Cần Thơ tìm cách khơi thông 200.000 tỷ đồng vốn đầu tư đang 'đóng băng'

Các dự án ở Cần Thơ tập trung vào các lĩnh vực mũi nhọn như: hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, năng lượng tái tạo, phát triển đô thị thông minh và thương mại - dịch vụ chất lượng cao. Ảnh minh họa: TTXVN

Tại cuộc họp kiểm điểm tình hình kinh tế - xã hội 7 tháng đầu năm do UBND thành phố Cần Thơ tổ chức chiều 17/8, ông Trần Phú Lộc Thành, Quyền Giám đốc Sở Tài chính thành phố Cần Thơ cho biết, hiện thành phố có khoảng 200.000 tỷ đồng vốn đầu tư đang bị "đóng băng" hoặc chậm tiến độ tại các dự án ngoài ngân sách đã và đang triển khai.

Đây là nguồn lực xã hội rất lớn, nếu được khơi thông kịp thời sẽ tạo ra động lực tăng trưởng mạnh mẽ, đóng góp trực tiếp vào quy mô nền kinh tế của địa phương.

Vừa qua, UBND thành phố Cần Thơ đã ban hành Kế hoạch số 231/KH-UBND về việc rà soát, phân loại và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho 120 dự án đầu tư ngoài ngân sách đọng lâu năm trên địa bàn.

Theo ông Thành, qua rà soát chi tiết của Sở Tài chính, trong số 120 dự án này được chia thành hai nhóm chính. Nhóm thứ nhất gồm 21 dự án gặp vướng mắc sâu về cơ sở pháp lý, chủ yếu liên quan đến các thủ tục giao đất, cho thuê đất, đấu giá quyền sử dụng đất và đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo các quy định pháp luật qua các thời kỳ. Đối với nhóm này, thành phố đã chủ động rà soát, đối chiếu kỹ lưỡng các quy định tại Nghị quyết số 29/NQ-CP và Nghị định số 147/2025/NĐ-CP của Chính phủ. 

Đến nay, UBND thành phố Cần Thơ đã thống nhất cho phép tiếp tục triển khai 7 dự án thuộc thẩm quyền sau khi xác định đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý quy định. Đồng thời, Sở Tài chính đang hoàn thiện hồ sơ để trình cấp có thẩm quyền xem xét giải quyết đối với 4 dự án tiếp theo, và đang tiếp tục lấy ý kiến thẩm định chuyên môn của các sở, ngành liên quan đối với 2 dự án khác.

Đối với các dự án còn lại trong nhóm 21 dự án, thành phố yêu cầu các đơn vị chức năng phối hợp chặt chẽ với các nhà đầu tư để đánh giá lại hiệu quả kinh tế - xã hội, đặc biệt là tái thẩm định năng lực tài chính và khả năng triển khai thực tế của chủ đầu tư trước khi quyết định phương án xử lý. 

Nhóm thứ hai bao gồm 99 dự án không gặp vướng mắc về mặt cơ chế pháp lý nhưng đang bị đình trệ trong khâu tổ chức thực hiện. Các nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ hạn chế về năng lực tài chính của nhà đầu tư, vướng mắc kéo dài trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, xác định giá đất cụ thể để tính tiền sử dụng đất, hoặc công tác thỏa thuận tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng. 

Đối với nhóm 99 dự án này, Sở Tài chính đã phối hợp với các sở, ngành chuyên môn và chính quyền các địa phương xây dựng danh mục chi tiết, xác định rõ "địa chỉ trách nhiệm", lộ trình và mốc thời gian hoàn thành cụ thể cho từng vướng mắc.

Đến nay, thành phố đã phân loại và phê duyệt phương án tháo gỡ cụ thể cho 44 dự án. Đối với 55 dự án còn lại, các cơ quan chức năng đang tập trung rà soát cao độ, quyết tâm hoàn thành công tác phân loại toàn bộ trước cuối quý III/2026. Trên cơ sở đó, thành phố sẽ giao nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành và UBND các quận, huyện trực tiếp đôn đốc, giám sát nhà đầu tư thực hiện cam kết. 

Bên cạnh việc tháo gỡ "điểm nghẽn" cho các dự án tồn đọng, công tác thu hút nguồn vốn đầu tư mới của thành phố Cần Thơ cũng ghi nhận những chuyển biến rất tích cực. Thống kê từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố đã cấp mới quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư cho 20 dự án ngoài ngân sách với tổng vốn đăng ký đạt gần 32.000 tỷ đồng. Đây là tín hiệu khởi sắc, thể hiện niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào môi trường đầu tư kinh doanh của thành phố.

Đáng chú ý, Sở Tài chính cũng đã tham mưu UBND thành phố báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy thống nhất chủ trương mời gọi đầu tư đợt 2 năm 2026 đối với 90 dự án trọng điểm có quy mô vốn lớn.

