5 thực phẩm nấu sai cách có thể gây ngộ độc nghiêm trọng, nhiều gia đình vẫn mắc mỗi ngày

Dưới đây là 5 loại thực phẩm cần đặc biệt lưu ý để tránh những rủi ro đáng tiếc.

Các loại đậu chưa nấu chín kỹ

Các loại đậu như đậu cô ve, đậu tây hay nhiều loại đậu khác là nguồn cung cấp protein, chất xơ và vitamin dồi dào. Tuy nhiên, nếu chế biến chưa chín hoàn toàn, chúng có thể gây ngộ độc.

Một số loại đậu chứa các hợp chất như phytohemagglutinin, glycosid hay chất ức chế protease. Khi đi vào cơ thể, các chất này có thể gây kích ứng đường tiêu hóa với các biểu hiện như đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy. Trường hợp nặng hơn có thể xuất hiện chóng mặt, đổ mồ hôi lạnh, tê bì chân tay hoặc ảnh hưởng đến hệ thần kinh.

Tin vui là những độc tố này sẽ bị phá hủy khi được đun ở nhiệt độ cao. Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo nên luộc hoặc chần đậu trước khi xào và luôn nấu chín hoàn toàn trước khi ăn.

Khoai tây đã mọc mầm

Không ít người tiếc của nên chỉ cắt bỏ phần mầm rồi tiếp tục sử dụng phần còn lại của củ khoai. Đây là thói quen tiềm ẩn nhiều nguy cơ.

Khi khoai tây mọc mầm hoặc chuyển sang màu xanh, hàm lượng solanine và alpha-chaconine tăng mạnh. Hai hợp chất này có độc tính cao và không thể bị loại bỏ hoàn toàn bằng cách cắt bỏ phần mầm hay nấu chín.

Ngộ độc nhẹ có thể gây đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn. Nếu ăn nhiều, người dùng có nguy cơ gặp các triệu chứng nghiêm trọng hơn như sốt, giãn đồng tử, rối loạn thần kinh, khó thở, tụt huyết áp, thậm chí suy tim hoặc suy hô hấp. Với phụ nữ mang thai, độc tố còn có thể ảnh hưởng đến thai nhi.

Do đó, khi khoai tây đã mọc mầm hoặc có nhiều mảng xanh, tốt nhất nên loại bỏ hoàn toàn.

Sữa đậu nành chưa được đun sôi kỹ

Sữa đậu nành là thức uống bổ dưỡng nhưng nếu chưa được nấu chín hoàn toàn lại có thể gây ngộ độc.

Đậu nành sống chứa nhiều hợp chất như saponin, phytohemagglutinin và chất ức chế trypsin. Nếu chưa được loại bỏ bằng nhiệt, chúng có thể gây đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn, nôn và chóng mặt sau khi sử dụng.

Điều dễ gây nhầm lẫn là hiện tượng "sôi giả". Khi nhiệt độ đạt khoảng 80–90 độ C, sữa xuất hiện nhiều bọt khiến nhiều người tưởng đã chín. Thực tế lúc này nhiệt độ vẫn chưa đủ để phá hủy hết các chất độc.

Để đảm bảo an toàn, sau khi sữa sôi mạnh và lớp bọt xẹp xuống, nên tiếp tục đun thêm khoảng 3–5 phút trước khi sử dụng. Với sữa đậu nành mua sẵn, nên hâm nóng lại nếu cần và kiểm tra mùi vị trước khi uống.

Hoa huệ không được chần trước khi chế biến

Hoa huệ ngày càng xuất hiện trong nhiều món ăn như xào, nấu canh hay làm gỏi. Tuy nhiên, hoa huệ tươi chứa colchicine – một hợp chất có thể gây kích ứng đường tiêu hóa sau khi được chuyển hóa trong cơ thể.

Người ăn phải hoa huệ chưa xử lý đúng cách có thể gặp các triệu chứng như buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng. Trong những trường hợp hiếm gặp, ngộ độc nặng có thể ảnh hưởng đến tính mạng.

May mắn là colchicine tan trong nước. Chỉ cần ngâm hoa huệ khoảng 2 giờ hoặc chần qua nước sôi trước khi chế biến là có thể loại bỏ phần lớn độc tố. Đối với hoa huệ khô đã qua chế biến, người dùng có thể yên tâm sử dụng hơn.

Mộc nhĩ ngâm quá lâu

Mộc nhĩ khô vốn là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món ăn. Tuy nhiên, nếu ngâm quá lâu, đặc biệt để qua đêm, nguy cơ nhiễm khuẩn sẽ tăng lên đáng kể.

Trong điều kiện ngâm nhiều giờ ở nhiệt độ phòng, vi khuẩn và nấm mốc có thể phát triển, sinh ra các độc tố nguy hiểm như aflatoxin hoặc độc tố vi khuẩn khác. Đáng lo ngại là nhiều độc tố này không bị phá hủy hoàn toàn dù thực phẩm đã được nấu chín.

Người bị ngộ độc có thể xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, đầy hơi, buồn nôn, nôn. Trường hợp nặng có thể dẫn đến tổn thương gan, suy đa cơ quan và cần được cấp cứu kịp thời.

Các chuyên gia khuyến cáo chỉ nên ngâm mộc nhĩ trong nước sạch khoảng 15–20 phút, sau đó chế biến ngay. Nếu mộc nhĩ có mùi lạ, nhớt hoặc đã ngâm quá lâu, nên bỏ đi thay vì tiếp tục sử dụng. Ngoài ra, không nên ăn mộc nhĩ tươi vì loại thực phẩm này chứa morpholine, có thể gây dị ứng, ngứa, phù nề hoặc các phản ứng bất lợi trên da.

Phần lớn các trường hợp ngộ độc thực phẩm hoàn toàn có thể phòng tránh nếu người nội trợ chú ý hơn trong khâu lựa chọn, bảo quản và chế biến thực phẩm. Việc nấu chín kỹ, không sử dụng nguyên liệu đã biến chất và tuân thủ đúng hướng dẫn sơ chế không chỉ giúp giữ trọn giá trị dinh dưỡng mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.