Canada mở cơ hội đầu tư cho doanh nghiệp Việt Nam

Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Trọng Hoàng

Ngày 8/9/2026 tại Hà Nội, Đại sứ quán Canada tại Việt Nam tổ chức Hội thảo Đầu tư Canada và ra mắt Chi nhánh Hà Nội của CanCham. Sự kiện có sự tham dự của đông đảo đại diện cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư Việt Nam cùng các cơ quan xúc tiến đầu tư của Canada. 

Đây là bước tiến mới trong việc tăng cường kết nối doanh nghiệp hai nước, đặc biệt trong bối cảnh quan hệ thương mại và đầu tư Việt Nam - Canada đang đứng trước cơ hội mở rộng sang những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn và doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tìm kiếm thị trường mới, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và mở rộng hoạt động ra quốc tế.

CỬA NGÕ THỊ TRƯỜNG BẮC MỸ VÀ TRUNG TÂM HỢP TÁC NÔNG NGHIỆP

Canada không chỉ là một trong những thị trường đầu tư triển vọng mà còn có thể là cửa ngõ để doanh nghiệp tiếp cận thị trường Bắc Mỹ và các thị trường quốc tế khác.

Trong đó, tỉnh bang British Columbia có lợi thế vị trí địa lý đặc biệt thuận lợi cho các doanh nghiệp có quan hệ kinh doanh với châu Á.

British Columbia hiện có khoảng 271.000 lao động trong lĩnh vực công nghệ, hình thành hệ sinh thái mạnh về AI, công nghệ số, phần mềm, game và các ngành công nghệ cao. Thành phố Vancouver là nơi đặt hoạt động của nhiều tập đoàn quốc tế như Amazon, Microsoft và Electronic Arts.

Không chỉ có công nghệ, British Columbia còn mở ra cơ hội trong nông nghiệp - thực phẩm, thủy sản, chế biến giá trị gia tăng, kho lạnh, đóng gói và logistics. Đây là những lĩnh vực có sự tương đồng với năng lực sản xuất và nhu cầu mở rộng thị trường của nhiều doanh nghiệp Việt Nam.

Đáng chú ý, đại diện British Columbia cho biết các nhà đầu tư nước ngoài có thể nhận được sự hỗ trợ trong nhiều khâu, từ tìm hiểu quy định, giấy phép, thuế, nhập cư, lựa chọn địa điểm đến kết nối với trường đại học, doanh nghiệp và cơ quan chính quyền.

Nếu British Columbia là cửa ngõ hướng ra Thái Bình Dương, tỉnh bang Saskatchewan lại là tỉnh có lợi thế đầu tư về nông nghiệp, năng lượng và tài nguyên.

Sở hữu hơn 40% diện tích đất canh tác của Canada, Saskatchewan là một trong những trung tâm nông nghiệp lớn của nước này, với kim ngạch xuất khẩu nông nghiệp khoảng 18 tỷ CAD. Tỉnh là nhà xuất khẩu lớn các mặt hàng như đậu lăng, đậu Hà Lan, cải dầu, yến mạch và lúa mì.

Tuy nhiên, định hướng mới của Saskatchewan không dừng ở xuất khẩu nguyên liệu thô. Tỉnh đang thúc đẩy chế biến sâu và sản xuất thực phẩm, nguyên liệu có giá trị gia tăng, qua đó mở ra cơ hội cho doanh nghiệp nước ngoài trong chế biến thực phẩm, công nghệ nông nghiệp, logistics và sản xuất.

Bên cạnh nông nghiệp, Saskatchewan sở hữu nguồn tài nguyên lớn về uranium, potash, dầu khí và các khoáng sản quan trọng. Đây là cơ sở để tỉnh phát triển các chuỗi giá trị mới gắn với năng lượng, an ninh lương thực và chuyển đổi năng lượng.

ONTARIO, QUEBEC - NHỮNG CỰC TĂNG TRƯỞNG CÔNG NGHỆ

Nếu British Columbia nổi bật với lợi thế hướng ra Thái Bình Dương và Saskatchewan với tài nguyên, nông nghiệp, thì Ontario và Quebec lại cho thấy một diện mạo khác của nền kinh tế Canada: công nghệ cao, công nghiệp tiên tiến và đổi mới sáng tạo.

Ontario hiện có hơn 26.000 doanh nghiệp công nghệ cao với khoảng 450.000 lao động công nghệ. Mỗi năm, tỉnh có hơn 94.000 sinh viên tốt nghiệp các ngành STEM từ hệ thống 47 trường đại học và cao đẳng.

AI đang là một trong những lĩnh vực nổi bật nhất. Toronto là nơi đặt Vector Institute và một hệ sinh thái AI phát triển mạnh. Ontario hiện có hơn 1.600 doanh nghiệp AI. Những tên tuổi công nghệ quốc tế như NVIDIA, Qualcomm, AMD, Microsoft, Nokia và Siemens đều có hoạt động tại tỉnh.

