Cận cảnh 'tuyệt tình cốc' xứ Huế trước lộ trình phục hồi hệ sinh thái

Đầm Lập An thuộc xã Chân Mây - Lăng Cô (TP Huế) có diện tích khoảng 8.000 héc-ta, nằm trong vịnh Lăng Cô, một trong những vịnh đẹp của thế giới. Đầm được bao quanh bởi dãy núi Bạch Mã hùng vĩ, được nhiều người ví với tên gọi "tuyệt tình cốc" xứ Huế. Bên cạnh giá trị cảnh quan, đầm Lập An từ lâu gắn với nghề khai thác hàu tự nhiên. Khi nhu cầu thị trường tăng, người dân chuyển sang nuôi hàu bằng lốp cao su treo trên các cọc tre, gỗ. Ảnh: H.Dũng.

Theo ghi nhận, trên mặt đầm hiện vẫn có một số khu vực tập trung hệ thống cọc tre, gỗ, dây giăng và các vật liệu phục vụ nuôi hàu. Tại khu vực ven đầm, những đống vỏ hàu được tập kết với số lượng lớn, có nơi trải thành từng bãi sát mép nước. Ảnh: H.Dũng.

Xen lẫn là chai nhựa, túi nilon, bao bì và các vật dụng phục vụ sản xuất. Một số vị trí còn ghi nhận những đống lốp cao su cũ nằm ngay sát bờ, nhiều lốp đã bám bùn, hàu và các vật chất khác sau thời gian dài sử dụng. Ảnh: H.Dũng.

Ngoài hệ thống cọc nuôi, tại một số khu vực còn có chòi, nhà tạm và các kết cấu bằng gỗ dựng trên mặt nước. Dây, lưới và vật liệu phục vụ nuôi trồng được giăng mắc, khiến một số vùng mặt đầm có mật độ vật cản khá cao. Ảnh: H.Dũng.

Ngoài hệ thống cọc nuôi, tại một số khu vực còn có chòi, nhà tạm và các kết cấu bằng gỗ dựng trên mặt nước. Thực trạng này cho thấy yêu cầu đặt ra là vừa duy trì sinh kế từ nghề nuôi thủy sản, vừa tổ chức lại không gian mặt nước, xử lý vật liệu tồn đọng, bảo vệ môi trường và giữ gìn cảnh quan đầm. Ảnh: H.Dũng.

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Văn Mạnh, Phó Chủ tịch UBND TP Huế xác nhận, thành phố vừa ban hành kế hoạch khơi thông, phục hồi hệ sinh thái đầm Lập An gắn với sinh kế cộng đồng và phát triển du lịch sinh thái bền vững. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì triển khai các nội dung của kế hoạch. Ảnh: H.Dũng.

Theo đó, việc phục hồi đầm Lập An được triển khai theo hướng kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, phục hồi hệ sinh thái và bảo đảm sinh kế lâu dài cho cộng đồng dân cư sống dựa vào nguồn lợi thủy sản đầm phá. Thành phố đồng thời định hướng tái cơ cấu, sắp xếp hoạt động khai thác, nuôi trồng thủy sản theo hướng hình thành các tổ, đội, tổ hợp tác, hợp tác xã gắn với chuỗi giá trị. Ảnh: H.Dũng.

Theo kế hoạch, tổng kinh phí phục hồi hệ sinh thái đầm Lập An là 13,8 tỷ đồng, được phân kỳ trong 4 năm. Trong đó, năm 2027 dự kiến bố trí 5,15 tỷ đồng, năm 2028 là 5,67 tỷ đồng, năm 2029 là 1,54 tỷ đồng và năm 2030 là 1,44 tỷ đồng. Ảnh: H.Dũng.

Trong lộ trình thực hiện, các nhiệm vụ nạo vét, khơi thông luồng lạch và xây dựng đê, kè chống sạt lở dự kiến được triển khai trong giai đoạn 2027-2028. Việc tháo dỡ, di dời cọc hàu, vật cản và sắp xếp lại vùng nuôi hàu, vẹm, cá lồng cũng được thực hiện trong giai đoạn này. Ảnh: H.Dũng.

Từ năm 2028-2030, thành phố dự kiến đẩy mạnh tái tạo nguồn lợi thủy sản, hình thành các tổ hợp tác và phát triển các tour du lịch sinh thái kết hợp ẩm thực tại khu vực đầm Lập An. Ảnh: H.Dũng.

Theo UBND TP Huế, mục tiêu xuyên suốt của kế hoạch là từng bước đưa việc khai thác, nuôi trồng thủy sản tại đầm Lập An vào nền nếp, giảm tác động đến môi trường, phục hồi nguồn lợi tự nhiên và tạo sinh kế ổn định cho người dân. Đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu có ít nhất 70% vùng nuôi được quản lý bằng GPS, 100% được quản lý trên cơ sở dữ liệu số và giám sát môi trường trực tuyến. Ảnh: H.Dũng.