'Cánh én nhỏ' gieo mầm đọc trên đất thép Củ Chi

Tại Hội Sách thiếu nhi TP.HCM lần VI - năm 2026, câu chuyện về Én Nhỏ - Huỳnh Thanh Thảo đã lay động trái tim bạn đọc

Thế giới mở ra từ khung cửa sổ nhỏ

Với một người bình thường, việc lập nghiệp hay làm thiện nguyện đã cần nhiều nỗ lực; còn với Huỳnh Thanh Thảo (sinh năm 1986), hay còn được gọi thân thương là Én Nhỏ, hành trình ấy càng đặc biệt hơn. Cô gái Củ Chi có tuổi thơ gắn với chiếc giường nhỏ, nhìn cuộc đời qua ô cửa sổ vì mắc bệnh xương thủy tinh, đã viết nên câu chuyện đầy nghị lực bằng sự kiên trì và lòng yêu thương.

Khao khát đọc sách nhưng gia đình khó khăn, lại sống ở vùng ngoại thành, tuổi thơ của Thảo không có tiền mua truyện tranh như bạn bè cùng trang lứa. Gia tài đầu tiên của cô là 50 cuốn truyện cũ được học sinh tặng lại. Thảo nâng niu, gom nhặt từng trang giấy sờn rách.

“Hồi trước tôi ích kỷ lắm, ai mượn sách cũng không cho vì sợ rách. Nhưng rồi lớn lên, tôi nhận ra đọc sách một mình buồn lắm, phải có người sẻ chia mới vui. Thế là tôi đem 50 quyển sách ấy tặng lại cho tụi nhỏ quanh nhà”, Én Nhỏ chia sẻ.

Từ bước ngoặt giản dị ấy, tủ sách nhỏ của Thảo ra đời vào năm 2009. Cô chia sẻ, thời điểm đó, game online bắt đầu phổ biến ở quê nhà, cuốn nhiều đứa trẻ vào những trò chơi trên mạng. Sự xuất hiện của tủ sách như một khoảng lặng trong trẻo, giúp các em tìm lại niềm vui từ những trang sách.

Từ một tủ sách thô sơ ban đầu, không gian ấy dần được mở rộng, trở thành “Thư viện mini Cô Ba” - ngôi nhà chung nuôi dưỡng tình yêu đọc sách của hàng trăm trẻ em nghèo Củ Chi suốt gần hai thập kỷ qua.

Suốt 18 năm qua, cô gái mang nghị lực thép này đã nỗ lực duy trì “Thư viện mini Cô Ba”

Đường văn và hành trình gieo chữ của Thảo chưa bao giờ hanh thông. 18 năm vận hành thư viện cũng là 18 năm cô phải đi một mình, nếm trải không ít sự đơn độc và những thử thách khắc nghiệt của số phận.

Năm 2010, thư viện vừa xây xong thì đến năm 2016, một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng suýt cướp đi mạng sống của Thảo, khiến cô mất đến 2 năm ròng rã vật lý trị liệu để hồi phục.

Đến năm 2024, sau một chuyến đi thiện nguyện hỗ trợ người khuyết tật, cô lại không may ngã từ trên xe ô tô xuống, tiếp tục chịu đựng thêm một năm đau đớn về mặt thể xác.

Nhưng số phận dường như đã bất lực trước nụ cười lạc quan của Én Nhỏ. Cứ mỗi lần ngã xuống, cô lại đứng lên, kiên cường và rực rỡ hơn. Khi được hỏi về khoảnh khắc rực rỡ nhất trong hành trình 18 năm qua, Thảo khẽ lắc đầu: “Điều rực rỡ nhất không phải là khi tôi được vinh danh hay khen ngợi, mà là khoảnh khắc tụi nhỏ rủ nhau ríu rít đến thư viện đọc sách.

Chính sự trong trẻo của các em là liều thuốc chữa lành, là động lực để tôi níu giữ con đường này. Bởi nếu không có bạn đọc, thư viện có đẹp đến mấy cũng chỉ là một thư viện chết”.

