Cải thiện khả năng tiếp cận tài chính, kỹ thuật trong giảm phát thải ngành xi măng

Ngày 13/3, Viện Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) và Tổ chức phát triển công nghiệp Liên hợp quốc tổ chức hội thảo khởi động giai đoạn chuẩn bị cho dự án "Các giải pháp tài chính nhằm giảm phát thải carbon trong ngành xi măng Việt Nam".

Ông Nguyễn Quang Hiệp đánh giá cao dự án "Các giải pháp tài chính nhằm giảm phát thải carbon trong ngành xi măng Việt Nam".

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Nguyễn Quang Hiệp, Viện trưởng Viện Vật liệu xây dựng cho biết, xi măng là vật liệu nền tảng của phát triển hạ tầng, đô thị hóa trong ngành Xây dựng. Việt Nam hiện là quốc gia sản xuất xi măng lớn thứ ba trên thế giới, với tổng công suất thiết kế đến năm 2025 đạt khoảng 122 triệu tấn/năm.

Do đó, việc giảm phát thải CO2 trong sản xuất xi măng có ý nghĩa cấp thiết để thực hiện Chiến lược phát triển vật liệu xây dựng Việt Nam với mục tiêu tới năm 2030 hạn chế phát thải CO2 dưới 650kg CO2/tấn xi măng, tới năm 2050 dưới 550kg CO2/tấn xi măng.

Ông Hiệp nhấn mạnh, dự án "Các giải pháp tài chính nhằm giảm phát thải carbon trong ngành xi măng Việt Nam" có ý nghĩa thiết thực, kết hợp cơ chế tài chính với hỗ trợ kỹ thuật và chính sách để chuyển hóa mục tiêu khử carbon thành các dự án cụ thể, có khả năng vay vốn, đầu tư và nhân rộng.

Để dự án triển khai hiệu quả, Viện Vật liệu xây dựng cam kết đồng hành cùng các bên liên quan trong tư vấn kỹ thuật, chuẩn hóa giải pháp phát thải; hỗ trợ xây dựng và hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn; tham mưu cơ quan quản lý Nhà nước xây dựng chính sách, kết nối viện - trường - doanh nghiệp nhằm nâng cao năng lực công nghệ.

Ông Hoàng Hữu Tân, Phó vụ trưởng Vụ khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng phát biểu tại hội thảo.

Tại hội thảo, ông Hoàng Hữu Tân, Phó vụ trưởng Vụ khoa học công nghệ, môi trường và vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) cho hay, Bộ Xây dựng đã ban hành Kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khí hậu giai đoạn 2022 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; trong đó đặt mục tiêu giảm phát thải đáng kể cho toàn ngành và thúc đẩy phát triển sản phẩm xây dựng xanh, bao gồm xi măng carbon thấp.

Theo ông Tân, Việt Nam hiện có quy mô sản xuất xi măng rất lớn với hệ thống dây chuyền đa dạng về trình độ công nghệ. Để chuyển dịch giảm phát thải cần có cách tiếp cận tổng thể, dựa trên bằng chứng khoa học, bảo đảm khả thi về tài chính và năng lực triển khai.

Ông Tân nhận định, Bộ Xây dựng đánh giá dự án "Các giải pháp tài chính nhằm giảm phát thải carbon trong ngành xi măng Việt Nam" là phù hợp, có ý nghĩa thiết thực và kịp thời. Với vai trò là cơ quan chủ quản, Bộ cam kết sẽ định hướng chính sách và đảm bảo thống nhất quy định để dự án đi đúng trọng tâm; điều phối liên ngành với các cơ quan liên quan để tháo gỡ khó khăn và tạo điều kiện triển khai dự án.

Đồng thời, Bộ sẽ dẫn dắt việc tích hợp kết quả dự án vào hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn và các hướng dẫn kỹ thuật ngành; giám sát tiến độ, bảo đảm hiệu quả giảm phát thải đo đếm được.

Bà Lê Thị Thanh Thảo, đại diện quốc gia của Tổ chức phát triển công nghiệp Liên hợp quốc tại Việt Nam.

Cũng tại hội thảo, bà Lê Thị Thanh Thảo, đại diện quốc gia của Tổ chức phát triển công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) tại Việt Nam cho rằng, mặc dù đà giảm phát thải ở Việt Nam đang diễn ra mạnh mẽ, song ngành xi măng vẫn đối mặt với thách thức về cấu trúc.

Cụ thể, việc hạn chế tiếp cận nguồn tài chính cho các khoản đầu tư carbon thấp và thiếu hụt kiến thức kỹ thuật về các công nghệ mới. Đồng thời, các cơ hội và giải pháp mới đang xuất hiện như xi măng đất sét nung, tối ưu hóa các loại phụ gia khoáng và công nghệ thu hồi nhiệt thải có thể giảm đáng kể lượng khí thải, song vẫn hạn chế trong khả năng cạnh tranh về mặt kinh tế.

Hội thảo được tổ chức bởi Viện Vật liệu xây dựng và Tổ chức phát triển công nghiệp Liên hợp quốc tại Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, dự án "Các giải pháp tài chính nhằm giảm phát thải carbon trong ngành xi măng Việt Nam" giải quyết các rào cản trong khử carbon ngành xi măng thông qua hỗ trợ đầu tư và kỹ thuật.

Trọng tâm là phát triển một cơ chế tài chính hỗn hợp để giảm thiểu rủi ro cho các khoản đầu tư đổi mới công nghệ và tạo điều kiện tiếp cận nguồn tài chính ưu đãi cho các nhà sản xuất xi măng…

Theo bà Thảo, UNIDO cam kết tiếp tục hỗ trợ Việt Nam chuyển đổi, hướng tới phát triển công nghiệp toàn diện và bền vững, trong đó có ngành xi măng.

Tại hội thảo, các chuyên gia đã thảo luận giải pháp giảm khí thải, rào cản phát thải khí nhà kính trong ngành xi măng tại Việt Nam; các giải pháp tài chính cho quá trình khử carbon trong sản xuất xi măng...

Trên thực tế, chung tay thực hiện mục tiêu chung, Công ty cổ phần Xi măng Sông Gianh - thành viên tập đoàn SCG cũng công bố chiến lược tăng trưởng xanh giai đoạn mới, bám sát định hướng chuyển đổi xanh và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) của Việt Nam.

Theo đó, đơn vị đặt mục tiêu giảm 23% phát thải CO₂, đẩy mạnh lộ trình giảm carbon và ứng dụng tự động hóa trong vận hành nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, tối ưu logistics và giảm tác động môi trường.

Doanh nghiệp xi măng chung tay thực hiện định hướng phát triển xanh và các mục tiêu tăng trưởng xanh của Việt Nam.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhà máy đã phối hợp với các đối tác chuyên môn đồng xử lý khoảng 140 - 200 nghìn tấn chất thải mỗi năm làm nhiên liệu và nguyên liệu thay thế. Đồng thời, phát triển các dòng sản phẩm chủ lực như SCG Low Carbon ứng dụng công nghệ SCG Nano, đáp ứng các tiêu chí công trình xanh.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng đẩy mạnh công nghệ tự động hóa trong vận hành và logistics nhằm nâng cao hiệu quả điều phối và khả năng đáp ứng thị trường.

Tiến Hào