Hỗ trợ sinh kế cho ngư dân, phát triển kinh tế biển bền vững

Trong bối cảnh thực hiện yêu cầu gỡ “thẻ vàng” về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) của Ủy ban châu Âu (EC), đồng thời giá nhiên liệu tăng cao, việc triển khai các chính sách này nhằm thúc đẩy phát triển bền vững hoạt động khai thác và nuôi trồng thủy sản trên địa bàn.

Nhiều chủ tàu cá mong sớm nhận hỗ trợ cước phí thuê bao duy trì kết nối thiết bị giám sát hành trình và nhật ký điện tử. Ảnh: Ngọc Nga

Khai thác, nuôi trồng thủy sản là một trong những thế mạnh của tỉnh Gia Lai. Năm 2025, sản lượng thủy sản của tỉnh đạt gần 312 nghìn tấn, được cho là lĩnh vực có mức tăng trưởng ổn định trong nhiều năm liền.

Tuy nhiên, những năm gần đây, hoạt động khai thác đối mặt với nhiều khó khăn khi nguồn lợi thủy sản giảm, chi phí nhiên liệu, vật tư đầu vào liên tục tăng cao. Thêm vào đó, thời tiết trên biển diễn biến ngày càng bất thường, gia tăng rủi ro đối với tàu thuyền và lao động nghề cá.

Bên cạnh đó, việc thực hiện các quy định về chống khai thác IUU buộc tàu cá phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, ghi nhật ký khai thác, bảo đảm truy xuất nguồn gốc thủy sản…

Do đó, nhiều tàu công suất nhỏ, hành nghề khai thác truyền thống hoặc không đáp ứng đủ điều kiện pháp lý phải tạm ngừng hoạt động, với khoảng 360 chiếc trong tổng số hơn 5.700 tàu cá của tỉnh.

Vì vậy, việc HĐND tỉnh Gia Lai ban hành Nghị quyết số 27/2025/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá không đủ điều kiện hoạt động và Nghị quyết số 28/2025/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ cước phí duy trì thiết bị giám sát hành trình, nhật ký điện tử cho tàu cá từ 12 m trở lên được xem là chủ trương kịp thời, thiết thực, giúp ngư dân thích ứng với điều kiện mới và hướng tới phát triển bền vững ngành thủy sản.

Mục tiêu là loại bỏ tàu cá không đủ tiêu chuẩn, giảm nguy cơ vi phạm khai thác IUU, góp phần gỡ “thẻ vàng” của EC. Đồng thời, tạo nền tảng tái cơ cấu đội tàu theo hướng giảm cường độ khai thác, bảo vệ nguồn lợi thủy sản, bảo đảm sinh kế ngư dân và nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động khai thác.

Tàu cá neo đậu tại Cảng cá Tam Quan (phường Hoài Nhơn Bắc). Ảnh: H.X

Ngư dân trong diện này được hỗ trợ học nghề, đào tạo chuyển đổi việc làm, tư vấn và giới thiệu việc làm; đồng thời được tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi để phát triển sinh kế mới phù hợp với điều kiện từng địa phương như nuôi trồng thủy sản, làm dịch vụ hậu cần, chế biến thủy sản; làm du lịch cộng đồng ven biển hoặc các ngành nghề phi nông nghiệp tại địa phương.

Các mức hỗ trợ để ngư dân đóng mới vỏ tàu và đăng ký hoạt động; hỗ trợ đào tạo nghề, tìm việc làm mới cho người dân đã được nghị quyết quy định cụ thể, với tổng kinh phí 138 tỷ đồng. Đây là khoản đầu tư quan trọng nhằm bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân lâu nay sống bằng nghề khai thác thủy sản.

Triển khai đồng bộ các nghị quyết tại các sở, ngành và địa phương ven biển sẽ góp phần thực hiện chiến lược của tỉnh Gia Lai trong nỗ lực cùng cả nước chống vi phạm IUU, phát triển bền vững ngành thủy sản.

Qua đó, khuyến khích chủ tàu tự nguyện đưa phương tiện rủi ro ra khỏi hệ thống, chấm dứt vi phạm, góp phần để EC sớm gỡ “thẻ vàng” thủy sản Việt Nam.

Về lâu dài, đây là bước đi căn cơ giúp ngư dân thay đổi sinh kế; giảm dần thu nhập từ hoạt động khai thác tự nhiên sang tăng dần thu nhập và làm giàu bằng nghề nuôi biển.

Vừa bảo vệ, khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên vừa phát triển bền vững ngành khai thác, nuôi trồng thủy hải sản - một trong những thế mạnh của một tỉnh Duyên hải miền Trung với 134 km bờ biển như Gia Lai.