Thủ tướng Lê Minh Hưng: Thể chế phải tạo đột phá, không tạo thêm thủ tục

Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu công tác xây dựng pháp luật phải chuyển mạnh từ tháo gỡ vướng mắc sang kiến tạo không gian phát triển; phân cấp đi đôi với nguồn lực, không để khâu thực thi trở thành “điểm nghẽn của điểm nghẽn”.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 7/2026, cho ý kiến đối với nhiều dự án luật, báo cáo, tờ trình quan trọng chuẩn bị trình Quốc hội tại các kỳ họp sắp tới. Ảnh: VGP

Ngày 8/7, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 7/2026, cho ý kiến đối với nhiều dự án luật, báo cáo, tờ trình quan trọng chuẩn bị trình Quốc hội tại các kỳ họp sắp tới.

HOÀN THIỆN CÁC DỰ ÁN LUẬT TRÌNH QUỐC HỘI, BẢO ĐẢM TIẾN ĐỘ VÀ CHẤT LƯỢNG

Tại phiên họp, Chính phủ xem xét, cho ý kiến đối với nhiều hồ sơ quan trọng, trong đó có các dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Luật Phát triển đô thị, định hướng hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công, hồ sơ chính sách Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), cùng các tờ trình về tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội và Đề án thành lập TP. Quảng Ninh trực thuộc Trung ương.

Các đại biểu thống nhất đánh giá công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế thời gian qua được triển khai quyết liệt, có nhiều đổi mới, góp phần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khơi thông nguồn lực phát triển, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và vận hành bộ máy chính quyền thông suốt, hiệu quả.

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu kết luận phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 7/2026 - Ảnh: VGP

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2026 và Hội nghị Chính phủ với các địa phương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ghi nhận nỗ lực của toàn hệ thống chính trị trong xây dựng thể chế, pháp luật, đồng thời nhấn mạnh: “Giai đoạn này, thể chế không còn là điểm nghẽn của điểm nghẽn nữa. Thực thi nhiệm vụ, tổ chức triển khai đang là điểm nghẽn của điểm nghẽn”.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề nghị các Bộ trưởng nghiêm túc tiếp thu ý kiến, chỉnh lý, hoàn thiện các dự án luật, báo cáo, tờ trình theo đúng quy định. Đối với các dự án luật, nghị quyết, báo cáo dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ vào tháng 8/2026, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả.

Thủ tướng nhắc lại yêu cầu các Bộ trưởng, trưởng ngành ưu tiên trực tiếp phụ trách, tập trung chỉ đạo, bố trí nguồn lực và chịu trách nhiệm chính đối với công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế của ngành mình. Các cơ quan phải chủ động bám sát chương trình làm việc của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội trong thẩm tra, giải trình, tiếp thu, chỉnh lý các hồ sơ trình Quốc hội.

Với dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Thủ tướng đề nghị rà soát, bảo đảm thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật; không phát sinh quy trình hành chính song song hoặc chồng chéo thẩm quyền giữa cấp tỉnh và cơ quan quản lý đất đai tại địa phương.

Với dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Thủ tướng yêu cầu bám sát và thể chế hóa đầy đủ chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về chính sách nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; nghiên cứu bổ sung cơ chế, quy trình chuẩn trong giải quyết thủ tục hành chính về nhà ở; hoàn thiện quy định về Quỹ nhà ở quốc gia theo hướng phân cấp về địa phương.

Đối với dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Thủ tướng giao Bộ Công an chủ trì, phối hợp nghiên cứu, tiếp thu tối đa ý kiến, lấy ý kiến rộng rãi chuyên gia, nhà khoa học, chọn lọc kinh nghiệm quốc tế. Việc mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại cần được đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm thống nhất với Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, đồng thời tránh tạo rào cản pháp lý trong lĩnh vực dữ liệu, công nghệ số.

Chính phủ thống nhất phương án đổi tên dự án “Luật Đô thị đặc biệt” thành “Luật Phát triển đô thị”, nhằm phản ánh đầy đủ nội dung và phù hợp với việc mở rộng phạm vi áp dụng đối với TP. Hồ Chí Minh, các thành phố trực thuộc Trung ương và các khu kinh tế đặc biệt.