Bán dẫn cũng đang trở thành lĩnh vực chiến lược. Cùng với đó là công nghệ lượng tử, an ninh mạng và điện tử.

Ontario đồng thời sở hữu nền công nghiệp ô tô phát triển, với sự hiện diện của Ford, Stellantis, Honda, Toyota, General Motors và một mạng lưới rộng lớn các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng. Sự chuyển dịch sang xe điện và pin đang tạo ra nhu cầu mới đối với khoáng sản quan trọng, sản xuất pin, vật liệu và tái chế.

Một điểm đáng chú ý khác là năng lượng. Ontario đã loại bỏ điện than từ năm 2013 và hiện dựa nhiều vào điện hạt nhân, thủy điện cùng các nguồn năng lượng khác. Tỉnh đang tiếp tục đầu tư vào điện hạt nhân và phát triển dự án lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) tại Darlington.

Trong khi đó, Quebec xây dựng lợi thế dựa trên AI, hàng không vũ trụ, bán dẫn, công nghệ lượng tử, khoa học sự sống và sản xuất tiên tiến.

Thành phố Montreal của tỉnh đã trở thành một trung tâm AI quốc tế với hệ sinh thái nghiên cứu xoay quanh Mila. Quebec cũng có cơ sở lớn của IBM về lắp ráp, kiểm thử và đóng gói chất bán dẫn tại Bromont.

Hàng không vũ trụ là một ngành công nghiệp mũi nhọn, với những doanh nghiệp lớn như Bombardier, CAE, Bell Textron và Airbus. Sự phát triển của hệ sinh thái này cho thấy Quebec không chỉ thu hút các dự án sản xuất mà còn hướng tới những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và nghiên cứu phát triển cao.

Một điểm đáng chú ý là Invest Québec không chỉ thực hiện chức năng xúc tiến đầu tư mà còn có thể tham gia đồng đầu tư, cung cấp khoản vay, hỗ trợ tài chính, trợ cấp và kết nối doanh nghiệp. Cách tiếp cận này cho thấy các tỉnh bang Canada đang cạnh tranh để thu hút những dự án có khả năng tạo ra giá trị dài hạn thay vì chỉ

TỪ KẾT NỐI DOANH NGHIỆP ĐẾN CHUỖI GIÁ TRỊ XUYÊN BIÊN GIỚI

Đáng chú ý, Canada hiện tiếp cận nhà đầu tư nước ngoài không đơn thuần bằng các ưu đãi. Thông điệp được đưa ra là đồng hành với doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình đầu tư và phát triển.

Từ lựa chọn địa điểm, tìm kiếm đối tác, nghiên cứu thị trường, tiếp cận chính quyền, tuyển dụng nhân lực cho đến nghiên cứu - phát triển và mở rộng thị trường, các cơ quan xúc tiến đầu tư của Canada đều có những chương trình hỗ trợ khác nhau. Đây cũng là điểm có thể tạo khác biệt đối với doanh nghiệp Việt Nam khi cân nhắc một thị trường đầu tư dài hạn.

Canada có thể được nhìn nhận theo mô hình hai chiều: doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào Canada để tiếp cận thị trường Bắc Mỹ, đồng thời tận dụng Canada như một trung tâm nghiên cứu, công nghệ, sản xuất và logistics để phục vụ các thị trường khác.

Vì vậy, câu hỏi đặt ra sau hội thảo không còn đơn thuần là “có nên đầu tư vào Canada hay không”, mà là tỉnh bang nào, ngành nào và mô hình hợp tác nào phù hợp nhất với chiến lược phát triển của từng doanh nghiệp.

Bốn tỉnh bang được giới thiệu tại hội thảo cho thấy một Canada rất khác biệt về không gian phát triển nhưng thống nhất ở một điểm: tạo điều kiện để doanh nghiệp quốc tế tham gia sâu hơn vào nền kinh tế.

Nếu British Columbia là cửa ngõ Thái Bình Dương, Saskatchewan là trung tâm tài nguyên và nông nghiệp, Ontario là cực công nghiệp - công nghệ và Quebec là trung tâm đổi mới, hàng không vũ trụ và công nghệ cao, thì cả bốn đều có thể trở thành những “bàn đạp” để doanh nghiệp Việt Nam bước vào thị trường Bắc Mỹ.

Điều quan trọng nhất, hội thảo được kỳ vọng sẽ mở ra những quan hệ đối tác dài hạn. Khi các kết nối doanh nghiệp Canada - Việt Nam được củng cố, Canada có thể trở thành một mắt xích mới trong chiến lược quốc tế hóa và xây dựng chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam.