Cần Thơ đẩy mạnh đô thị thông minh, nhưng còn nhiều cái khó

Sáng 22/4, Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên chủ trì cuộc họp Hội đồng điều phối phát triển đô thị thông minh, với sự tham gia của các sở, ngành và doanh nghiệp công nghệ lớn. Tại đây, nhiều nội dung quan trọng được thảo luận như: xác định sản phẩm đầu ra cụ thể, lựa chọn nhiệm vụ trọng tâm và đề xuất giải pháp triển khai hiệu quả đề án xây dựng đô thị thông minh trên từng lĩnh vực.

Quang cảnh buổi họp - Ảnh: Văn Kim Khanh

TP. Cần Thơ hiện là một trong bốn địa phương ban hành đề án đô thị thông minh theo chỉ đạo Trung ương. Đồng thời là một trong hai thành phố trực thuộc Trung ương sớm thành lập Hội đồng điều phối, theo quy định của Chính phủ. Đây được xem là nền tảng quan trọng để địa phương chủ động trong tổ chức thực hiện và điều phối các nguồn lực.

Theo Bộ tiêu chí đô thị thông minh bền vững, TP. Cần Thơ đã hoàn thành 3/16 tiêu chí cấp độ 1, bao gồm: Hệ thống tiếp nhận phản ánh trực tuyến của người dân, công trình công cộng đáp ứng tiếp cận cho người khuyết tật và xử lý nước thải đạt quy chuẩn. Bên cạnh đó, thành phố đang triển khai 8 tiêu chí khác như quy hoạch đô thị trên nền tảng GIS, giám sát giao thông thời gian thực, hệ thống cấp nước thông minh, hồ sơ sức khỏe điện tử và thanh toán điện tử.

Đại diện Sở KHCN TP.Cần Thơ phát biểu - Ảnh: Văn Kim Khanh

Dù vậy, vẫn còn 5 tiêu chí chưa được triển khai, trong đó có những nội dung quan trọng như chiếu sáng thông minh, quan trắc chất lượng không khí, ứng dụng du lịch thông minh đa ngôn ngữ và nâng cao chất lượng hạ tầng viễn thông. Để đạt cấp độ 1, thành phố cần hoàn thành tối thiểu 12 tiêu chí, đồng nghĩa với việc khối lượng công việc phía trước còn rất lớn.

Trong giai đoạn 2026-2030, Cần Thơ xác định triển khai 59 nhiệm vụ, dự án trọng tâm, tập trung vào phát triển hạ tầng số, cơ sở dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý đô thị. Riêng giai đoạn 2026-2027, có 21 nhiệm vụ ưu tiên, hướng đến xây dựng nền tảng cốt lõi như khung kiến trúc ICT, kho dữ liệu đô thị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Các lĩnh vực được ưu tiên triển khai gồm quản lý nước, kiểm soát ngập, giao thông thông minh, cảnh báo rủi ro và xử lý rác thải. Điểm nhấn xuyên suốt là định hướng “lấy dữ liệu làm trung tâm”, xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung để phục vụ phát triển các ứng dụng chuyên ngành.

Tuy nhiên, quá trình triển khai đang gặp không ít khó khăn. Trước hết là thiếu các quy định cụ thể về cơ chế phối hợp và chia sẻ dữ liệu giữa địa phương với các bộ, ngành Trung ương. Điều này khiến việc kết nối, tích hợp và khai thác dữ liệu chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng.

Hạ tầng dữ liệu hiện còn phân tán, chưa đồng bộ, trong khi khối lượng dữ liệu lớn đòi hỏi thời gian và nguồn lực đáng kể để số hóa, chuẩn hóa và tích hợp. Đặc biệt, cơ sở dữ liệu dùng chung của thành phố vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, chưa đáp ứng yêu cầu làm nền tảng cho các ứng dụng thông minh.

Bên cạnh đó, hạn chế về nguồn lực tài chính và nhân lực cũng là rào cản lớn. Thành phố chưa có cơ chế đủ mạnh để thu hút đầu tư theo hình thức đối tác công - tư, trong khi đội ngũ nhân lực chuyên sâu về công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn còn thiếu.

Trước thực trạng này, Cần Thơ đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, xây dựng khung kiến trúc dữ liệu và mô hình quản trị dữ liệu thống nhất. Mặt khác, thành phố đẩy nhanh tiến độ xây dựng kho dữ liệu dùng chung và tăng cường huy động nguồn lực xã hội.

Một trong những giải pháp trọng tâm là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Thành phố chú trọng đào tạo đội ngũ cán bộ, công chức về công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, IoT và mô hình đô thị số. Song song đó là xây dựng chính sách thu hút chuyên gia, nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển lâu dài.

Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên kết luận - Ảnh: Văn Kim Khanh

Kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên nhấn mạnh phát triển đô thị thông minh là nhiệm vụ trọng tâm trong tiến trình chuyển đổi số. Ông yêu cầu các sở, ngành và địa phương phải xác định rõ kết quả đầu ra của từng nhiệm vụ, gắn với trách nhiệm người đứng đầu và đưa vào tiêu chí thi đua đánh giá.

Đồng thời, cần rà soát, thống nhất danh mục nhiệm vụ ưu tiên để bố trí nguồn vốn phù hợp, đẩy mạnh xã hội hóa và huy động các nguồn lực ngoài ngân sách. Việc nâng cao nhận thức về chuyển đổi số và vai trò của dữ liệu cũng được xác định là yếu tố then chốt.

Tuy nhiên, để bứt phá, thành phố cần sớm tháo gỡ những điểm nghẽn về dữ liệu, cơ chế và nguồn lực. Qua đó tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững trong giai đoạn mới