Căng thẳng eo biển Hormuz: Iran tuyên bố xua đuổi tiêm kích tàng hình F-35 của Mỹ

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa đưa ra tuyên bố về việc ngăn chặn các phương tiện bay của quân đội Mỹ xâm phạm không phận nước này vào ngày 26/5. Theo đó, các đơn vị phòng không của Iran đã thực hiện các biện pháp đáp trả cứng rắn đối với những mục tiêu được cho là vi phạm chủ quyền lãnh thổ.

Diễn biến đụng độ trên không phận Iran

Dẫn nguồn từ tờ Jerusalem Post, IRGC xác nhận đã bắn hạ một chiếc máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper của Mỹ. Đồng thời, lực lượng này cũng khai hỏa vào một máy bay trinh sát chiến lược RQ-4 và tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm F-35 Lightning II.

Iran tuyên bố đã ngắm bắn tiêm kích tàng hình F-35 của Mỹ.

Phía Iran khẳng định hành động của các phi công và đơn vị kỹ thuật Mỹ buộc họ phải thực hiện các biện pháp cơ động khẩn cấp để rời khỏi khu vực. IRGC nhấn mạnh rằng Iran có quyền hợp pháp và không thể bàn cãi trong việc bảo vệ biên giới và đáp trả bất kỳ hành động nào bị coi là vi phạm các thỏa thuận ngừng bắn hiện có.

Abolfazl Shekarchi, người phát ngôn của lực lượng vũ trang Iran, cảnh báo rằng bất kỳ hành động gây hấn mới nào nhằm vào quốc gia này sẽ phải đối mặt với những phản ứng nghiêm trọng. Ông cho biết quy mô đáp trả có thể vượt ra ngoài phạm vi khu vực hiện tại.

Phản ứng từ phía Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM)

Trước các tuyên bố từ Tehran, quân đội Mỹ đã công bố thông tin về các cuộc tấn công mà họ gọi là hành động tự vệ. Cụ thể, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) xác nhận đã tiến hành các đợt không kích vào nhiều mục tiêu ở miền Nam Iran trong đêm.

Các mục tiêu bị tấn công bao gồm các bệ phóng tên lửa và tàu rải thủy lôi của Iran tại khu vực eo biển Hormuz. Người phát ngôn CENTCOM, Tim Hawkins, cho biết loạt tập kích này được thực hiện nhằm bảo vệ binh sĩ Mỹ trước các mối đe dọa trực tiếp từ phía lực lượng Iran.

Dù thực hiện các đòn tấn công, phía Mỹ khẳng định vẫn duy trì sự kiềm chế tối đa trong thời gian lệnh ngừng bắn (có hiệu lực từ tháng 4) vẫn còn giá trị. Tuy nhiên, tình trạng đối đầu trực tiếp bằng vũ khí trên thực địa đang làm dấy lên nhiều lo ngại về tính bền vững của các thỏa thuận hòa bình.

Phân tích rủi ro đối với tiến trình ngoại giao

Việc Mỹ và Iran liên tiếp cáo buộc và tấn công lẫn nhau đang tạo ra những rào cản lớn cho triển vọng đàm phán. Nhà nghiên cứu chiến tranh Samir Puri tại Đại học Hoàng gia London nhận định, bối cảnh hiện tại đặt tiến trình đàm phán vào một tình thế cực kỳ bấp bênh.

Theo chuyên gia này, chiến thuật vừa đánh vừa đàm là trạng thái thường thấy ở giai đoạn cuối của các cuộc xung đột lớn. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là các bên không được để các đợt leo thang cục bộ phá vỡ hoàn toàn khuôn khổ đối thoại.

Đáng chú ý, các quan chức Iran hiện vẫn có mặt tại Qatar để tham gia các vòng đàm phán với Mỹ. Đây được coi là tín hiệu tích cực cho thấy các kênh ngoại giao vẫn chưa bị đóng lại hoàn toàn. Mặc dù vậy, khoảng cách về lập trường giữa Washington và Tehran vẫn còn rất lớn, khiến tiến trình thương lượng dự báo sẽ còn kéo dài trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng tới.