TP. Hồ Chí Minh và các địa phương mở chuỗi liên kết mới, lấy doanh nghiệp làm trung tâm phát triển

Từ thỏa thuận khung đến cơ chế hành động cụ thể

Tại Hội nghị tổng kết Thỏa thuận hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giữa TP. Hồ Chí Minh với các tỉnh, thành phía Bắc và Bắc Trung Bộ diễn ra ngày 9/9, ông Võ Trọng Hải - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An nhấn mạnh, sự gắn kết giữa quê hương Bác Hồ với Thành phố mang tên Bác cùng các tỉnh, thành phố phía Bắc và Bắc Trung Bộ không chỉ mang ý nghĩa tình cảm sâu sắc, mà đã trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội quan trọng. Khuôn khổ Thỏa thuận giai đoạn mới sẽ tiếp tục phát huy tiềm năng, thế mạnh riêng biệt của từng địa phương để cùng liên kết bứt phá bền vững trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước.

Điểm mới của giai đoạn hợp tác tiếp theo là yêu cầu chuyển từ những cam kết chung sang các chương trình, dự án có đầu mối, tiến độ và kết quả cụ thể.

Ông Phạm Quang Nhật - Thành ủy viên, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) khẳng định: “Hợp tác giai đoạn mới phải chuyển từ thỏa thuận khung sang cơ chế hành động thực chất theo phương châm 4 rõ: rõ nội dung, rõ đầu mối, rõ tiến độ, rõ kết quả, đặt doanh nghiệp và dự án làm trung tâm”.

Theo định hướng này, TP. Hồ Chí Minh đề xuất xây dựng chương trình hành động hằng năm, quản lý danh mục dự án chung trên nền tảng dữ liệu số, đồng thời tập trung vào 4 chuỗi liên kết ưu tiên gồm công nghiệp - logistics - thương mại điện tử; khoa học công nghệ - dữ liệu số; y tế - giáo dục chất lượng cao; du lịch di sản và MICE.

Điểm quan trọng của mô hình hợp tác mới là hiệu quả không chỉ được đo bằng số lượng hoạt động phối hợp, mà bằng những kết quả cụ thể, như số dự án triển khai, khả năng kết nối doanh nghiệp, mức độ huy động nguồn vốn đầu tư tư nhân và hợp tác công - tư.

Hội nghị tổng kết Thỏa thuận hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giữa TP. Hồ Chí Minh với các tỉnh, thành phía Bắc và Bắc Trung Bộ diễn ra ngày 9/9. Ảnh: Lạc Nguyên

Từ góc độ địa phương, đại diện tỉnh Nghệ An cho rằng, dư địa hợp tác lớn nhất nằm ở khả năng kết nối giữa nguồn lực văn hóa, du lịch của địa phương với thị trường và hệ sinh thái doanh nghiệp của TP. Hồ Chí Minh.

Bà Trần Thị Mỹ Hạnh - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An nhấn mạnh yêu cầu “chuyển từ phối hợp sự kiện sang cùng kiến tạo sản phẩm và chuỗi giá trị thực chất”.

Trên cơ sở đó, tỉnh Nghệ An đề xuất phát triển sản phẩm “Hành trình từ Thành phố mang tên Bác về quê Bác”, xây dựng “Không gian văn hóa Nghệ An tại TP. Hồ Chí Minh”, quảng bá dân ca Ví, Giặm, sản phẩm OCOP và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý điểm đến.

Kết nối thế mạnh từng địa phương để tạo động lực tăng trưởng

Không chỉ Nghệ An, các địa phương khác cũng đưa ra những đề xuất kết nối lợi thế riêng với nguồn lực của TP. Hồ Chí Minh, hình thành các chuỗi giá trị liên vùng.

Ông Nguyễn Quốc Cường - Phó Giám đốc Sở Tài chính TP. Huế nêu quyết tâm đạt tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 - 2030 dựa trên lợi thế đô thị di sản sở hữu 8 di sản thế giới, hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai rộng hơn 22.000 ha và cụm cảng biển Chân Mây. Ông Cường đề xuất thu hút doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh đầu tư vào Khu kinh tế Chân Mây - Lăng Cô, phát triển logistics xanh, công nghệ cao; đồng thời kết nối y tế, khoa học theo chuỗi “nghiên cứu - thử nghiệm - chuyển giao - sản xuất - thương mại hóa”.

Ông Đặng Trần Phong - Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Hà Tĩnh đặt trọng tâm vào phát triển logistics gắn với Khu kinh tế Vũng Áng, Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo. Địa phương đề xuất tăng cường hợp tác trong chuyển đổi số, ứng dụng AI, Big Data, IoT và xây dựng mô hình “một cửa liên thông” trong thông quan xuyên biên giới kết hợp tuyến đường sắt Viêng Chăn - Vũng Áng và Bến cảng số 3 để lập “cửa ngõ kép” logistics ra Biển Đông.

Còn theo ông Nguyễn Đức Thịnh - Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Thanh Hóa, tỉnh này hướng tới phát triển logistics gắn với Cảng nước sâu Nghi Sơn, tổ chức diễn đàn xúc tiến đầu tư vùng, ươm tạo doanh nghiệp khởi nghiệp; quảng bá tuyến du lịch liên vùng kết nối TP. Hồ Chí Minh với các lễ hội phía Bắc; đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật cao, hợp tác y tế chuyên sâu và nâng cao hiệu quả điều phối liên kết vùng.

Các đại biểu dự hội nghị tham quan gian hàng giới thiệu sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP của các tỉnh, thành phố. Ảnh: Lạc Nguyên

Trong lĩnh vực du lịch, các địa phương đều xác định TP. Hồ Chí Minh là thị trường quan trọng để mở rộng dòng khách và thu hút đầu tư.

Ninh Bình đề xuất chuyển từ “nối điểm” sang “đồng thiết kế chuỗi trải nghiệm”, trong đó doanh nghiệp lữ hành tham gia ngay từ quá trình xây dựng sản phẩm. Thái Nguyên tập trung xúc tiến quảng bá Festival Trà Quốc tế 2026, phát triển du lịch gắn với vùng chè và các giá trị văn hóa.

Quảng Trị cũng đưa ra định hướng hợp tác trong các lĩnh vực năng lượng, công nghiệp chế biến, kinh tế biển, logistics xuyên Hành lang kinh tế Đông - Tây và phát triển du lịch di sản.

Ông Bùi Minh Thạnh - Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh khẳng định, các đề xuất của địa phương sẽ được tiếp thu để cụ thể hóa vào chương trình hành động từng năm.

Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Nếu giai đoạn 2023 - 2025 là giai đoạn tạo dựng niềm tin, thì giai đoạn 2026 - 2030 phải hướng đến mục tiêu làm cùng nhau nhiều hơn và tạo ra giá trị lớn hơn, đưa doanh nghiệp thực sự trở thành chủ thể trung tâm và người thụ hưởng của liên kết”.

Theo đó, TP. Hồ Chí Minh cam kết vận hành cơ chế phối hợp theo tinh thần: “việc gì làm được thì chủ động làm ngay, việc gì còn vướng thì cùng nhau tháo gỡ, việc gì vượt thẩm quyền thì cùng kiến nghị”.

Từ những định hướng mới, liên kết giữa TP. Hồ Chí Minh và các địa phương đang được kỳ vọng chuyển sang giai đoạn phát triển thực chất hơn, nơi khoảng cách địa lý trở thành cơ hội để mở rộng logistics, du lịch, chuyển giao công nghệ và hình thành các chuỗi giá trị mới./.