tệ Eurozone

Trụ sở Ngân hàng Trung ương châu Âu tại Frankfurt, Đức. Ảnh: THX/TTXVN phát

Việc lựa chọn người đứng đầu cơ quan điều hành chính sách tiền tệ của Khu vực đồng euro (Eurozone) dự kiến được quyết định vào cuối năm nay, trong bối cảnh châu Âu đối mặt với nhiều sức ép về lạm phát, tăng trưởng và ổn định tài chính.

Theo báo La Tribune của Pháp, hai ứng viên đã được xác nhận chính thức sau khi 21 quốc gia thành viên Eurozone hoàn tất việc đề cử. Ngày 9/11, các bộ trưởng tài chính khu vực sẽ thảo luận về những hồ sơ này tại Brussels (Bỉ), trước khi đưa ra khuyến nghị để lãnh đạo các nước thành viên xem xét và quyết định. Quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra sau khi tham khảo ý kiến Nghị viện châu Âu và Hội đồng Thống đốc ECB. Các nước mong muốn hoàn tất quá trình bổ nhiệm trong tháng 12, dù khả năng kéo dài sang thời điểm khác vẫn chưa bị loại trừ.

Klaas Knot, 59 tuổi, từng đứng đầu Ngân hàng Trung ương Hà Lan trong giai đoạn 2011-2025. Trong khi đó, Pablo Hernandez de Cos, 55 tuổi, giữ chức Thống đốc Ngân hàng Tây Ban Nha từ năm 2018 đến 2024 và hiện lãnh đạo Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), có trụ sở tại Basel (Thụy Sĩ), từ năm 2025.

Cuộc cạnh tranh giữa hai ứng viên cũng phản ánh sự khác biệt truyền thống trong quan điểm điều hành kinh tế giữa các nước Bắc và Nam Âu. Các quốc gia phía Bắc thường ủng hộ chính sách tiền tệ chặt chẽ nhằm kiểm soát lạm phát, trong khi các nước phía Nam có xu hướng quan tâm nhiều hơn đến các biện pháp hỗ trợ tăng trưởng và việc làm. Tuy nhiên, cả hai ứng viên đều từng thể hiện cách tiếp cận linh hoạt trong quá trình điều hành, khiến việc phân định khác biệt về quan điểm chính sách không đơn giản.

Ngoài năng lực điều hành trong thời kỳ khủng hoảng, khả năng truyền đạt thông điệp rõ ràng tới thị trường tài chính cũng sẽ là tiêu chí quan trọng. Mọi tuyên bố của Chủ tịch ECB đều có thể tác động đến kỳ vọng của nhà đầu tư, tỷ giá đồng euro và chi phí vay vốn của các quốc gia thành viên.

Vấn đề cân bằng đại diện địa lý cũng được đặt ra trong quá trình lựa chọn. Những người ủng hộ ông Knot cho rằng đã đến lúc một quốc gia Bắc Âu đảm nhiệm vị trí Chủ tịch ECB, sau khi chức vụ này từ năm 2003 lần lượt do hai người Pháp là Jean-Claude Trichet, Christine Lagarde và một người Italy là Mario Draghi nắm giữ. Trong khi đó, Tây Ban Nha nhấn mạnh kinh nghiệm lãnh đạo, tính độc lập và khả năng đối thoại của ứng viên Pablo Hernandez de Cos.

Nếu các nước lớn không đạt được đồng thuận giữa hai ứng viên, một nhân vật khác vẫn có thể xuất hiện, tương tự trường hợp bà Christine Lagarde được lựa chọn vào năm 2019. Bà Lagarde thông báo rời vị trí Chủ tịch ECB vào cuối tháng 10/2026, sớm hơn dự kiến, và việc chuyển giao chức vụ được lên kế hoạch vào tháng 2/2027. Thời điểm này khiến quá trình lựa chọn người kế nhiệm trở nên nhạy cảm hơn, trong bối cảnh thị trường trái phiếu biến động và lạm phát chịu sức ép từ xung đột tại Iran.

Ngoài chức Chủ tịch ECB, hai vị trí cấp cao khác cũng sẽ được thay thế trong thời gian tới. Vị trí kinh tế trưởng của ECB, hiện do ông Philip Lane đảm nhiệm, sẽ khuyết vào tháng 5/2027; trong khi ghế thành viên Ban điều hành của bà Isabel Schnabel dự kiến được thay thế khi bà chuyển sang Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đầu năm 2027. Những thay đổi này có thể trở thành một phần trong các cuộc thương lượng giữa các nước nhằm phân chia vị trí lãnh đạo tại cơ quan tiền tệ châu Âu.

Việc bà Lagarde rời nhiệm sở vào tháng 2/2027 cũng tạo điều kiện để Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tham gia lựa chọn người kế nhiệm trước cuộc bầu cử tổng thống Pháp dự kiến vào mùa Xuân năm 2027. Paris đã không đề cử ứng viên cho chức Chủ tịch ECB và có thể hướng tới vị trí kinh tế trưởng, dù khả năng này chưa được Bộ Tài chính Pháp xác nhận.

Kết quả bổ nhiệm không chỉ quyết định người điều hành ECB trong nhiệm kỳ tới mà còn có ý nghĩa đối với định hướng chính sách tiền tệ của Eurozone. Trong bối cảnh ngân hàng trung ương phải đồng thời kiểm soát lạm phát, hỗ trợ hoạt động kinh tế và duy trì niềm tin của thị trường, lựa chọn nhân sự cấp cao lần này cũng phản ánh sự cân bằng lợi ích giữa các quốc gia thành viên trong khu vực đồng euro.