Cảnh báo khẩn: Bộ Y tế yêu cầu giám sát chặt virus Nipah trước diễn biến phức tạp tại Nam Á

Trước sự gia tăng các ca nhiễm virus Nipah (NiV) tại một số quốc gia khu vực Nam Á đầu năm 2026, Bộ Y tế Việt Nam đã chính thức phát đi thông báo khẩn, yêu cầu các cơ sở y tế trên toàn quốc nâng cao mức độ cảnh giác và sẵn sàng phương án ứng phó.

Chỉ đạo khẩn từ Bộ Y tế Việt Nam

Nhằm ngăn chặn nguy cơ virus Nipah xâm nhập vào nội địa, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) đã gửi văn bản yêu cầu các Sở Y tế và bệnh viện thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ sau:

1. Siết chặt giám sát nhập cảnh: Đặc biệt lưu ý những hành khách trở về từ vùng dịch (Ấn Độ, Bangladesh) trong vòng 14 ngày có các triệu chứng sốt, đau đầu, hoặc viêm đường hô hấp.

2. Chuẩn bị khu vực cách ly: Các bệnh viện phải rà soát quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, sẵn sàng khu vực thu dung và điều trị riêng biệt để tránh lây nhiễm chéo.

3. Tập huấn chuyên môn: Cập nhật phác đồ chẩn đoán và hướng dẫn nhân viên y tế về các biện pháp phòng hộ cá nhân khi tiếp xúc với ca bệnh nghi ngờ.

Khuyến cáo an toàn dành cho cộng đồng và người đi công tác

Đối với công dân toàn cầu và những người thường xuyên di chuyển quốc tế, các chuyên gia y tế khuyến cáo thực hiện nghiêm túc các biện pháp sau:

1. Nhận biết triệu chứng

- Giai đoạn đầu: Sốt cao, đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng.

- Giai đoạn nặng: Chóng mặt, buồn ngủ, thay đổi ý thức và các dấu hiệu viêm não cấp tính (co giật, hôn mê).

2. Biện pháp phòng ngừa khi đi du lịch

- An toàn thực phẩm: Tuyệt đối không ăn trái cây có vết cắn của động vật. Không uống nước nhựa cây tươi trực tiếp tại các vùng dịch. Nên gọt vỏ và rửa sạch trái cây dưới vòi nước chảy.

- Hạn chế tiếp xúc: Tránh xa khu vực dơi sinh sống hoặc các trang trại nuôi lợn tại vùng đang có cảnh báo dịch.

- Vệ sinh: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn có cồn.

Lưu ý: Nếu bạn vừa trở về từ vùng có dịch và xuất hiện các triệu chứng bất thường về sức khỏe, hãy liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất và thông báo chi tiết lịch trình di chuyển để được hỗ trợ kịp thời.

Đồ họa: ĐT

"Điểm nóng" toàn cầu: Những khu vực du khách cần lưu ý

Trong những tuần đầu năm 2026, tình hình dịch bệnh tại khu vực Nam Á đang có những diễn biến đáng chú ý, đặt các quốc gia lân cận vào trạng thái báo động:

- Ấn Độ (Bang Tây Bengal): Tâm dịch hiện nằm tại khu vực Kolkata và Barasat với các ổ dịch mới được xác nhận. Đã có ít nhất 5 trường hợp nhiễm bệnh, bao gồm cả nhân viên y tế.

- Bangladesh: Ghi nhận các ca tử vong đầu tiên trong mùa dịch năm nay. Nguy cơ tại đây thường cao hơn do thói quen tiêu thụ mật chà là tươi - nguồn thực phẩm dễ bị dơi nhiễm virus tiếp xúc.

- Các khu vực kiểm soát nghiêm ngặt: Thái Lan, Nepal và các trung tâm trung chuyển hàng không lớn tại Đông Nam Á đã bắt đầu áp dụng sàng lọc thân nhiệt đối với hành khách đến từ các vùng có dịch.

Nguy cơ từ "sát thủ" thầm lặng có tỷ lệ tử vong 75%

Theo ghi nhận từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các báo cáo dịch tễ mới nhất tính đến cuối tháng 1/2026, virus Nipah đang gây lo ngại lớn do độc lực mạnh và chưa có vaccine phòng ngừa. Loại virus này lây truyền từ động vật sang người (zoonotic), với vật chủ tự nhiên là loài dơi ăn quả .

Đáng chú ý, tỷ lệ tử vong của bệnh nhân nhiễm virus Nipah dao động từ 40-75%. Hiện nay, y học vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu; mọi biện pháp chỉ dừng lại ở việc chăm sóc hỗ trợ chuyên sâu cho các biến chứng thần kinh và hô hấp.

Đỗ Tho