Về định hướng hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công, Thủ tướng đề nghị rà soát kỹ các chủ trương của Đảng, Nhà nước, các khó khăn trong triển khai 2 luật thời gian qua, bảo đảm việc hợp nhất đồng bộ, thống nhất, khả thi. Đồng thời, nghiên cứu các quy định đột phá trong chi ngân sách cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

PHÂN CẤP PHẢI ĐI CÙNG NGUỒN LỰC, KHÔNG ĐẨY RỦI RO CHO CƠ SỞ

Với hồ sơ chính sách Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Chính phủ cơ bản thống nhất 4 chính sách do Bộ Y tế trình, gồm quản lý an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ theo chuỗi cung ứng; cải cách phương thức quản lý và kiểm tra thực phẩm trên thị trường; số hóa, xây dựng hệ thống dữ liệu an toàn thực phẩm quốc gia liên thông; nâng cao hiệu quả quản lý thức ăn đường phố và suất ăn tập thể.

Về tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Thủ tướng nêu rõ đây là dự án lớn, mới, phức tạp, tổng mức đầu tư lớn, cần đánh giá tổng thể, rà soát kỹ chi phí, suất đầu tư, bảo đảm hiệu quả kinh tế - tài chính, tránh thất thoát, lãng phí, phù hợp định hướng tự chủ chiến lược về phát triển công nghiệp đường sắt.

Các đại biểu tham dự phiên họp - Ảnh: VGP

Đối với dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, Thủ tướng yêu cầu đánh giá kỹ để lựa chọn hình thức đầu tư phù hợp, rà soát suất đầu tư, gắn với hạch toán hiệu quả kinh tế, cân đối nguồn vốn ngân sách Trung ương và địa phương, đồng thời nghiên cứu hình thức hợp tác công tư.

Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, Thủ tướng đề nghị các Bộ trưởng, trưởng ngành thay đổi mạnh mẽ phương pháp quản lý, không vì lợi ích cục bộ, lợi ích ngành làm ảnh hưởng đến sự phát triển chung. Pháp luật phải phục vụ và đáp ứng yêu cầu phát triển, nhất là trong giai đoạn mới.

“Chính sách pháp luật phân cấp, phân quyền, phân bổ nguồn lực, điều kiện nhiều hơn, chứ không phải đẩy việc, đẩy rủi ro cho cơ sở; là tạo điều kiện thuận lợi hơn, chứ không phải tạo thêm thủ tục, khó khăn cho người dân, doanh nghiệp”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo Thủ tướng, thể chế phải tạo đột phá, là nền tảng cho phát triển; cơ chế, chính sách không chỉ xử lý triệt để những vướng mắc, tồn tại, hạn chế mà còn phải tạo không gian, cơ sở cho phát triển trong năm nay và nhiều năm tới.

Thủ tướng yêu cầu hạn chế tối đa việc ban hành quá nhiều nghị định hướng dẫn cho cùng một nội dung luật để tránh chồng chéo, lãng phí nguồn lực; khẩn trương tổng rà soát hệ thống pháp luật, xử lý các quy định mâu thuẫn, chồng chéo, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, quy hoạch, đầu tư, xây dựng, môi trường, tài sản công, phân cấp.

Cùng với đó, phải nâng cao kỷ luật, kỷ cương, tiến độ, chất lượng công tác xây dựng pháp luật; khắc phục triệt để tình trạng chậm ban hành văn bản hướng dẫn thi hành và hạn chế trong phối hợp giữa các cơ quan. Khâu tổ chức triển khai phải hiệu quả, không trở thành “điểm nghẽn của điểm nghẽn”.

Đến hết ngày 7/7, còn 22 nghị định quy định chi tiết các luật, nghị quyết của Quốc hội đã có hiệu lực nhưng chưa được ban hành, gồm 7 nghị định có hiệu lực trước ngày 1/7 và 15 nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, trưởng ngành phối hợp với Văn phòng Chính phủ tập trung chỉ đạo, chấm dứt tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết, không để khoảng trống pháp lý.

Thủ tướng giao Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp nghiên cứu sửa đổi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật nhằm khắc phục các điểm nghẽn, bảo đảm khâu xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật khả thi, thống nhất, đồng bộ. Bộ Tư pháp cũng được giao tổ chức triển khai kịp thời, hiệu quả Đề án đánh giá, chấm điểm KPI về xây dựng pháp luật đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.