Cần rà soát định kỳ để loại bỏ điều kiện kinh doanh không còn phù hợp

Phải đảm bảo thực chất

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, chiều 3/8, Quốc hội thảo luận ở Tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại phiên họp tổ.

Tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, việc xây dựng dự án Luật nhằm thể chế hóa tinh thần chỉ đạo của Trung ương là cắt giảm tối thiểu 30% ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, việc cắt giảm không chỉ quan tâm đến số lượng, mà phải đảm bảo thực chất. Cần tham vấn ý kiến cộng đồng doanh nghiệp và các đối tượng chịu tác động trực tiếp, qua đó, nâng cao hiệu quả cải cách môi trường đầu tư, kinh doanh.

Theo Chủ tịch Quốc hội, danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện lần đầu tiên được quy định tập trung tại Luật Đầu tư năm 2014, với 267 ngành, nghề. Đến năm 2016, Quốc hội rút xuống còn 243 ngành, nghề; Luật Đầu tư năm 2020 quy định 227 ngành, nghề và lần sửa đổi này đề xuất tiếp tục đưa 58 ngành, nghề ra khỏi danh mục.

Mặc dù số lượng ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đã giảm đáng kể, nhưng vấn đề đặt ra là chi phí tuân thủ chưa giảm tương xứng. Một số lĩnh vực vẫn phải đáp ứng đồng thời nhiều loại giấy phép và sự chấp nhận của các cơ quan quản lý khác nhau.

Để giải quyết căn cơ những bất cập này, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, từ nay đến khi Quốc hội xem xét, biểu quyết thông qua, cơ quan soạn thảo cần tiếp tục rà soát Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo hướng chỉ duy trì đối với những ngành, nghề thực sự cần thiết, liên quan đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng và bảo vệ môi trường.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, cần rà soát kỹ sự cần thiết của từng ngành, nghề trên cơ sở đánh giá mức độ rủi ro phát sinh với quốc phòng, an ninh cộng đồng và xã hội. Đồng thời, xem xét khả năng thay thế điều kiện đầu tư kinh doanh bằng các công cụ quản lý khác như tiêu chuẩn kỹ thuật, hậu kiểm, chế tài xử lý vi phạm.

Đối với những ngành, nghề đã phát triển ổn định, doanh nghiệp có khả năng tự chịu trách nhiệm và cơ chế hậu kiểm đầy đủ thì nên xem xét bãi bỏ điều kiện đầu tư kinh doanh nhằm tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp, bảo đảm sản xuất, kinh doanh bình đẳng, công bằng.

Một trong những yêu cầu được Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh là cần chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm chi phí tuân thủ, tăng trách nhiệm tự công bố, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp; tăng cường thanh tra theo mức độ rủi ro và áp dụng công nghệ số trong thanh tra, giám sát.

Tạo thuận lợi cho đầu tư kinh doanh

Đề nghị tiếp tục rà soát các ngành, nghề có thể đưa ra khỏi danh mục, Chủ tịch Quốc hội lưu ý điều kiện bảo đảm cơ chế hậu kiểm, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật thay thế, không để phát sinh thêm thủ tục hành chính, giấy phép chứng nhận; cơ sở dữ liệu quản lý; năng lực thanh tra, giám sát và chế tài xử lý vi phạm.

Bên cạnh đó, cần hạn chế tình trạng quy định điều kiện đầu tư kinh doanh phân tán trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật; quy định mang tính định tính, thiếu tiêu chí định lượng; khó thực hiện và khó kiểm tra.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị thiết lập cơ chế rà soát danh mục định kỳ để loại bỏ ngành, nghề hoặc điều kiện kinh doanh không còn phù hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tế, nhất là trong các lĩnh vực mới như công nghệ số, đổi mới sáng tạo và tài chính số; bảo đảm cân bằng giữa quản lý rủi ro với tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh.