Cần làm rõ căn cứ đánh giá rủi ro sản phẩm, hàng hóa

Trả lời Công văn số 3710/BNNMT-CCPT ngày 16/4/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về việc đề nghị góp ý Dự thảo Thông tư ban hành danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và mức độ rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý của Bộ, VCCI cho biết việc xây dựng danh mục này có ý nghĩa quan trọng trong hoàn thiện cơ chế quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo hướng quản lý dựa trên mức độ rủi ro.

Theo VCCI, danh mục sẽ là cơ sở để xác định biện pháp quản lý phù hợp đối với từng nhóm sản phẩm, hàng hóa, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm an toàn đối với con người, vật nuôi và môi trường, đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Một trong những căn cứ quan trọng để xây dựng danh mục tại dự thảo là quy định tại Nghị định số 37/2026/NĐ-CP. Theo đó, việc xác định mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa phải căn cứ vào bằng chứng khoa học, dữ liệu thực tiễn, khả năng quản lý của cơ quan nhà nước, bảo đảm tính minh bạch, khách quan và nguyên tắc quản lý tương xứng với mức độ rủi ro.

Tuy nhiên, đối chiếu với hồ sơ dự thảo và các bản thuyết minh, VCCI cho rằng còn tồn tại một số vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện.

Ảnh minh họa.

Về phương pháp xác định mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa, VCCI nhận định các phiếu đánh giá rủi ro hiện mới chủ yếu trình bày theo hướng mô tả định tính, chưa thể hiện rõ cơ sở lượng hóa và cách thức tính toán để xác định mức độ rủi ro tương ứng.

Khi đánh giá các yếu tố C, k, P để xác định mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa, các dữ liệu đầu vào cũng chưa rõ ràng, thiếu các bằng chứng cụ thể. Chẳng hạn, đối với sản phẩm giống lúa và giống ngô, nội dung đánh giá nguy cơ “ô nhiễm không khí, nguồn nước, đất” và “ảnh hưởng đến hệ sinh thái, đa dạng sinh học” được xác định ở mức “có thể xảy ra” dựa trên dữ liệu vi phạm môi trường của các cơ sở sản xuất, kinh doanh giống lúa, ngô. Tuy nhiên, bản thuyết minh chưa nêu cụ thể số liệu vi phạm, tần suất hay mức độ ảnh hưởng trong thực tế.

Từ đó, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung bảng tính điểm đối với các tiêu chí k, C, P và thuyết minh cụ thể cách xác định điểm số cho từng sản phẩm hoặc nhóm sản phẩm hàng hóa. Đồng thời, các nguồn dữ liệu được sử dụng cần cụ thể, có tính định lượng và phản ánh thực tiễn sản xuất, kinh doanh cũng như cơ chế kiểm soát hiện hành.

Liên quan đến quy định chuyển tiếp và lộ trình sửa đổi quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN), VCCI cho biết nhiều doanh nghiệp phản ánh nguy cơ phát sinh chồng chéo khi chuyển sang cơ chế quản lý theo mức độ rủi ro theo Nghị định số 37/2026/NĐ-CP, trong khi hệ thống QCVN và các quy định quản lý liên quan chưa được rà soát, điều chỉnh tương ứng.

Theo VCCI, điều này có thể gây khó khăn cho doanh nghiệp trong hoạt động công bố hợp quy, thử nghiệm, đánh giá sự phù hợp và áp dụng biện pháp quản lý đối với sản phẩm đang lưu thông trên thị trường.

Vì vậy, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung quy định về biện pháp quản lý áp dụng trong giai đoạn chuyển tiếp đối với các sản phẩm thuộc nhóm rủi ro trung bình và rủi ro cao trong thời gian hệ thống QCVN chưa được điều chỉnh tương ứng. Đồng thời, nghiên cứu lộ trình rà soát, sửa đổi hoặc bổ sung các QCVN và quy định liên quan nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong quá trình áp dụng cơ chế quản lý mới.

Ngoài ra, đối với một số nội dung tại Phụ lục danh mục sản phẩm, hàng hóa, VCCI cho biết các doanh nghiệp và hiệp hội phản ánh dự thảo hiện chưa phản ánh đầy đủ phạm vi sản phẩm thực tế trong lĩnh vực thức ăn chăn nuôi.

Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam đề nghị bổ sung sản phẩm “thức ăn tinh hỗn hợp cho bê và bò thịt” tại Mục A.3 Phụ lục. Đồng thời, sửa tên gọi tại Mục A.3.3 thành “thức ăn bổ sung” hoặc “thức ăn bổ sung dạng nguyên liệu đơn và dạng hỗn hợp” để phản ánh đầy đủ các sản phẩm đang lưu thông trên thị trường.

VCCI cho biết đây là những ý kiến ban đầu của cộng đồng doanh nghiệp đối với dự thảo thông tư và đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, cân nhắc để tiếp tục chỉnh sửa, hoàn thiện dự thảo trong thời gian tới.