Canada tăng tốc 'thoát bóng' Mỹ giữa chiến tranh thương mại

Canada ngày 8/9 bắt đầu áp thuế 15-50% đối với gần 20 tỷ USD hàng hóa Mỹ, gồm thép, thiết bị gia dụng, máy móc nông nghiệp và sản phẩm sữa. Đây là động thái trả đũa sau khi Washington ngày 22/8 áp thuế 50% đối với 20 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Canada.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đáp lại bằng kế hoạch cấm nhập khẩu nhiều sản phẩm sữa, xe máy và đồ uống từ Canada từ ngày 29/9/2026. Washington cũng tìm cách loại hàng hóa Canada khỏi một số hợp đồng mua sắm dài hạn của chính phủ Mỹ.

Vòng xoáy thuế quan đang gây sức ép lên quan hệ thương mại giữa 2 đồng minh lâu năm. Tuy nhiên, Thủ tướng Canada Mark Carney cho rằng, đây cũng là thời điểm để Ottawa đẩy nhanh quá trình giảm phụ thuộc vào Mỹ.

"Với nền kinh tế có sức chống chịu tốt và vị thế tài khóa vững mạnh nhất trong G7, chúng ta có đủ mọi điều kiện cần thiết để chuyển hướng và phát triển thịnh vượng", ông Carney nói ngày 8/9, đồng thời thừa nhận quá trình này sẽ phải trả giá.

Ottawa đang mở rộng thị trường xuất khẩu, thu hút đầu tư và phát triển hạ tầng để doanh nghiệp Canada có thêm lựa chọn ngoài Mỹ. Chính phủ đặt mục tiêu tăng gấp đôi xuất khẩu sang các thị trường ngoài Mỹ trong thập kỷ tới.

Châu Âu được xem là một trong những hướng ưu tiên. Canada đang nghiên cứu các phương án tăng cường quan hệ với Liên minh châu Âu (EU), trong khi ông Carney dự kiến tới Strasbourg, Pháp, giữa tháng 9 để gặp Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và phát biểu trước Nghị viện châu Âu.

Ottawa cũng hướng tới Nhật Bản, Hàn Quốc và các nền kinh tế khác tại châu Á - Thái Bình Dương.

Chính phủ Canada đồng thời tìm kiếm đầu tư cho cảng biển, đường sá, khai khoáng, năng lượng và đường ống dầu khí nhằm tăng năng lực xuất khẩu.

Tuy nhiên, Mỹ vẫn rất khó bị thay thế trong thời gian ngắn. Hơn 70% hàng hóa xuất khẩu của Canada vẫn được đưa sang thị trường này.

Hai nước còn liên kết chặt chẽ trong nhiều chuỗi cung ứng, với linh kiện và nguyên liệu liên tục qua lại biên giới..

Phòng Thương mại Canada kêu gọi Ottawa đáp trả Washington có chọn lọc, tránh để căng thẳng leo thang.

Một số chuyên gia cũng cảnh báo vòng xoáy thuế quan có thể gây sức ép lên Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA), nền tảng thương mại Bắc Mỹ hiện nay.