'Cái nôi' của nghề làm muối cổ 2000 năm tuổi ở Quảng Ngãi
Bên làng Gò Cỏ, phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi, một dải đá granite mang dấu tích địa chất khoảng 250-400 triệu năm trải dài theo bờ biển. Sóng, gió và thời gian đã tạo nên những khối đá với hình dáng kỳ thú giữa không gian làng cổ gắn với văn hóa Sa Huỳnh hàng nghìn năm.
Từ làng Gò Cỏ hướng ra biển, con đường dần mở ra trước một bãi đá kéo dài theo mép nước. Những khối đá lớn nhỏ nằm xen kẽ, có khối tròn nhẵn, có khối xếp chồng lên nhau, cũng có những phiến mang hình dáng khiến người xem liên tưởng đến con vật hay những quả trứng khổng lồ.
Điểm đặc biệt của gành đá không chỉ nằm ở hình dáng. Những khối granite tại đây mang dấu tích địa chất có niên đại khoảng 250-400 triệu năm. Trong khoảng thời gian rất dài ấy, nắng, mưa, gió biển và nước liên tục tác động lên bề mặt đá, tạo nên một diện mạo không khối nào giống khối nào.
Có nơi mặt đá bị khoét thành những rãnh dài, có nơi những đường nứt chia phiến đá thành nhiều mảng. Một số khối được bào mòn thành những đường cong, bề mặt tròn và nhẵn hơn.
Đứng ở mỗi góc nhìn, hình dáng của bãi đá lại thay đổi. Những khối đá tưởng như vô tri trở thành một "bộ sưu tập" hình khối tự nhiên được tạo nên qua hàng triệu năm.
Gành đá không đứng tách biệt như một thắng cảnh, mà nằm ngay bên một cộng đồng cư dân đã sinh sống qua nhiều thế hệ.
Đối với cư dân Gò Cỏ, gành đá từ lâu cũng là một phần của cuộc sống thường ngày. Theo mùa, các khe đá và vùng nước ven bờ cung cấp những sản vật như ốc, nhum, hàu, rong biển, tôm, cá, mực.
Năm 2024, các chuyên gia khảo cổ phát hiện tại Gò Cỏ dấu tích trảng muối trên đá có niên đại khoảng 2.000 năm.
Theo người dân địa phương, cách làm muối trên đá đã được các thế hệ trước duy trì từ lâu để phục vụ sinh hoạt trong gia đình và muối cá. Không cần một cánh đồng muối rộng, người dân tận dụng những hố trũng tự nhiên hoặc tạo các ô nhỏ trên mặt đá, be bờ bằng đất sét rồi đưa nước biển vào phơi nắng.
Nước biển tiếp tục được phơi dưới nắng cho đến khi bốc hơi và để lại các tinh thể muối. Theo người dân, khoảng một tuần có thể thu được muối; hạt thường lớn, màu trắng và được sử dụng trong sinh hoạt.
Bà Nguyễn Thị Gá, người dân Gò Cỏ, kể khi bước vào khoảng tháng 3, nắng bắt đầu gay gắt, những người muốn làm muối sẽ dọn sạch các trũng đá rồi múc nước biển đổ vào. "Ai muốn làm thì cứ vào độ tầm tháng 3, khi trời bắt đầu nắng gắt, xuống trũng quét dọn sạch sẽ, múc nước biển đổ lên đá. Vài ngày sau là có muối để dùng"- bà Nguyễn Thị Gá cho hay.
Dấu vết của quá trình làm muối lâu dài vẫn có thể nhận thấy tại một số ô đá cũ. Qua thời gian, bề mặt đá bị mài mòn, nhiều vị trí chuyển sang màu sẫm.
Ông Nguyễn Viết Thanh, Chủ tịch UBND phường Sa Huỳnh, cho biết cách làm muối trên đá tại Gò Cỏ đã có từ xa xưa, tuy nhiên hiện chỉ còn vài người duy trì nên sản lượng không nhiều."Các chuyên gia khảo cổ đang nghiên cứu về trảng muối tại làng Gò Cỏ. Chúng tôi cũng có kế hoạch sẽ phát triển nghề làm muối trên đá, gắn với hoạt động du lịch tại đây", ông Thanh nói.
Sóng, gió và thời gian đã tạo nên những khối đá với hình dáng kỳ thú, giữa không gian làng cổ gắn với văn hóa Sa Huỳnh hàng nghìn năm.
Gò Cỏ hiện thuộc phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi, có diện tích tự nhiên khoảng 105 ha với hơn 80 hộ dân. Ngôi làng nằm trong không gian văn hóa Sa Huỳnh có niên đại khoảng 3.000 năm.
Bên trong làng vẫn còn những dấu tích gắn với quá trình cư trú lâu đời như đường đá, giếng cổ, tường rào đá và dấu tích Chăm Pa. Từ làng ra biển không xa, những lớp dấu tích của con người tiếp tục gặp những lớp đá cổ của tự nhiên.
Di Linh
Tin nóng
Lưu Bị tin tưởng đặt Hoàng Trung ở vị trí tiên phong chủ lực nhưng với Mã Siêu lại luôn dè chừng, chỉ tận dụng danh tiếng chứ không giao quyền điều động đại quân.
