Cân đối nguồn nước tưới cho đồng ruộng

Các trạm bơm đang được vận hành tối đa công suất để cấp đủ nước tưới cho lúa. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Khôi phục cấp nước cho lúa

Đến ngày 11/3, nhiều diện tích lúa đông xuân ở phường Ngũ Hành Sơn mới được cấp nước tưới sau gần 20 ngày bị thiếu nước do ở cuối nguồn của trạm bơm Tứ Câu (phường Điện Bàn Đông) và nguồn nước sông Vĩnh Điện bị nhiễm mặn nặng.

Ông Mai Siêng, Giám đốc Hợp tác xã DVSX Nông nghiệp 1 Hòa Quý (phường Ngũ Hành Sơn) cho biết: “Theo quy trình kỹ thuật thì cứ 8 ngày cấp nước vào ruộng một lần, nhưng vừa qua không được cấp nước gần 20 ngày. Vì vậy, người nông dân đang mong các đơn vị, địa phương liên quan sớm đắp đập tạm ngăn mặn, giữ ngọt trên sông Vĩnh Điện.

Đồng thời, đề nghị các nhà máy thủy điện trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn tăng cường lưu lượng nước xả về hạ du vào những ngày có lịch bơm tưới để đảm bảo cho trạm bơm Tứ Câu hoạt động bình thường, phục vụ sản xuất nông nghiệp cuối vụ đông xuân này và vụ hè thu sắp đến. Trong đó, cân đối nguồn nước, đảm bảo cấp tưới cho lúa vào ngày 20/3 và cuối tháng 3/2026 để lúa trổ bông, chắc hạt”, ông Mai Siêng đề nghị.

Cán bộ Trung tâm Khuyến nông thành phố Đà Nẵng và Hợp tác xã DVSX Nông nghiệp 1 Hòa Quý (phường Ngũ Hành Sơn) kiểm tra các thửa ruộng lúa vào sáng 12/3 sau đợt thiếu nước gần 20 ngày. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Theo ghi nhận, trạm bơm Tứ Câu đã cơ bản cấp nước cho những thửa ruộng lúa đông xuân cuối cùng bị thiếu nước gần 20 ngày qua ở phường Ngũ Hành Sơn và Điện Bàn Đông. Nhưng với lượng mưa từ ngày 11/3 đến ngày 15/3 đã bổ sung lượng nước vào các thửa ruộng, cơ bản đảm bảo cho cây lúa đứng cái, làm đòng...

Bà Trần Thị Bình (trú khối phố Tứ Ngân, phường Điện Bàn Đông) cho rằng: “Tuy đã có nước đã được trổ vào ruộng, nhưng người nông dân cũng mong được cấp thêm nước để lưu giữ lâu trong ruộng cho cây lúa tiếp tục phát triển, trổ bông, bù cho nhiều ngày bị thiếu nước vừa qua”.

Điều tiết, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả

Để khôi phục cấp nước cho các thửa ruộng bị thiếu nước nhiều ngày ở phường Ngũ Hành Sơn và Điện Bàn Đông, Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Đà Nẵng xả nước khẩn cấp từ đập dâng Thanh Quýt để làm giảm mặn cho 2 trạm bơm Cẩm Sa, Tứ Câu. Đồng thời, tăng cường đo độ mặn ở bể hút và lách triều, vận hành tối đa các máy bơm ở 2 trạm bơm này khi độ mặn giảm xuống dưới 0,8‰.

Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Đà Nẵng Đào Văn Thiên cho hay, thời gian qua, công ty đã tranh thủ mở cửa van của đập dâng Thanh Quýt để đẩy mặn cho sông Vĩnh Điện. Tuy nhiên, thời gian mở cửa van này còn hạn chế vì nhanh hết nước, phải tranh thủ lúc các trạm bơm thượng lưu đập dừng vận hành thì chỉ mở 1 cửa van (trong số 6 cửa van) trong 5-6 giờ rồi đóng lại và chờ gần 1 ngày cho nước đầy mới xả tiếp.

Dự kiến sau đợt mưa này thì nước mặn sẽ xâm nhập mạnh trở lại nên trong thời gian còn lại của vụ đông xuân, công ty cố gắng cân đối nguồn nước và thực hiện các biện pháp để đảm bảo cấp nước tưới cho lúa trổ bông.

Mực nước cuối tuyến kênh chính N1 của trạm bơm Tứ Câu hạ thấp vào trưa 12/3 vì nhu cầu lấy nước dọc tuyến nhiều. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Đà Nẵng đã kiểm tra, tính toán cân đối nguồn nước và sẽ làm việc với UBND các xã, phường liên quan, các đơn vị dùng nước để thống nhất phương án điều tiết, sử dụng nước tiết kiệm trong thời gian còn lại của vụ đông xuân cũng như đề xuất chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại các khu vực có nguy cơ thiếu nước trong vụ hè thu tới. Đồng thời, công ty phối hợp với các hợp tác xã thực hiện tưới tiết kiệm, tưới luân phiên, tưới ướt - khô xen kẽ đối với cây lúa.

Công ty cũng đã tính toán, cân đối nguồn nước tại hồ chứa Phú Ninh, kiểm soát chặt chẽ lưu lượng ra khỏi hồ, lưu lượng cấp cho các kênh cấp 1. Việc vận hành hệ thống kênh chính Bắc Phú Ninh được thực hiện linh hoạt, ưu tiên cấp nước cho các khu tưới cuối kênh; tưới tiết kiệm trong vụ đông xuân nhằm dự phòng nguồn nước hồ Phú Ninh để cấp cho trạm bơm Xuyên Đông trong trường hợp xảy ra nhiễm mặn khi chưa đắp đập tạm Gò Nổi.

Bên cạnh đó, theo dõi sát lịch xả nước của các nhà máy thủy điện để chủ động bố trí nhân lực, phương tiện và vận hành tối đa công suất các trạm bơm điện khi có nguồn nước ngọt bổ sung. Cùng với đó, chuẩn bị phương án ngăn mặn tạm thời, không để nước mặn xâm nhập vào bể hút trạm bơm Xuyên Đông và các trạm bơm trên hệ thống đập ngăn mặn Duy Thành...

HOÀNG HIỆP