Cảnh báo nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng nếu cho trẻ em dùng thuốc giảm cân GLP-1

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa Childhood Obesity đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về rủi ro sức khỏe ở trẻ em và thanh thiếu niên khi điều trị bằng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1. 

Theo kết quả phân tích, gần 1/6 số bệnh nhân nhỏ tuổi xuất hiện tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng chỉ trong vòng 1 năm sau khi bắt đầu dùng thuốc. Hiện tượng này xảy ra trong bối cảnh các dòng thuốc điều trị béo phì và đái tháo đường ngày càng được chỉ định phổ biến cho lứa tuổi học đường.

Nghiên cứu mới phát hiện gần 1/6 số bệnh nhân nhỏ tuổi xuất hiện tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng chỉ trong vòng 1 năm sau khi bắt đầu dùng thuốc giảm cân GLP-1. Ảnh minh họa: DDW

Để đưa ra kết luận này, các nhà nghiên cứu tại Bệnh viện Nhi Ann & Robert H. Lurie ở thành phố Chicago cùng Đại học Northwestern (Mỹ) đã phân tích dữ liệu bảo hiểm của hơn 100 triệu bệnh nhân tại Mỹ giai đoạn 2017-2022. Mẫu nghiên cứu tập trung vào 2.031 trẻ em 10-17 tuổi bắt đầu sử dụng thuốc GLP-1 và trước đó chưa từng có tiền sử thiếu hụt vi chất. 

Độ tuổi trung bình của các em là 15, trong đó phần lớn từng được chẩn đoán mắc bệnh béo phì hoặc đái tháo đường loại 2. Phổ biến nhất trong danh sách kê đơn là liraglutide, tiếp theo là dulaglutide và semaglutide.

Kết quả theo dõi cho thấy, tỷ lệ trẻ bị thiếu hụt dinh dưỡng tăng dần theo thời gian sử dụng. Sau 6 tháng điều trị, khoảng 10% bệnh nhân ghi nhận tình trạng này và con số đã tăng lên mức 16,8% sau 1 năm. 

Trong số các vi chất bị thiếu hụt, tình trạng thiếu vitamin D diễn ra phổ biến nhất, ảnh hưởng tới hơn 12% trẻ em tham gia nghiên cứu. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu máu do thiếu hụt dinh dưỡng và thiếu sắt cũng được ghi nhận ở một bộ phận bệnh nhân.

Cơ chế hoạt động của thuốc GLP-1 là mô phỏng hormone tự nhiên giúp kiểm soát lượng đường trong máu, làm chậm quá trình tiêu hóa và giảm cảm giác thèm ăn. Điều này khiến trẻ tiêu thụ ít calo hơn, nhưng đồng thời cũng làm giảm lượng thức ăn nạp vào cơ thể. 

Tuổi dậy thì lại là giai đoạn cơ thể đòi hỏi nguồn dưỡng chất dồi dào cho sự phát triển của xương, cơ bắp cũng như các biến đổi sinh học quan trọng. Việc thiếu hụt các dưỡng chất quan trọng như vitamin D, sắt hay canxi trong giai đoạn tăng trưởng nhanh có thể gây ra những hệ lụy kéo dài đối với hệ xương và sức khỏe tổng thể.

Bất chấp những rủi ro nói trên, công tác tư vấn và theo dõi dinh dưỡng cho bệnh nhân nhỏ tuổi hiện vẫn chưa được chú trọng đúng mức. Dữ liệu cho thấy chỉ có khoảng 5% bệnh nhân nhận được tư vấn dinh dưỡng trong vòng 30 ngày đầu dùng thuốc GLP-1, và con số này sau 6 tháng vẫn chưa đạt 25%. 

Tiến sĩ Justin Ryder, Phó Giáo sư Phẫu thuật & Nhi khoa tại Trường Y khoa Feinberg thuộc Đại học Northwestern và là đại diện nhóm nghiên cứu, nhấn mạnh việc hỗ trợ dinh dưỡng phải đóng vai trò then chốt ngay từ khi bắt đầu điều trị thay vì thụ động chờ đến khi phát hiện bệnh.

"Chúng tôi hy vọng các phát hiện từ nghiên cứu sẽ mang lại sự nhận thức cần thiết về tầm quan trọng của việc quản lý dinh dưỡng chủ động khi kê đơn GLP-1 cho trẻ em, thay vì thụ động chờ đến khi trẻ bị chẩn đoán thiếu hụt dinh dưỡng", Tiến sĩ Ryder cho hay. "Nhận thức được các rủi ro, chúng ta sẽ ở vào vị thế tốt hơn nhiều để ngăn ngừa tổn hại cho trẻ em được điều trị bằng GLP-1 trong giai đoạn then chốt của cuộc đời". 

Nhiều chuyên gia y tế cũng cho rằng, kết quả nghiên cứu này là lời nhắc nhở quan trọng về tầm việc duy trì mô hình chăm sóc toàn diện. Tại một số quốc gia có quy định chặt chẽ, việc sử dụng thuốc giảm cân ở lứa tuổi thanh thiếu niên chỉ được thực hiện trong các chương trình kiểm soát cân nặng chuyên khoa. 

Ở những mô hình này, việc đánh giá và hỗ trợ chế độ ăn uống là yêu cầu bắt buộc ngay từ ngày đầu tiên, để đảm bảo trẻ giảm cân an toàn mà không ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao và thể chất.