Cần Thơ yêu cầu không để thiếu cát, chậm mặt bằng cản tiến độ đầu tư công

Một góc thành phố Cần Thơ. Ảnh: BNEWS/TTXVN

Trong đó, thành phố tập trung triển khai thực hiện các giai pháp tháo gỡ vướng mắc trong công tác giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ yêu cầu các sở, ngành, chủ đầu tư đi thẳng vào thực chất những "điểm nghẽn", đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu san lấp và di dời hạ tầng kỹ thuật tại các dự án giao thông trọng điểm để tạo đột phá tăng trưởng kinh tế địa phương trong những tháng cuối năm. 

Chủ tịch UBND thành phố cũng yêu cầu các chủ đầu tư, sở, ngành và địa phương phải có giải pháp căn cơ, hành động quyết liệt để tháo gỡ từng nút thắt, quyết tâm hoàn thành mục tiêu giải ngân trên 95% kế hoạch vốn được giao. 

Về vấn đề nguồn vật liệu cát san lấp, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh Ban không được chủ quan hay vội vã đề xuất mua cát thương mại với giá cao gây lãng phí ngân sách nhà nước. Qua làm việc trực tiếp với các đơn vị và các cơ quan chức năng, nguồn cung ứng cát trên địa bàn thành phố cơ bản vẫn bảo đảm. 

Chủ tịch UBND thành phố cho biết, nguyên nhân dẫn đến việc gián đoạn nguồn cung thời gian qua chủ yếu do Mỏ cát 04 tạm dừng khai thác trước phản ánh và khiếu nại của người dân xung quanh khu vực. Để xử lý dứt điểm, Lãnh đạo thành phố đã trực tiếp làm việc với Giám đốc Công an thành phố Cần Thơ đề nghị chỉ đạo lực lượng công an tăng cường phối hợp, bảo đảm tuyệt đối an ninh trật tự tại khu vực mỏ cát, tạo điều kiện cho đơn vị thi công khai thác bình thường. 

Chủ tịch UBND thành phố giao Sở Tài nguyên và Môi trường khẩn trương phối hợp hoàn thiện thủ tục cấp phép lại cho Mỏ 04 với sản lượng dự kiến khoảng 1 triệu m³; rà soát, giải quyết dứt điểm các vướng mắc pháp lý sau thanh tra đối với các mỏ cát trên địa bàn. Lãnh đạo thành phố giao trách nhiệm cá nhân cho Giám đốc Ban Giao thông cùng tập thể lãnh đạo Ban phải trực tiếp bám sát công trường, làm việc cụ thể với Cục 4, chính quyền địa phương và các chủ mỏ để bảo đảm không xảy ra tình trạng thiếu cát. 

Về công tác mặt bằng và thi công Dự án Quốc lộ 91, lãnh đạo thành phố yêu cầu các nhà thầu tuyệt đối không được viện cớ vướng mắc nhỏ lẻ để chậm trễ thi công. Thực tế cho thấy phần lớn mặt bằng đã được giải tỏa, các khu vực còn vướng tường rào, hiên nhà của người dân chưa tháo dỡ triệt để chỉ là cục bộ. Nhà thầu phải linh hoạt, có mặt bằng sạch đến đâu triển khai thi công ngay đến đó. 

Đối với bài toán di dời hạ tầng kỹ thuật (điện, nước, viễn thông) trên tuyến Quốc lộ 91, lãnh đạo thành phố phê bình sự chậm trễ trong thời gian qua và thống nhất phương án xây dựng Hào kỹ thuật dùng chung. Hào kỹ thuật này sẽ sử dụng các cấu kiện bê tông đúc sẵn đã chuẩn bị từ trước để tránh lãng phí và bảo đảm mỹ quan đô thị. 

Chủ tịch UBND thành phố khẳng định, giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, là thước đo mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị. UBND thành phố sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra thực địa, kịp thời điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ sang các dự án có khả năng hấp thụ vốn tốt, quyết tâm đưa các công trình trọng điểm về đích đúng hẹn, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho Cần Thơ và toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long. 