Các dự án này tập trung vào các lĩnh vực mũi nhọn như: hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, năng lượng tái tạo, phát triển đô thị thông minh và thương mại - dịch vụ chất lượng cao. Vừa qua, Thường vụ Thành ủy cũng đã thông qua chủ trương triển khai 2 dự án phát triển đô thị quy mô lớn, giao Sở Xây dựng khẩn trương hoàn thiện hồ sơ tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo đúng quy định pháp luật.

Tuy nhiên, lãnh đạo Sở Tài chính cũng chỉ ra những hạn chế, vướng mắc trong công tác phối hợp giữa các sở, ngành thời gian qua. Cụ thể, trong quá trình thẩm định chủ trương đầu tư, một số cơ quan chuyên môn chưa thể hiện rõ chính kiến, ý kiến tham gia còn chung chung, mang tính trích dẫn quy định pháp luật mà không đưa ra kết luận rõ ràng. Bên cạnh đó, tình trạng nợ đọng văn bản, thời gian tham gia ý kiến kéo dài so với quy định (dù Luật Đầu tư đã quy định rõ thời hạn từ 5 - 10 ngày) vẫn còn xảy ra, gây ảnh hưởng đến tiến độ chung…

Phát biểu tại cuộc họp, Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên yêu cầu Giám đốc các sở, ngành và Chủ tịch UBND các quận, huyện trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về chất lượng và tiến độ tham gia ý kiến thẩm định dự án; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm hoặc trả lời qua loa.

Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh, việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án ngoài ngân sách không chỉ là giải pháp tình thế để đạt chỉ tiêu tăng trưởng trong ngắn hạn, mà còn là nhiệm vụ chiến lược nhằm củng cố niềm tin của các nhà đầu tư, khơi thông dòng vốn xã hội, tạo nền tảng phát triển bứt phá và bền vững cho Cần Thơ cũng như toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong giai đoạn tới.

Về giải pháp, Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ yêu cầu trong 4 tháng còn lại của năm 2026 phải tập trung vào những khâu có khả năng tạo ra tăng trưởng và kết quả thiết thực.

Cụ thể như các sở ngành, chủ đầu tư, các địa phương cần tập trung đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, coi đây là nhiệm vụ chính trị hàng đầu để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế; trong đó, tập trung tháo gỡ khó khăn về mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng cho các dự án. Đôn đốc các nhà thầu, chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ thi công và hoàn thiện thủ tục thanh quyết toán.

Bên cạnh đó, tập trung tháo gỡ khó khăn cho các dự án và doanh nghiệp như tháo gỡ vướng mắc cho 21 dự án tồn đọng kéo dài đã đủ điều kiện pháp lý; tập trung hỗ trợ các dự án năng lượng, dự án mở rộng sản xuất của các doanh nghiệp lớn (Masan, Vinalines, Sun Group, Thép Tây Đô...); tạo điều kiện về mặt bằng, đất đai để doanh nghiệp mở rộng quy mô, tăng doanh thu và đóng góp ngân sách.

Mặt khác, các sở ngành, chủ đầu tư, các địa phương cần đề cao trách nhiệm người đứng đầu và tăng cường chỉ đạo kiểm tra, đôn đốc các lĩnh vực, địa bàn được phân công; thường xuyên giao ban, kiểm tra tiến độ, xử lý nghiêm các trường hợp chậm trễ, nhũng nhiễu. Văn phòng UBND Thành phố phân công cán bộ theo dõi sát sao việc thực hiện các nhiệm vụ được giao trên hệ thống quản lý…

Theo ông Lê Công Lý, Phó Chủ tịch thường trực UBND thành phố Cần Thơ, do khối lượng công việc hiện tại rất nhiều nên lãnh đạo các sở ngành, đơn vị cần xác định các công việc trọng tâm, trọng điểm trong đó tập trung thực hiện qua 2 chỉ số là tăng trưởng và giải ngân.

Trong 10 công việc hành chính, các sở ngành, đơn vị cần xác định ra 3 - 4 công việc trọng tâm có đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng và giải ngân để ưu tiên tập trung thực hiện trước, các nhiệm vụ khác vẫn làm nhưng phải có sự ưu tiên rõ ràng.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh công tác phân cấp, phân quyền một cách triệt để, nghiêm túc để công việc được trôi chảy; đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp và vai trò điều phối của Văn phòng UBND thành phố, phối hợp giữa các sở, ngành và Văn phòng UBND thành phố phải nhịp nhàng.

Ngoài ra, lãnh đạo các sở ban ngành cần dành thời gian nghiên cứu, đề xuất các giải pháp đột phá các vấn đề lớn cho Thành ủy và UBND để góp phần hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ chính trị của năm 2026 cũng như cả nhiệm kỳ 2025 - 2030.