Cần Thơ họp khẩn, tìm cách tiêu thụ hơn 650.000 tấn lúa

Được mùa nhưng giá rớt

Theo ông Hứa Trường Sơn, Phó giám đốc Sở Công Thương TP Cần Thơ, toàn thành phố còn khoảng 94.450ha lúa chưa thu hoạch, sản lượng ước gần 650.000 tấn cần tiêu thụ từ nay đến đầu tháng 5. Đến nay, hơn 218.000ha đã thu hoạch (trên 70% diện tích), khiến áp lực tồn kho tăng nhanh trong bối cảnh kết nối cung - cầu chưa theo kịp.

Quang cảnh cuộc họp sáng 15/4.

"Nghịch lý "được mùa - mất giá" tiếp tục lặp lại. Giá lúa Đông Xuân hiện dao động 4.900–7.750 đồng/kg, giảm 2–25% so với cùng kỳ, trong khi chi phí sản xuất tăng 10–20%, riêng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật tăng tới 15 - 30%, khiến lợi nhuận nông dân bị bào mòn đáng kể", bà Phạm Thị Minh Hiếu, Chi cục trưởng, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ nhận định.

Tại cuộc họp, nhiều ý kiến cho rằng, điểm nghẽn lớn là đầu ra vẫn phụ thuộc chủ yếu vào thương lái. Liên kết giữa doanh nghiệp với hợp tác xã, vùng nguyên liệu còn lỏng lẻo, quy mô sản xuất nhỏ lẻ khiến doanh nghiệp chưa mạnh dạn đầu tư bao tiêu.

Hiện các hợp tác xã còn hạn chế năng lực dịch vụ, đặc biệt ở khâu cung ứng vật tư và kết nối thị trường. Ở một số địa phương, nông dân vẫn phải "qua cò" để thuê máy gặt hoặc bán lúa, làm phát sinh chi phí trung gian và giảm giá trị thu về.

Bên cạnh đó, nguồn nhiên liệu phục vụ cơ giới hóa thu hoạch có thời điểm bị gián đoạn, ảnh hưởng tiến độ thu hoạch và vận chuyển lúa.

Ông Nguyễn Văn Sử, Chủ tịch Hội Nông dân TP Cần Thơ cho biết, chi phí đầu vào tăng mạnh từ xăng dầu đến nhân công, trong khi đầu ra bấp bênh. "Ước trong tháng 4 và 5, sản lượng thu hoạch hơn 1 triệu tấn nhưng tiêu thụ chậm, nông dân rất lo lắng", ông Sử nói.

Đại diện các doanh nghiệp xuất khẩu gạo TP Cần Thơ đề nghị hỗ trợ vốn và khó khăn trong việc vận chuyển.

Doanh nghiệp "khát vốn", ngân hàng khẳng định đã sẵn sàng

Đại diện doanh nghiệp cho biết, để thu mua sản lượng lớn trong cao điểm, nhu cầu vốn rất lớn nhưng việc tiếp cận tín dụng vẫn còn khó, nhất là về hạn mức và tài sản bảo đảm. Cùng với đó, chi phí kho bãi, vận chuyển tăng cao cũng làm giảm khả năng thu mua.

Ông Lưu Minh Đức, Thành viên HĐQT Công ty CP Nông nghiệp Công nghệ cao Trung Thạnh kiến nghị ngân hàng hỗ trợ mạnh hơn về tín dụng để doanh nghiệp đẩy nhanh thu mua. Trong khi đó, ông Lê Hữu Lộc, Phó Giám đốc Công ty TNHH Lương thực Phước Lộc Thịnh cho rằng giá xuất khẩu chưa cải thiện là nguyên nhân khiến doanh nghiệp chưa thể nâng giá thu mua trong nước.

Ông Vương Quốc Nam, Phó chủ tịch UBND TP Cần Thơ yêu cầu các sở, ngành tìm cách tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Ở chiều ngược lại, ông Trần Quốc Hà, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 14 khẳng định hệ thống tín dụng đã "mở van" cho lĩnh vực lúa gạo. Lãi suất cho vay ngắn hạn lĩnh vực ưu tiên duy trì khoảng 4%/năm, phổ biến khoảng 7,5%/năm đối với sản xuất - kinh doanh.

Tuy nhiên, dư nợ ngành lúa gạo đến cuối tháng 3/2026 đạt hơn 31.000 tỷ đồng, giảm so với cuối năm 2025, chủ yếu do doanh nghiệp thu hẹp hoạt động thu mua và xuất khẩu trong bối cảnh thị trường biến động.

Theo cơ quan quản lý, sự thận trọng của doanh nghiệp sau giai đoạn gián đoạn nhập khẩu từ một số thị trường lớn, cùng xu hướng hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính khi giá lúa giảm, đã khiến nhu cầu tín dụng chững lại.

Ông Trần Quốc Hà, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 14 đề nghị, doanh nghiệp gặp ngân hàng tháo gỡ khó khăn về vốn.

Tăng tạm trữ, siết liên kết để giữ giá

Trước áp lực tiêu thụ trong cao điểm, ông Vương Quốc Nam, Phó chủ tịch UBND TP Cần Thơ nhấn mạnh, thành phố yêu cầu các bên tăng cường kết nối trực tiếp, không để ách tắc dòng vốn và đầu ra trong mùa thu hoạch.

Giải pháp cấp bách là thúc đẩy doanh nghiệp tăng thu mua, tạm trữ, đồng thời hỗ trợ về tín dụng, kho bãi, logistics. Các doanh nghiệp được khuyến khích chủ động làm việc với ngân hàng để mở rộng hạn mức vay.

Về dài hạn, ngành nông nghiệp định hướng tái cơ cấu theo hướng nâng chất lượng thay vì chạy theo sản lượng; mở rộng liên kết chuỗi, bao tiêu sản phẩm; đẩy mạnh chế biến sâu và phát triển thị trường nội địa nhằm giảm phụ thuộc xuất khẩu.

Song song đó, các mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp tiếp tục được nhân rộng, cùng việc áp dụng các quy trình kỹ thuật như "1 phải 5 giảm", "3 giảm 3 tăng" nhằm giảm chi phí và nâng giá trị hạt gạo.

Trong tháng 4 và tháng 5/2026, TP Cần Thơ thu hoạch gần 1 triệu tấn lúa.

Đối với vụ Hè Thu 2026, kế hoạch gieo trồng hơn 272.000ha đang được triển khai, trong đó mới xuống giống khoảng 44.000ha. Ngành chức năng khuyến cáo theo dõi chặt chẽ thời tiết, dịch hại, đặc biệt rầy nâu, đồng thời bố trí lịch thời vụ phù hợp để hạn chế rủi ro.

Buổi làm việc được kỳ vọng sẽ tháo gỡ các điểm nghẽn về thị trường, tín dụng và liên kết chuỗi, qua đó đẩy nhanh tiêu thụ lúa trong cao điểm, bảo đảm lợi ích cho nông dân và ổn định sản xuất nông nghiệp trên địa bàn.