Cần Thơ đề xuất mở thêm mỏ cát cho cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng

Mặt bằng hoàn thành, thiếu cát, đá

Ngày 8/7, tại cuộc họp thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, ông Võ Nhựt Quang, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP Cần Thơ đề nghị thành phố khẩn trương hoàn thiện thủ tục đưa các mỏ cát mới vào khai thác, điều chỉnh quy mô khai thác các mỏ đang hoạt động, đồng thời xem xét chủ trương sử dụng nguồn cát kết hợp phục vụ dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giai đoạn 1.

Dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, giai đoạn 1 thiếu cát, đá.

Dự án đã được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 60/2022/QH15. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, trên địa bàn TP Cần Thơ có 3 dự án thành phần gồm: Dự án thành phần 2, 3 và 4. Các thủ tục đầu tư, lựa chọn nhà thầu và triển khai thi công đều được thực hiện đúng quy định, bảo đảm tiến độ theo kế hoạch.

Theo Sở Xây dựng TP Cần Thơ, đến nay, công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành 100%; toàn bộ mặt bằng đã được bàn giao cho đơn vị thi công. Các khu tái định cư đã hoàn thành xây dựng, công tác di dời hạ tầng kỹ thuật cơ bản kết thúc, không còn ảnh hưởng đến tiến độ thi công.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là nguồn cung vật liệu xây dựng. Báo cáo Sở Xây dựng cho thấy, tổng nhu cầu cát san lấp của 3 dự án thành phần khoảng 16,649 triệu m³, trong khi khối lượng đã đưa về công trường khoảng 10,796 triệu m³.

Thành phố đã phối hợp với các tỉnh Vĩnh Long, An Giang, Đồng Tháp và các cơ quan liên quan để tháo gỡ vướng mắc trong khai thác, vận chuyển và cung ứng vật liệu, song nguồn cát vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.

Đối với vật liệu đá, tổng nhu cầu khoảng 4,176 triệu m³ nhưng mới tập kết và sử dụng khoảng 0,952 triệu m³. Chủ đầu tư và các nhà thầu tiếp tục đăng ký nhu cầu tại các mỏ đá ở Đồng Nai và khu vực TP.HCM nhằm bảo đảm nguồn cung.

Nhiều đoạn thuộc dự án, nhà thầu chờ cát để tiếp tục thi công.

Kiến nghị mở thêm mỏ, điều phối nguồn cát cho dự án

Theo chủ đầu tư, mỗi dự án thành phần đều đang gặp những khó khăn riêng về vật liệu. Dự án thành phần 2 còn thiếu khoảng 0,451 triệu m³ cát do nhiều mỏ tại An Giang đã hết hạn khai thác hoặc chưa được gia hạn, trong khi một số mỏ tại Vĩnh Long vẫn chưa thể khai thác do vướng mắc với người dân.

Tương tự, dự án thành phần 3 chịu tác động từ biến động nguồn cung và giá nhiên liệu, đồng thời chưa xác định được nguồn cung hơn 555.000m³ đá. Tiến độ giải ngân năm 2026 hiện mới đạt khoảng 13,69% kế hoạch do phần lớn khối lượng thi công tập trung vào cuối năm.

Trong khi đó, dự án thành phần 4 có nhu cầu khoảng 7,269 triệu m³ cát nhưng mới đưa về công trường gần 3,956 triệu m³. Dù đang có 13 mỏ cát cung cấp vật liệu, sản lượng khai thác thực tế vẫn thấp hơn nhu cầu. Ngay cả khi mở rộng một số mỏ hiện hữu, dự án vẫn có thể thiếu khoảng 1,61 triệu m³ cát, thậm chí lên tới 2,5 triệu m³ nếu tính hao hụt trong quá trình vận chuyển.

"Tình trạng khan hiếm cát và đá không chỉ ảnh hưởng đến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng mà còn tác động đến hàng loạt dự án giao thông trọng điểm quốc gia tại Đồng bằng sông Cửu Long như Cần Thơ - Cà Mau, Cao Lãnh - An Hữu, Mỹ An - Cao Lãnh, Cà Mau - Đất Mũi, Đất Mũi - Hòn Khoai và các công trình phục vụ APEC tại Phú Quốc", ông Võ Nhựt Quang chia sẻ.

Theo nhà thầu, cát đưa đến công trình gần 10 ngày.

Các dự án này đều được áp dụng cơ chế đặc thù về khai thác mỏ vật liệu, khiến nguồn cát và đá trong khu vực phải ưu tiên phân bổ, dẫn đến đứt gãy nguồn cung cho nhiều công trình khác.

Phản ánh của các đơn vị thi công, do khan hiếm nguồn vật liệu, nhà thầu phải chờ từ 7-10 ngày mới có thể đưa cát về công trường, thậm chí nhiều thời điểm phải chờ không xác định thời gian đến khi đơn vị cung ứng thông báo có hàng.

Để bảo đảm tiến độ dự án, UBND TP Cần Thơ kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Xây dựng cùng các địa phương nghiên cứu điều phối nguồn vật liệu cho các dự án trọng điểm khu vực Đồng bằng sông Cửu Long; đồng thời đề nghị các địa phương có mỏ vật liệu tiếp tục đẩy nhanh thủ tục cấp phép khai thác, nâng công suất các mỏ đang hoạt động và sớm đưa các mỏ mới vào khai thác nhằm đáp ứng nhu cầu thi công.

Sở Xây dựng cho rằng, nếu nguồn vật liệu được tháo gỡ kịp thời, tiến độ thi công các gói thầu cơ bản vẫn có thể đáp ứng kế hoạch đã đề ra.