Cái giá đắt của những làn khói tưởng như vô hại

Bệnh viện Đa khoa Thường Xuân thường xuyên tiếp nhận các trường hợp khó thở cấp do có thời gian dài sử dụng thuốc lá, thuốc lào.

Những tổn thương âm thầm sau làn khói thuốc

Mỗi ngày, hàng triệu điếu thuốc được châm lửa. Cùng với những làn khói mỏng tưởng như vô hại, hàng nghìn hóa chất độc hại theo đường hô hấp đi vào cơ thể, tác động đến phổi, tim mạch, mạch máu và nhiều cơ quan khác. Những tổn thương này thường không biểu hiện rõ ràng trong thời gian đầu mà âm thầm tích lũy qua từng năm. Chỉ đến khi xuất hiện những cơn ho kéo dài, khó thở, đau tức ngực, mệt mỏi hoặc bệnh lý nghiêm trọng, nhiều người mới nhận ra sức khỏe đã bị ảnh hưởng từ lâu.

Ông Trần Văn Hời, ở xã Tiên Trang, từng hút một bao thuốc mỗi ngày trong nhiều năm. Trong thời gian dài, những cơn ho, tức ngực hay mệt mỏi không khiến ông quá lo lắng. Ông cho rằng đó có thể chỉ là những biểu hiện bình thường khi tuổi cao. Chỉ đến khi sức khỏe giảm sút nghiêm trọng, phải nhập viện điều trị, ông được các bác sĩ tư vấn từ bỏ thuốc để hạn chế biến chứng và nâng cao hiệu quả điều trị. Dù đã cai thuốc thành công, những ảnh hưởng đối với sức khỏe sau nhiều năm hút thuốc vẫn còn.

Câu chuyện của ông Hời không phải trường hợp cá biệt. Ông Hà Văn Long, ở xã Ngọc Phụng, có hơn 20 năm hút thuốc lá, thuốc lào. Sau nhiều năm hút thuốc sức khỏe gặp vấn đề từng phải điều trị tràn dịch phổi, suy giảm chức năng gan..., khiến ông nhận ra thói quen hút thuốc trước đây đã để lại những hệ lụy không nhỏ.

“Tôi từng nghĩ hút thuốc không ảnh hưởng gì. Nhưng càng lớn tuổi, sức khỏe càng yếu nhanh. Đến khi mắc bệnh nặng mới thực sự thấm thía tác hại của thuốc lá, thuốc lào. Mong mọi người, nhất là người trẻ, đừng chủ quan để rồi phải hối hận”, ông Long chia sẻ.

Tại Bệnh viện Đa khoa Thường Xuân, các bác sĩ thường xuyên tiếp nhận bệnh nhân mắc các bệnh lý hô hấp mạn tính như viêm phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen phế quản và những trường hợp nghi ngờ ung thư phổi. Nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng khó thở, suy hô hấp hoặc nhiễm trùng phổi nặng.

Qua khai thác bệnh sử, nhiều bệnh nhân có điểm chung là sử dụng thuốc lá hoặc thuốc lào trong thời gian dài. Không ít trường hợp phải chuyển tuyến lên Bệnh viện Ung bướu Thanh Hóa để tiếp tục chẩn đoán và điều trị chuyên sâu.

Bác sĩ CKI Lê Thị Tài Linh, phụ trách Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện Đa khoa Thường Xuân, cho biết: Thời gian gần đây, khoa thường xuyên tiếp nhận các trường hợp khó thở do đợt cấp COPD và bệnh nhân ung thư phổi. Qua khai thác tiền sử, phần lớn bệnh nhân có thời gian dài sử dụng thuốc lá, thuốc lào.

Theo bác sĩ Linh, các bệnh lý này thường diễn biến kéo dài, tái phát nhiều lần, khiến người bệnh phải nhập viện điều trị, ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Vì vậy, bên cạnh điều trị bệnh, người bệnh cần được tư vấn từ bỏ thuốc lá, thuốc lào, đồng thời chủ động khám khi xuất hiện các triệu chứng bất thường về hô hấp.

Không chỉ người hút phải trả giá

Theo các chuyên gia y tế, khói thuốc lá chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó có nhiều chất độc và chất gây ung thư. Nicotine cùng các chất độc hại nhanh chóng đi vào máu, tác động đến nhiều cơ quan trong cơ thể.

Hút thuốc là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu của ung thư phổi và COPD, đồng thời làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đột quỵ và nhiều bệnh lý nguy hiểm khác. Nguy cơ càng đáng lo ngại đối với những người hút thuốc trong thời gian dài, hút với số lượng nhiều hoặc bắt đầu hút từ khi còn trẻ.

Đáng nói, tác hại của thuốc lá không dừng lại ở người trực tiếp hút. Những người sống chung hoặc thường xuyên làm việc trong môi trường có khói thuốc cũng có thể bị ảnh hưởng bởi khói thuốc thụ động. Thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng cũng đang tạo thêm nguy cơ khi ngày càng được giới trẻ biết đến. Hình thức bắt mắt, nhiều hương vị và cách quảng bá trên mạng xã hội dễ tạo cảm giác đây là những sản phẩm ít nguy hại. Tuy nhiên, các sản phẩm này vẫn có thể chứa nicotine và nhiều chất ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt là nguy cơ lệ thuộc nicotine.

Từ thực tế điều trị, các bác sĩ cho rằng điều đáng tiếc nhất là nhiều tổn thương do thuốc lá có thể phòng tránh được nếu người dân không hút thuốc hoặc từ bỏ thuốc sớm. Một thói quen kéo dài nhiều năm có thể phải trả giá bằng những tháng ngày điều trị, những lần nhập viện và sự suy giảm chất lượng cuộc sống. Bởi vậy, thay vì chờ đến khi bệnh tật lên tiếng, chủ động nói không với thuốc lá ngay từ hôm nay vẫn là cách đơn giản và hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe của chính mình và những người xung quanh.