Cần cơ chế để chuyển hóa giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế

Thảo luận tại Tổ 13 (gồm Đoàn ĐBQH Thanh Hóa và Gia Lai) chiều 20/10 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật trong lĩnh vực văn hóa, xã hội, ĐBQH Triệu Thế Hùng (Thanh Hóa) nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tính đồng bộ giữa các luật, nhất là trong phát triển thể thao cơ sở, đa dạng hóa sản phẩm du lịch, khai thác hiệu quả tài nguyên di sản văn hóa. Đồng thời, cần có cơ chế phù hợp để chuyển hóa các giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế.

Quan tâm phát triển thể thao cơ sở, đa dạng hóa sản phẩm du lịch

Đánh giá cao công tác chuẩn bị dự án luật, ĐBQH Triệu Thế Hùng (Thanh Hóa) cho rằng, dự thảo đã thể chế hóa các chủ trương của Đảng, bảo đảm phù hợp với Hiến pháp, tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan; đồng thời kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về thể chế trong quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh cùng các ĐBQH tham dự thảo luận tổ. Ảnh: An Nhiên

Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh cùng các ĐBQH tham dự thảo luận tổ. Ảnh: An Nhiên

Đại biểu cũng đánh giá việc sửa đổi, bổ sung 7 luật trong một luật là phù hợp với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và Kết luận số 09 của Bộ Chính trị. Trên cơ sở những nội dung đã được cơ quan thẩm tra xem xét, đại biểu đề nghị tiếp tục quan tâm một số vấn đề nhằm bảo đảm tính đồng bộ, khả thi khi triển khai các quy định vào thực tiễn.

ĐBQH Triệu Thế Hùng (Thanh Hóa) phát biểu

ĐBQH Triệu Thế Hùng (Thanh Hóa) phát biểu

Đối với Luật Thể dục, thể thao, đại biểu đặc biệt quan tâm đến phát triển thể thao cơ sở. Theo đại biểu, bên cạnh những thành tích, huy chương của thể thao thành tích cao, thể thao cơ sở có vai trò hết sức quan trọng, bởi đây là yếu tố tác động trực tiếp đến thể trạng, thể chất của người Việt Nam trong hiện tại và tương lai.

Tuy nhiên, việc phát triển thể thao cơ sở không thể chỉ giải quyết thông qua Luật Thể dục, thể thao mà cần có sự đồng bộ với các quy định của pháp luật về quy hoạch, đất đai, quy hoạch nông thôn và đô thị.

Đại biểu dẫn chứng, tại nhiều làng, xã, chỉ cần có một khoảng đất trống phù hợp cũng có thể tạo điều kiện để người cao tuổi, người dân và trẻ em tham gia các hoạt động tập luyện thể dục, thể thao, nâng cao sức khỏe. Vì vậy, cần quan tâm đến việc bố trí không gian, quỹ đất phục vụ hoạt động thể thao cộng đồng trong quá trình xây dựng, hoàn thiện các quy định pháp luật có liên quan.

Toàn cảnh thảo luận tổ. Ảnh: An Nhiên

Toàn cảnh thảo luận tổ. Ảnh: An Nhiên

Đối với Luật Du lịch, đại biểu khẳng định đây là ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước trong hiện tại và tương lai. Tuy nhiên, để phát huy tiềm năng, lợi thế, cần tiếp tục rà soát, bổ sung các loại hình sản phẩm du lịch mới, phù hợp với xu thế phát triển và nhu cầu của du khách.

Trong đó, đại biểu đặc biệt đề cập đến du lịch thể thao mạo hiểm, như các hoạt động dưới nước, dù lượn và những loại hình khai thác lợi thế địa hình núi, sông, biển. Theo đại biểu, Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển các sản phẩm này, song hiện nay vẫn còn những hạn chế về cơ chế, chính sách, đặc biệt là các quy định liên quan đến bảo hiểm và điều kiện để địa phương tổ chức, khai thác.

Đại biểu cho rằng, nếu chỉ dựa vào những sản phẩm du lịch truyền thống sẽ khó tạo ra sức hấp dẫn mới. Trong khi đó, các loại hình du lịch thể thao mạo hiểm đang thu hút nhóm khách trẻ, có sức khỏe, khả năng chi tiêu và sẵn sàng dành nguồn lực cho những trải nghiệm mới.

Bên cạnh đa dạng hóa sản phẩm, đại biểu đề nghị đổi mới phương pháp thống kê, đánh giá lượng khách du lịch, bảo đảm phản ánh sát thực chất hoạt động du lịch.

Theo đại biểu, việc một khách quốc tế đến Việt Nam, đi qua nhiều địa phương nhưng mỗi địa phương đều tính là một lượt khách có thể dẫn đến tình trạng tổng hợp số liệu chưa phản ánh chính xác lượng khách thực tế. Tương tự, đối với quốc gia có nhiều cửa khẩu đường bộ như Việt Nam, việc tính cả những trường hợp thường xuyên qua lại biên giới vì mục đích lao động vào lượng khách du lịch cũng cần được xem xét, đánh giá phù hợp.

Một vấn đề khác được đại biểu nhấn mạnh là cần chuyển mạnh từ chú trọng số lượng sang nâng cao chất lượng và hiệu quả kinh tế của hoạt động du lịch.

Theo đó, cần xác định những thị trường khách trọng điểm, có khả năng chi tiêu cao, mang lại giá trị kinh tế thực chất. Đại biểu phân tích, mức chi tiêu của một số nhóm khách du lịch có thể tương đương với cả đoàn khách thuộc phân khúc khác. Do đó, việc đánh giá hiệu quả du lịch không nên chỉ dựa trên số lượt khách mà cần quan tâm đến mức chi tiêu và giá trị kinh tế được giữ lại trong nước.

Từ góc độ này, đại biểu đề xuất nghiên cứu chính sách khuyến khích, thậm chí có ưu đãi phù hợp đối với các doanh nghiệp khai thác hiệu quả những thị trường khách du lịch có mức chi tiêu cao.

Đổi mới hoạt động thư viện, khai thác hiệu quả tài nguyên di sản văn hóa

Đề cập đến Luật Thư viện, ĐBQH Triệu Thế Hùng cho rằng, việc phân định lại thẩm quyền quản lý thư viện khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp là cần thiết. Tuy nhiên, nếu chỉ chuyển giao thư viện cấp huyện về cấp tỉnh hoặc cấp xã thì về cơ bản vẫn chỉ duy trì mô hình thư viện truyền thống.

Các ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tham dự thảo luận tổ. Ảnh: An Nhiên

Các ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tham dự thảo luận tổ. Ảnh: An Nhiên

Theo đại biểu, cần có sự đồng bộ giữa Luật Thư viện với các quy định về quản lý, sử dụng tài sản công, đầu tư công, tài chính và ngân sách nhà nước để tạo điều kiện đổi mới phương thức hoạt động của hệ thống thư viện.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, thư viện không chỉ là nơi người dân đến mượn và đọc sách trực tiếp mà còn cần phát triển các dịch vụ phục vụ trường học, người học và các đối tượng có nhu cầu tiếp cận tri thức thông qua môi trường số, mạng internet.

Các ĐBQH tỉnh Gia Lai tham dự thảo luận tổ. Ảnh: An Nhiên

Các ĐBQH tỉnh Gia Lai tham dự thảo luận tổ. Ảnh: An Nhiên

Đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế cho phép thư viện cung cấp một số dịch vụ có thu với mức phí phù hợp, qua đó tạo thêm nguồn lực duy trì và phát triển hoạt động. Tuy nhiên, cần phân định rõ việc cung cấp dịch vụ phục vụ cộng đồng với việc sử dụng tài sản công vào mục đích kinh doanh.

Theo đại biểu, nếu không có cơ chế phù hợp, hệ thống thư viện sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc đổi mới và phát triển, nhất là trước yêu cầu ngày càng cao về chuyển đổi số và cung cấp dịch vụ tri thức cho xã hội.

Đối với Luật Di sản văn hóa, tôi đặc biệt quan tâm đến các quy định về thăm dò, khai quật khảo cổ tại khu vực biên giới, hải đảo và khu vực quân sự. Đây là những địa bàn có tính chất nhạy cảm, đòi hỏi phải có quy định chặt chẽ trong quá trình tổ chức các hoạt động nghiên cứu, thăm dò, khai quật. Tuy nhiên, nhiều di sản tại những khu vực này có giá trị văn hóa, lịch sử đặc biệt quan trọng, góp phần khẳng định dấu ấn văn hóa trên các tuyến biên giới. Vì vậy, cần có cơ chế phù hợp để vừa bảo đảm yêu cầu quản lý, vừa tạo điều kiện nghiên cứu và phát huy giá trị di sản.
Tôi cho rằng, cần thay đổi tư duy trong khai thác tài nguyên di sản văn hóa. Bảo tồn di sản không chỉ dừng lại ở việc trùng tu, sửa chữa các công trình, di tích mà cần gắn với khai thác, phát huy giá trị, đưa tài nguyên văn hóa trở thành nguồn lực phát triển kinh tế, nhất là kinh tế du lịch.

Bên cạnh giá trị giáo dục truyền thống, việc khai thác hiệu quả tài nguyên di sản văn hóa cần tạo được nguồn thu cho địa phương. Nguồn thu này sẽ góp phần tái đầu tư cho công tác bảo tồn, chống xuống cấp, tu bổ, tái tạo di sản, đồng thời bảo đảm kinh phí vận hành bộ máy quản lý và tổ chức khai thác các giá trị văn hóa.

Để thực hiện được mục tiêu này, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật có liên quan, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa pháp luật về văn hóa với các lĩnh vực khác. Chỉ khi có sự đồng bộ về thể chế và cơ chế thực hiện, các quy định pháp luật trong lĩnh vực văn hóa mới thực sự đi vào cuộc sống, góp phần phát huy giá trị di sản, tạo nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội và bảo tồn bền vững các giá trị văn hóa.

ĐBQH Triệu Thế Hùng (Thanh Hóa)

Đào Cảnh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân: https://daibieunhandan.vn/can-co-che-de-chuyen-hoa-gia-tri-van-hoa-thanh-nguon-luc-phat-trien-kinh-te-10434923.html