Báo cáo tại cuộc họp, ông Nguyễn Trung Hậu, Phó Giám đốc Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng Công trình Giao thông và Nông nghiệp (gọi tắt là Ban Giao thông) thành phố Cần Thơ cho biết, tổng kế hoạch vốn đầu tư công được giao năm 2026 của Ban là 9.167 tỷ đồng. Tính đến ngày 14/8/2026, các dự án do Ban quản lý đã giải ngân đạt 2.097,85 tỷ đồng, tương đương 22,88% kế hoạch. 

Hiện Ban đang trực tiếp quản lý và triển khai tổng cộng 52 dự án, bao gồm 16 dự án chuẩn bị đầu tư, 15 dự án chuyển tiếp từ giai đoạn 2025 - 2026 và 21 dự án chuyển tiếp mới trong năm 2026. 

Đại diện Ban Giao thông thẳng thắn nhận định, mặc dù đã có nhiều nỗ lực nhưng tỷ lệ giải ngân chung vẫn còn chậm so với yêu cầu đề ra. Những vướng mắc lớn nhất hiện nay vẫn xoay quanh hai vấn đề cốt lõi: khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng và sự thiếu hụt nguồn vật liệu thi công, đặc biệt là cát và đá san lấp. 

Để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trong năm 2026, Ban Giao thông sẽ làm việc với tất cả các đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ, tập trung nhân lực thiết bị đối với những dự án có mặt bằng đã được bàn giao; rà soát lại các dự án để xem xét điều chuyển vốn nội bộ, bên cạnh tập trung chuẩn bị công tác chuẩn bị đầu tư từ nay đến cuối năm để tiến hành tạm ứng, xin cấp vốn, cố gắng trong năm 2026 sẽ thực hiện giải ngân trên 95%. 

Đối với các dự án trọng điểm quốc gia như Dự án Cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng (Giai đoạn 1 - các dự án thành phần 2, 3, 4) có tổng mức đầu tư khoảng 31.288 tỷ đồng, đến nay khối lượng thi công thực tế đã đạt 11.683 tỷ đồng trên tổng số 19.761 tỷ đồng chi phí xây lắp (đạt 59,12%). Riêng năm 2026, dự án được bố trí kế hoạch vốn 3.763 tỷ đồng, hiện mới giải ngân được 914,982 tỷ đồng, đạt 24,31%. 

Về nguồn vật liệu cho tuyến cao tốc, toàn dự án cần khoảng 16,649 triệu m³ cát san lấp. Tính đến thời điểm hiện tại, các nhà thầu mới tập kết về công trường được khoảng 11,11 triệu m³. Ban Giao thông đang phối hợp chặt chẽ với các tỉnh Long An, Vĩnh Long để tiếp tục điều phối nguồn cung. 

Đối với nhu cầu khoảng 4,17 triệu m³ đá các loại, công trường mới tiếp nhận được 0,9 triệu m³; Ban Giao thông đang chủ động liên hệ, đăng ký nhu cầu tại các mỏ đá trên địa bàn tỉnh Đồng Nai và một số địa phương phụ cận. Để chủ động nguồn ứng phó, Ban cũng đang nghiên cứu triển khai thí điểm sử dụng cát biển cũng như xem xét phương án mua bổ sung từ nguồn cát thương mại. 

Đối với Dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 91 (đoạn Km0 - Km7) có tổng mức đầu tư 7.237,833 tỷ đồng (trong đó kinh phí thực hiện riêng đoạn Km0 - Km7 khoảng 1.607 tỷ đồng), năm 2026 dự án được bố trí kế hoạch vốn 900 tỷ đồng (gồm 100 tỷ giao đầu năm và 800 tỷ điều chỉnh bổ sung nội bộ). đến nay đã giải ngân đạt 500,427 tỷ đồng (đạt 56,05%). 

Mặc dù công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại Quốc lộ 91 đạt kết quả tích cực với 1.095/1.095 hộ dân được phê duyệt, đã chi trả cho 972 hộ (88,79%) và bàn giao 12.100m/14.000m chiều dài tuyến (86,5%), nhưng tiến độ thi công thực tế đang bị ngưng trệ do hệ thống hạ tầng kỹ thuật (điện, nước sinh hoạt, cáp viễn thông) chưa được di dời đồng bộ.