Cảnh báo bệnh đái tháo đường ở phụ nữ mang thai tại miền Bắc

PGS.TS Nguyễn Duy Cường, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược Thái Bình và Giáo sư Tine Mette Gammeltoft (Đại học Copenhagen, Đan Mạch) cùng thảo luận, điều hành hội thảo. Ảnh: Nguyễn Công Hải/TTXVN

Dự án VALID II được triển khai bởi Trường Đại học Y Dược Thái Bình và Trường Đại học Copenhagen (Đan Mạch). Dự án hướng tới ba mục tiêu liên kết: tăng cường phát hiện đái tháo đường thai kỳ; hỗ trợ phụ nữ mang thai tiếp cận thông tin và tư vấn phù hợp; đồng thời xây dựng bằng chứng cho việc cải thiện chăm sóc sức khỏe bà mẹ trong thực hành thường quy. Sau quá trình triển khai, VALID-II đã hình thành nguồn dữ liệu thực tế về tiếp cận tầm soát, phát hiện đái tháo đường thai kỳ và nhu cầu hỗ trợ của phụ nữ mang thai tại các điểm nghiên cứu. Dự án đã tiếp cận trên 2.500 phụ nữ, thực hiện xét nghiệm tầm soát đái tháo đường thai kỳ cho trên 2.200 phụ nữ...

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Duy Cường, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược Thái Bình, Trưởng Ban quản lý Dự án VALID cho biết, Dự án VALID II thực hiện từ năm 2022, đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh. Các kết quả nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ đái tháo đường thai kỳ ở phụ nữ mang thai tại miền Bắc Việt Nam đang ở mức đáng báo động, lên tới hơn 25%. Điều này một lần nữa nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường sàng lọc, quản lý và hỗ trợ phụ nữ mắc đái tháo đường thai kỳ, không chỉ trong thời gian mang thai mà còn ở những giai đoạn tiếp theo của cuộc đời.

PGS.TS Nguyễn Duy Cường, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược Thái Bình, Trưởng Ban quản lý Dự án VALID phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Nguyễn Công Hải/TTXVN

Trên cơ sở kết hợp các phương pháp nghiên cứu chuyên sâu, VALID II đã góp phần làm sáng tỏ những trải nghiệm, nhu cầu và khó khăn của phụ nữ khi đối mặt với căn bệnh này. Đáng chú ý, dự án đã phát triển mô hình can thiệp ứng dụng công nghệ số, hỗ trợ người bệnh chủ động chăm sóc sức khỏe, đồng thời quan tâm đến sức khỏe tinh thần trong suốt thai kỳ. Thành công của VALID II là kết quả của quá trình hợp tác nghiêm túc, bền bỉ giữa Trường Đại học Y Dược Thái Bình với các đơn vị và các đối tác quốc tế. Quan trọng hơn, những kinh nghiệm tích lũy được từ dự án đã mở ra hướng tiếp cận rộng hơn đối với sức khỏe bà mẹ, trẻ em, đặt nền móng cho các nghiên cứu tiếp nối nhằm phòng ngừa nguy cơ bệnh tật và nâng cao chất lượng cuộc sống về lâu dài.

Tiếp nối những kết quả đó, trường Đại học Y Dược Thái Bình cùng trường Đại học Copenhagen, Đại học Nam Đan Mạch và Trung tâm Đái tháo đường Steno Copenhagen Đan Mạch chính thức khởi động Dự án VALID III - “Béo phì ở trẻ em Việt Nam: Nâng cao sức khỏe suốt đời sau đái tháo đường thai kỳ”. Theo Quyết định của Bộ trưởng Bộ Y tế, Dự án được triển khai trong giai đoạn 2026-2031, với nguồn tài trợ từ Bộ Ngoại giao Đan Mạch. Đây là bước phát triển tiếp theo trong định hướng nghiên cứu xuyên thế hệ, kết nối sức khỏe của người mẹ trong thai kỳ với sự tăng trưởng, phát triển và nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm của trẻ trong những năm đầu đời.

Điểm nổi bật của VALID III là việc triển khai thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng tại 29 xã, phường thuộc tỉnh Hưng Yên, thông qua gói can thiệp liên thế hệ mang tên “Healthy Habits - Thói quen lành mạnh”. Thay vì chỉ tập trung vào hành vi chăm sóc của riêng cá nhân người mẹ, dự án hướng tới huy động sự tham gia và nâng cao nhận thức về vai trò của người chồng và ông, bà trong việc hình thành thói quen dinh dưỡng, chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ... Dự án được kỳ vọng có thể góp phần phòng ngừa hiệu quả tình trạng tích mỡ, thừa cân ở trẻ nhỏ, đồng thời kiểm soát các bệnh không lây nhiễm cho bà mẹ trong những năm đầu sau sinh...