Không dừng lại ở việc cho mượn sách, Thảo còn biến “Thư viện mini Cô Ba” thành một trạm dừng yêu thương. Từ nguồn nhuận bút viết báo ít ỏi của mình và sự chung tay của cộng đồng, cô đều đặn tổ chức các chương trình trao học bổng, tặng quà cho trẻ em nghèo và người đồng cảnh ngộ.

Ngay trong mùa hè năm 2026 này, dù sức khỏe còn yếu sau chuỗi ngày nằm viện, cô vẫn đang tất bật chuẩn bị cho dự án tặng áo trắng đến trường cho các em học sinh bước vào năm học mới.

Chỉ cần còn một người lắng nghe

Tham gia Hội Sách thiếu nhi TP.HCM năm 2026, Thảo bộc bạch đây là lần đầu tiên cô có cơ hội góp mặt ở một ngày hội lớn như vậy. Đường sá xa xôi, sức khỏe lại chẳng chiều lòng người khiến cô khó lòng ngồi lâu trên những chặng di chuyển dài.

Thế nhưng, vượt qua những rào cản thể xác, Én Nhỏ vẫn lặn lội đến ngày hội sách, không phải để thưởng ngoạn những buổi lễ khai mạc hào nhoáng, mà để đi tìm lời giải cho những trăn trở luôn đau đáu trong lòng.

Cô tâm sự: “Một ngày hội rồi cũng sẽ khép lại, sự kiện có rầm rộ đến mấy rồi cũng sẽ qua đi. Điều quan trọng nhất không nằm ở tiếng pháo hoa ngày khai mạc, mà là sau đó chúng ta làm gì để duy trì và nuôi dưỡng mầm đọc cho các em. Trẻ em luôn là đối tượng được xã hội quan tâm, chỉ là mỗi năm phương thức tiếp cận lại một khác”.

Én Nhỏ và ba chụp hình cùng nhà văn Gia Bảo tại Hội Sách thiếu nhi TP.HCM lần VI - năm 2026

Đứng trước sự bùng nổ của công nghệ và trào lưu video ngắn đang bủa vây trẻ nhỏ, người gieo mầm đọc cho đời như Thảo từng có lúc bảo thủ, lo sợ. Nhưng giờ đây, tư duy của cô đã đổi thay theo hướng đầy tích cực. Cô chủ động nhờ chính những đứa trẻ “đào tạo” ngược lại cho mình về ngôn ngữ công nghệ, về thế giới hiện đại của các em để tìm cách hòa nhập.

“Tôi nhận ra phương tiện đọc bằng sách giấy hay điện thoại không quan trọng, quan trọng là các em đọc được cái gì. Nếu mai này các em bận rộn quá không đến thư viện được, tôi sẽ mở sách ra đọc rồi đăng lên mạng. Dù chỉ còn một người truy cập để nghe, tôi vẫn sẽ tiếp tục đọc cho đến khi không còn sức lực nữa. Đóa hoa nào cũng phải rực rỡ cho đến ngày nó tàn, mà tôi thì chưa tàn đâu”, Thảo vừa cười và nói.

Thơ ngây mà kiên cường, nhỏ bé mà tràn đầy nội lực, Huỳnh Thanh Thảo vẫn đang miệt mài dấn thân vào chuyến phiêu lưu hạnh phúc nhất của đời mình - chuyến phiêu lưu mang tên văn hóa đọc.

Cột mốc 18 năm giữ lửa cho “Thư viện mini Cô Ba” chắc chắn chưa phải là điểm dừng, bởi khát vọng gieo mầm tri thức của cô gái đất thép vẫn đang tiếp tục vươn xa, mang những trang sách hay đến gần hơn với trẻ em vùng ngoại thành.

Ở hành trình dài rộng phía trước, những khiếm khuyết của số phận hoàn toàn bị xóa nhòa bởi một trái tim bao dung mang tên Huỳnh Thanh Thảo.