Cần tháo điểm nghẽn các dự án chuyển tiếp

Một dự án khu dân cư chưa hoàn thành tại xã Xuân Phú.

Thực tế cho thấy, các địa phương đang tập trung đẩy nhanh thủ tục thực hiện công trình, dự án đối với nguồn vốn được bố trí trong năm 2026. Cơ bản tiến độ thực hiện được đảm bảo từ khâu tổ chức lựa chọn nhà thầu cho đến thi công trên hiện trường, trong đó tỷ lệ giải ngân vốn đáp ứng theo yêu cầu của thành phố giao. Nhưng phần lớn các dự án chuyển tiếp gặp nhiều khó khăn sau khi được bàn giao về cho xã, phường làm chủ đầu tư.

Ghi nhận thực tế tại một số địa phương, phần lớn các dự án tồn đọng, chậm tiến độ kéo dài nhiều năm khởi động trở lại chậm, thậm chí vẫn "giậm chân tại chỗ". Nguyên nhân xuất phát từ khách quan lẫn chủ quan nhưng về cơ bản đều vướng GPMB, thiếu hụt nguồn vật liệu hay nhà thầu không đủ năng lực để tiếp tục triển khai. Sau khoảng thời gian dài không thể triển khai và chuyển chủ đầu tư nhiều lần, dự án đến nay đã không còn tính khả thi do "bão giá" thay đổi.

Tại xã Xuân Phú, các dự án nâng cấp và mở rộng nội thị Hương An đều gặp vướng mắc nên chưa thể triển khai. Điển hình tuyến đường nội thị Hương An - Đường Trần Quốc Toản (đoạn nhà ông Tấn đến giáp xã Quế Phú cũ) hay tuyến đường nội thị Hương An - Đường Lê A (đoạn từ Quốc lộ 1 đến giáp khu tái định cư vùng sạt lở) đều đã xuống cấp, hư hỏng trầm trọng nhưng đã tạm dừng thi công. Ngoài ra còn có các dự án mở rộng tuyến từ QL1A đến cơ quan thôn 4 cũ (Đoạn từ kênh N22 đến giáp đường ven bao); nâng cấp mở rộng đường nội thị thị trấn Hương An - Đoạn từ ĐT611 (nhà ông Giáo) đến giáp khu dân cư vùng sạt lở; mở rộng mặt đường ĐH3.QS (Quế Phú - Quế Cường).

Có khoảng 5 tuyến đường nội thị tại xã Xuân Phú chưa thể triển khai.

Theo báo cáo của UBND xã Xuân Phú, địa phương đã tiếp nhận một số dự án nội thị Hương An từ huyện Quế Sơn (cũ) cũng như xã, thị trấn (cũ). Nhưng trong quá trình thực hiện đã có một số vướng mắc trong công tác GPMB, làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các dự án. Điển hình việc vận động nhân dân hiến tặng đất đai, cây cối hoa màu, chỉ bồi thường, hỗ trợ về nhà cửa, vật kiến trúc, mồ mả đến nay gặp nhiều khó khăn.

Ông Lê Quang Khánh - Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Phú cho biết, tổng nguồn vốn năm 2026 của địa phương được phân bổ là 46,9 tỷ đồng, tính đến ngày 30-6 đã giải ngân khoảng 32,5%. Trong đó, nguồn vốn của năm 2026 giải ngân được 38%; vốn năm 2025 kéo dài đạt 17%. Thực tế tính đến ngày 17-6, địa phương đã giải ngân được hơn 34% đối với vốn năm 2026; gần 23% đối với vốn chuyển tiếp năm 2025.

Để cải thiện công tác giải ngân, Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Phú khẳng định đã giao các đơn vị có liên quan để khẩn trương hoàn thành hồ sơ đấu thầu nhằm sớm khởi công dự án mới. Song song, lãnh đạo xã còn đôn đốc đẩy nhanh tiến độ các công trình đã triển khai, đồng thời đảm bảo chất lượng thi công; chủ đầu tư yêu cầu đánh giá, rà soát để linh hoạt trong việc điều chuyển nguồn vốn đối với dự án không đáp ứng được tiến độ đề ra.

Liên quan đến các dự án nâng cấp, mở rộng tuyến nội thị Hương An, ông Lê Quang Khánh thừa nhận đang gặp nhiều khó khăn, vướng mắc do nguồn lực con người của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã còn hạn chế; các dự án đã kéo dài, chuyển qua nhiều chủ đầu tư; chủ trương nhà nước và nhân dân cùng làm, nhà nước hỗ trợ vật kiến trúc, nhân dân hiến tặng đất đai cây cối hoa màu chưa nhận được đồng thuận…

Thời gian đến, UBND xã sẽ thành lập Hội đồng bồi thường để triển khai thực hiện GPMB đối với từng dự án; giao chủ đầu tư rà soát, đánh giá lại tổng mức đầu tư do các dự án đã kéo dài; làm sạch dữ liệu đất đai để đảm bảo quá trình GPMB không bị vướng mắc; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, giải thích để người dân đồng thuận… Trong quá trình triển khai, xã sẽ chủ động báo cáo, đề xuất các khó khăn để gửi thành phố.

Không chỉ Xuân Phú, nhiều xã, phường tại thành phố cũng đang đối mặt với áp lực trong việc giải quyết các dự án giao thông, nâng cấp công viên, cải tạo vỉa hè hay đầu tư khai thác quỹ đất… Sau khoảng thời gian dài tạm ngừng thi công, các dự án đối mặt với hàng loạt vướng mắc, tồn đọng. Do đó, chính quyền địa phương cần có giải pháp đồng bộ, quyết liệt và căn cơ nhằm khởi động, sớm đưa công trình vào khai thác để phát huy hiệu quả kinh tế - xã hội.