Cần có cơ chế phát huy vai trò cơ sở tôn giáo trong trao truyền văn hóa
ĐBQH, Thượng tọa Lý Minh Đức (TP Cần Thơ) đề nghị phát huy vai trò của ngôi chùa như một không gian văn hóa cộng đồng, nơi các giá trị về phong tục, chữ viết, lễ hội, nghệ thuật truyền thống được gìn giữ, trao truyền và phát huy trong đời sống hiện đại.
Sáng 20/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về chủ trương tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 chương trình.
Theo đề xuất của Chính phủ, 4 chương trình mục tiêu quốc gia sẽ được tích hợp thành Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, với tổng nguồn lực dự kiến khoảng 808.558 tỷ đồng.
Chính phủ cũng đề xuất Quốc hội giao Chính phủ ban hành 1 Nghị quyết quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình theo hướng đơn giản hóa thủ tục, rõ tiêu chí đầu ra, phân cấp mạnh và xử lý đầy đủ vấn đề chuyển tiếp.
ĐBQH, Thượng tọa Lý Minh Đức (TP. Cần Thơ) phát biểu tại Hội trường sáng 20/8. Ảnh: Lâm Hiển
ĐBQH, Thượng tọa Lý Minh Đức (TP. Cần Thơ) bày tỏ nhất trí với sự cần thiết ban hành Nghị quyết của Chính phủ về nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2035.
Qua nghiên cứu dự thảo Nghị quyết của Chính phủ, Thượng tọa Lý Minh Đức đánh giá cao định hướng gắn phát triển kinh tế - xã hội với bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống; quan tâm đến lễ hội, nghệ thuật dân gian, kiến trúc truyền thống, chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa cũng như vai trò của chức sắc, chức việc tôn giáo và người có uy tín trong cộng đồng.
Từ thực tiễn quản lý một tự viện Phật giáo, Thượng tọa Lý Minh Đức đề nghị quan tâm hơn đến vai trò của ngôi chùa như một không gian văn hóa cộng đồng.
Theo đại biểu, nhiều ngôi chùa không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo mà còn góp phần giáo dục đạo đức, gìn giữ phong tục, tiếng nói, chữ viết, lễ hội, nghệ thuật truyền thống và kết nối cộng đồng.
Vì vậy, đại biểu đề nghị có cơ chế để những ngôi chùa, cơ sở tôn giáo có giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc được tham gia các chương trình bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, trên cơ sở phân định rõ với hỗ trợ hoạt động tôn giáo thuần túy. Những công trình kiến trúc truyền thống có giá trị cũng cần được khảo sát, lập hồ sơ, tư vấn chuyên môn và có chính sách bảo tồn phù hợp.
Số hóa để bảo tồn, trao truyền giá trị văn hóa
Thượng tọa Lý Minh Đức cũng đề nghị chú trọng việc trao truyền các giá trị văn hóa. Thực tế tại nhiều tự viện, các vị tu hành đang tham gia giáo dục đạo đức, truyền dạy ngôn ngữ, chữ viết, văn hóa và phong tục truyền thống cho thế hệ trẻ.
Theo đại biểu, cần có cơ chế hỗ trợ biên soạn, bảo quản, số hóa tài liệu; xây dựng thư viện, trang bị phương tiện phục vụ truyền dạy; đồng thời bồi dưỡng những người trực tiếp làm công tác giáo dục, bảo tồn văn hóa.
Dự thảo Nghị quyết đã xác định nhiệm vụ số hóa tài liệu, di sản và xây dựng kho dữ liệu số nhằm bảo tồn, giới thiệu, phát huy giá trị văn hóa. “Đây là hướng đi rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay”, Thượng tọa Lý Minh Đức nhấn mạnh.
“Bảo tồn văn hóa không chỉ là giữ lại những giá trị của quá khứ, mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để những giá trị ấy tiếp tục được trao truyền và phát huy trong đời sống hiện đại”, Thượng tọa Lý Minh Đức nói.
Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị phát huy vai trò của chức sắc, chức việc tôn giáo và người có uy tín. Khi xây dựng, triển khai các chương trình tại địa phương, lực lượng này cần được tạo điều kiện tham gia đóng góp ý kiến, phối hợp giáo dục cộng đồng, bảo tồn văn hóa và vận động người dân thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật.
Theo đại biểu, thực hiện tốt những chính sách này sẽ góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và xây dựng đời sống văn hóa ngày càng tiến bộ, văn minh.
