Cải tiến đặc biệt khiến tên lửa hành trình Kh-101 thêm phần đáng sợ

"Trong cuộc chiến toàn diện, Nga đã nâng cấp đáng kể các tên lửa hành trình Kh-101, đặc biệt là cập nhật lớp phủ hấp thụ sóng vô tuyến để giảm tầm phát hiện của radar".

Đây là phát biểu của Đại tá Oleksandr Zaruba, nhà nghiên cứu chính tại Viện Nghiên cứu Quốc gia về Thử nghiệm - Chứng nhận Vũ khí và Thiết bị Quân sự của Ukraine.

Nhà nghiên cứu lưu ý Kh-101 là một loại tên lửa khá cũ nhưng đã trải qua "quá trình hiện đại hóa lớn". Bắt đầu từ ngày 24/1/2022, hệ thống dẫn đường, đầu đạn, khung thân và bộ phận gây nhiễu thụ động đã được cập nhật, cùng với một số thiết bị khác.

"Lớp phủ hấp thụ sóng vô tuyến của thân tên lửa đã được nâng cấp để giảm diện tích phản xạ. Điều đó có nghĩa là chúng chỉ bị phát hiện ở cự ly ngắn hơn, và xác suất bị phá hủy cũng giảm đi".

"Tên lửa sử dụng hệ thống phòng thủ tích hợp trong suốt chuyến bay, nó được trang bị các module để bắn mồi bẫy hồng ngoại và gương phản xạ lưỡng cực. Hệ thống này tự động được kích hoạt khi phát hiện radar phòng không hoặc khi tiếp cận mục tiêu", nhà nghiên cứu mô tả.

Theo ông Zaruba, phân tích các mảnh vỡ trong giai đoạn 2024 - 2025 cho thấy sự chuyển dịch từ sử dụng chip dân dụng đa năng sang linh kiện chuyên dụng, thường được mua từ các nước châu Á.

Bắt đầu từ mùa xuân năm 2024, những tên lửa Kh-101 có đầu đạn kép đã xuất hiện, cho phép tăng tổng khối lượng phần chiến đấu từ 450 kg lên khoảng 800 kg.

Điều này đạt được bằng cách giảm thể tích bình nhiên liệu, dẫn đến giảm tầm bay từ 5.500 km xuống còn 2.500 km. Tuy nhiên xét đến khoảng cách phóng và lãnh thổ của Ukraine, việc giảm tầm bay không quá quan trọng.

Trong trường hợp này, đầu đạn thứ hai có thể được điều khiển để thả xuống và phát nổ ở một độ cao nhất định, cho phép tận dụng hiệu quả đầu đạn chùm.

Tuy vậy cần nhấn mạnh, mặc dù đã được cải tiến đáng kể nhưng tên lửa hành trình Kh-101 vẫn bị phát hiện còn tồn tại những điểm yếu, thể hiện rõ qua kết quả nghiên cứu mảnh vụn từ những quả đạn bị bắn rơi tại hiện trường.

Đầu tiên, lớp phủ bề mặt của tên lửa hành trình Kh-101 đã được nghiên cứu, theo tuyên bố từ Liên bang Nga, quả đạn này phải được phủ một lớp sơn đặc biệt giúp giảm phản xạ chùm tia radar.

Công nghệ này là một trong những yếu tố làm nên đặc tính "tàng hình", cùng với việc sử dụng hình dạng đặc biệt để tán xạ sóng radar, cũng như các vật liệu cấu tạo "trong suốt" với sóng vô tuyến.

Theo nghiên cứu, đầu tiên, thân của tên lửa Kh-101 được làm bằng hợp kim nhôm với một số thành phần thép không gỉ, đây là điều khác biệt hoàn toàn với những gì phía Nga công bố.

Hàm lượng vật liệu composite trong thân tên lửa hành trình Kh-101 là không đáng kể và chỉ được sử dụng trong bánh lái khí động học và để che các lỗ hở của hệ thống vô tuyến, chẳng hạn như máy đo độ cao và máy thu định vị vệ tinh.

Thứ hai, các phép đo hệ số phản xạ bề mặt của Kh-101 đã chứng minh rằng nó không ảnh hưởng đến khả năng hiển thị của tên lửa trong phạm vi nhận diện của radar theo bất kỳ cách nào.

Cuối cùng, độ dày của lớp sơn phủ, ngay cả khi nó có các đặc tính như công bố cũng không cho phép tạo ra hiệu ứng hấp thụ trong phạm vi hoạt động của các radar làm việc ở tần số 2 - 12 GHz, khác nhiều với thông tin từ phía Nga.