Với một bề dày 50 năm, Báo An ninh Thủ đô có những con người thấm đẫm “chất” ngành, “chất” nghề và hơn cả là chất “tình”. Nếu như anh Nguyễn Bình, Trưởng Ban Thư ký - Tòa soạn là người giới thiệu và mời tôi về Báo An ninh Thủ đô, thì nhà báo Lê Quang Cường lại là người dẫn dắt tôi từ khi đặt chân vào cánh cửa An ninh Thủ đô khoảng năm 1997. Vì thế, với tôi anh ấy là “người thầy đầu tiên”!
Vụ việc khám xét nhà Huấn Hoa Hồng thu hút hàng trăm người kéo đến đứng kín khu vực để quay phim, chụp ảnh.
Mười năm bươn chải giữa Sài Gòn hoa lệ, H'Lôs Buôn Yă (30 tuổi, dân tộc Ê Đê, quê Đắk Lắk) đôi khi vẫn giật mình thon thót trước tiếng còi xe vội vã lúc nửa đêm. Giữa phố thị rực rỡ ánh đèn, khi cái bụng cồn cào sau ca làm muộn, thứ cô thèm không phải là bát phở nóng hay đĩa cơm tấm thơm lừng góc phố, mà là hương vị nồng nàn của bát vếch mẹ nấu bên bếp lửa nhà sàn thuở nhỏ.
Festival Võ thuật quốc tế Hà Nội năm 2026, khai mạc tối 7.8, với thông điệp “Hào khí Thăng Long - Tinh hoa võ Việt”, thu hút sự tham gia của tới 66 đoàn võ thuật (59 đoàn đến từ các tỉnh, thành phố trong nước và 7 đoàn quốc tế đến từ 6 nước). Đặc biệt lễ khai mạc có sự tham dự của các Ủy viên BCH Trung ương Đảng: Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng; Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Lê Hải Bình; Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Vũ Thanh Mai...
Hơn 1.000 cán bộ, chiến sĩ, giáo viên, đoàn viên, hội viên và người dân xã Lam Thành, tỉnh Nghệ An đang chung sức vận chuyển, lắp ghép các tấm bê tông trên sườn núi Nhón để tái tạo dòng chữ "BÁC HỒ SỐNG MÃI". Công trình dài khoảng 180m, triển khai theo hai giai đoạn, phấn đấu hoàn thành trước Quốc khánh 2/9/2026.
Tin mới
Từ những lá thư viết tay gửi cha mẹ đến âm nhạc và các hoạt động văn hóa cộng đồng, Duyên 8 với chủ đề “Quay về đi - Gặp lại Thanh xuân của mẹ” do ca sĩ Hiền Anh Sao Mai khởi xướng hướng tới lan tỏa tinh thần đạo hiếu, đạo học trong mùa Vu Lan 2026.Từ những lá thư viết tay gửi cha mẹ đến âm nhạc và các hoạt động văn hóa cộng đồng, Duyên 8 với chủ đề “Quay về đi - Gặp lại Thanh xuân của mẹ” do ca sĩ Hiền Anh Sao Mai khởi xướng hướng tới lan tỏa tinh thần đạo hiếu, đạo học trong mùa Vu Lan 2026.
Những giá trị của quá khứ chỉ thực sự được tiếp nối khi tìm được cách hiện diện trong đời sống hôm nay và đến gần hơn với thế hệ trẻ. Từ tinh thần đó, Hội Di sản Văn hóa TP.HCM vừa công bố dự án Heritage Ho Chi Minh City 2026, với chuỗi hoạt động thúc đẩy chuyển đổi số, mở rộng sự tham gia của cộng đồng trong gìn giữ, phát huy các giá trị truyền thống. Dự án được triển khai nhân Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23.11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24.11.
Sau hơn nửa thế kỷ hòa bình, Cồn Cỏ vẫn lưu giữ gần như nguyên vẹn nhiều dấu tích của một thời giữ đảo. Những giao thông hào nối liền trận địa, hầm chỉ huy, công sự… vẫn hiện hữu giữa rừng cây, triền đá, tạo thành một không gian chiến đấu hiếm còn được bảo tồn khá đầy đủ. Chính sự liên kết giữa các dấu tích ấy làm nên giá trị đặc biệt của Cồn Cỏ và đặt ra yêu cầu gìn giữ cả không gian lịch sử, thay vì chỉ bảo tồn từng công trình riêng lẻ.
Không chỉ dừng lại ở các công trình thanh niên quen thuộc, Chiến dịch Mùa hè xanh tại tỉnh Đồng Tháp ghi dấu ấn nhân văn sâu sắc với mô hình Phục dựng di ảnh liệt sĩ.
Trong dòng chảy công nghiệp văn hóa, sân khấu đang đứng trước yêu cầu chuyển mình: Từ những vở diễn chủ yếu dựa vào nguồn lực đầu tư sang những sản phẩm có sức hút công chúng, tạo dựng thương hiệu và mang lại giá trị kinh tế.
Ngày 9/8, tại Hà Nội, UBND xã Nà Hang (Tuyên Quang) đã họp báo giới thiệu chương trình nghệ thuật thực cảnh “Long mạch Nà Hang – Huyền thoại trên mặt nước”.
Cổ Loa giữ vị trí đặc biệt trong lịch sử dựng nước và giữ nước của Việt Nam. Là kinh đô của Nhà nước Âu Lạc dưới thời An Dương Vương vào khoảng thế kỷ III trước Công nguyên và thời Ngô Quyền thế kỷ thứ X, Cổ Loa đồng thời là trung tâm chính trị, quân sự và văn hóa gắn với nhiều giai đoạn phát triển của đất nước.