Cân đối bài toán học phí khi đăng ký nguyện vọng đại học

Thí sinh cần tìm hiểu kỹ về mức học phí trước khi lựa chọn ngành, trường. Ảnh: Lê Nguyễn.

Trước mùa tuyển sinh đại học năm 2026, nhiều cơ sở đào tạo tại Hà Nội công bố học phí dự kiến cho khóa sinh viên mới, phần lớn tăng so với năm trước.

Vì vậy, bên cạnh ngành học và điểm chuẩn, thí sinh cần tìm hiểu kỹ mức học phí, lộ trình điều chỉnh để cân nhắc lựa chọn phù hợp với điều kiện tài chính gia đình.

Nhiều trường dự kiến tăng học phí

Theo thông tin mới được công bố, Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội tiếp tục nằm trong nhóm có mức học phí cao. Năm học 2026-2027, học phí của trường dự kiến dao động từ khoảng 59 đến 130 triệu đồng mỗi năm, tùy theo ngành và chương trình đào tạo. So với năm trước, mức thu tăng khoảng 3-5 triệu đồng. Tuy nhiên, chương trình đào tạo của trường chỉ kéo dài 3 năm thay vì 4 năm như phần lớn các trường đại học khác.

Một số đơn vị thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội cũng điều chỉnh học phí theo hướng tăng. Tại Trường Đại học Ngoại ngữ, học phí dự kiến đối với các ngành Ngôn ngữ Nga, Ngôn ngữ Ả Rập, Văn hóa và truyền thông xuyên quốc gia, Giảng dạy tiếng Việt như một ngoại ngữ khoảng 31 triệu đồng mỗi năm, tăng từ 10 đến hơn 14 triệu đồng so với khóa trước. Các ngành ngôn ngữ còn lại cũng được điều chỉnh từ khoảng 38 triệu lên khoảng 42 triệu đồng mỗi năm.

Cũng thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Việt Nhật dự kiến tăng học phí ngành Kỹ thuật xây dựng thêm khoảng 10 triệu đồng, lên mức khoảng 35 triệu đồng mỗi năm. Các ngành còn lại của trường giữ mức khoảng 58 triệu đồng mỗi năm.

Trong khi đó, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) công bố học phí dự kiến năm học 2026-2027 dao động từ khoảng 19,1 đến 40 triệu đồng mỗi năm, tùy theo từng ngành đào tạo, tăng khoảng 2 triệu đồng so với năm trước. Nhà trường cho biết các chương trình đã kiểm định chất lượng được xây dựng theo định mức kinh tế - kỹ thuật và có lộ trình điều chỉnh học phí trong những năm tiếp theo nhưng không vượt quá 10% mỗi năm.

Tại Đại học Kinh tế Quốc dân, học phí hệ đại học chính quy tiêu chuẩn đối với khóa tuyển sinh năm 2026 dự kiến từ 20 đến 28 triệu đồng mỗi năm, tùy theo ngành và chương trình đào tạo. So với năm trước, mức này tăng khoảng 2-3 triệu đồng. Đối với các chương trình tiên tiến, chương trình chất lượng cao, chương trình định hướng ứng dụng hoặc đào tạo bằng tiếng Anh, học phí dự kiến từ 45 đến 70 triệu đồng mỗi năm, cao hơn so với mức 41-65 triệu đồng của khóa tuyển sinh năm 2025.

Một số học viện cũng công bố mức thu học phí mới. Học viện Báo chí và Tuyên truyền dự kiến thu gần 560.000 đồng mỗi tín chỉ đối với các chương trình đào tạo đại trà và gần 1,18 triệu đồng mỗi tín chỉ đối với các chương trình đã kiểm định chất lượng. Riêng sinh viên các ngành đào tạo giảng viên lý luận chính trị như Triết học, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Kinh tế chính trị, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam và Tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục được miễn học phí theo quy định.

Tại Học viện Phụ nữ Việt Nam, học phí dự kiến khoảng 575.000 đến 630.000 đồng mỗi tín chỉ, tùy theo ngành và chương trình đào tạo. Mức thu này cũng tăng so với năm trước.

Theo các chuyên gia giáo dục, việc điều chỉnh học phí ở nhiều trường đại học hiện nay gắn với quá trình tự chủ đại học, đồng thời nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng đào tạo và mở rộng các chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh.

Cân nhắc kỹ khả năng tài chính

Trong bối cảnh nhiều trường điều chỉnh học phí, thí sinh và phụ huynh cần tìm hiểu kỹ mức học phí của từng chương trình đào tạo trước khi đăng ký nguyện vọng.

Thí sinh tham gia ngày hội tư vấn tuyển sinh đại học tại Hà Nội năm 2025. Ảnh: Lê Nguyễn.

Theo các chuyên gia, khi lựa chọn ngành học và trường đại học, học phí là yếu tố cần được tính toán từ sớm để bảo đảm khả năng theo học ổn định trong toàn bộ khóa học.

Nếu không tìm hiểu kỹ, một số sinh viên có thể gặp khó khăn về tài chính trong quá trình học tập, nhất là khi học phí được điều chỉnh tăng theo lộ trình hằng năm.

Nguyễn Minh Anh, học sinh Trường Trung học phổ thông Cầu Giấy cho biết, khi tìm hiểu thông tin tuyển sinh, em đặc biệt quan tâm đến mức học phí của từng ngành học.

Theo Minh Anh, dù mong muốn theo học lĩnh vực kinh tế, nhưng mức học phí giữa các trường có sự chênh lệch khá lớn, nhất là với các chương trình đào tạo bằng tiếng Anh. Vì vậy, em đang cân nhắc kỹ để lựa chọn chương trình vừa phù hợp với sở thích, vừa phù hợp với điều kiện tài chính của gia đình.

Còn bà Trần Thị Lan, phụ huynh học sinh Trường Trung học phổ thông Nguyễn Văn Cừ cho rằng, việc các trường công bố rõ ràng mức học phí và lộ trình tăng học phí là thông tin rất quan trọng để gia đình chủ động chuẩn bị. Theo bà, nhiều phụ huynh không chỉ quan tâm đến mức học phí năm đầu mà còn chú ý đến khả năng điều chỉnh học phí trong những năm tiếp theo.

Bà Trần Thị Lan cho rằng chương trình đại học thường kéo dài khoảng 4 năm, thậm chí lâu hơn ở một số ngành. Nếu học phí tăng dần theo từng năm mà gia đình không tính toán từ sớm, áp lực tài chính sẽ khá lớn. Vì vậy, khi con lựa chọn trường, gia đình luôn trao đổi kỹ để cân đối giữa mong muốn của con và điều kiện kinh tế.

Các chuyên gia lưu ý, khi sắp xếp nguyện vọng, thí sinh nên tìm hiểu kỹ đề án tuyển sinh của từng trường, bao gồm chương trình đào tạo, mức học phí, chính sách học bổng và hỗ trợ sinh viên.

Việc chuẩn bị đầy đủ thông tin sẽ giúp thí sinh đưa ra lựa chọn phù hợp và tránh những áp lực tài chính không đáng có trong quá trình học tập.

Thống Nhất