Cảnh giác bệnh não mô cầu với triệu chứng dễ nhầm cảm cúm

Một bệnh nhi được cấp cứu tại Bệnh viện Nhi đồng 1. Ảnh minh họa: Duy Hiệu.

Theo báo cáo giám sát của Bộ Y tế, từ tuần 1 đến tuần 14 năm 2026, cả nước ghi nhận 24 trường hợp mắc bệnh do não mô cầu, trong đó có 4 trường hợp không qua khỏi. Trẻ em dưới 15 tuổi chiếm 46% tổng số ca mắc. Số trường hợp mắc tăng so với cùng kỳ năm 2025, khi cả nước ghi nhận 14 ca.

Các trường hợp bệnh xuất hiện rải rác trong cộng đồng, chưa hình thành ổ dịch tập trung. Tuy nhiên, số ca mắc có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây.

Bác sĩ chuyên khoa I Trần Thị Linh Kha, Trung tâm Tiêm chủng, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho biết bệnh do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn có nhiều nhóm huyết thanh, trong đó A, B, C, Y và W-135 là những nhóm có khả năng gây bệnh nghiêm trọng.

Đáng chú ý, triệu chứng ban đầu của bệnh dễ nhầm lẫn với cảm cúm hoặc các bệnh nhiễm trùng thông thường. Người bệnh có thể đột ngột sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn hoặc nôn. Tuy nhiên, bệnh có khả năng tiến triển rất nhanh chỉ trong vài giờ.

Một dấu hiệu đặc trưng cần chú ý là tử ban, biểu hiện bằng những nốt đỏ hoặc tím bầm trên da, có thể lan rộng nhanh chóng. Bệnh có thể gây nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não và nhiều biến chứng nghiêm trọng.

Nếu không được điều trị kịp thời, tỷ lệ người bệnh không qua khỏi có thể lên đến 50%. Người bệnh qua khỏi vẫn có nguy cơ chịu di chứng lâu dài như điếc, liệt hoặc tổn thương não.

Theo bác sĩ Kha, con người là ổ chứa duy nhất của vi khuẩn não mô cầu. Khoảng 10-20% người khỏe mạnh có thể mang vi khuẩn trong vùng hầu họng nhưng không biểu hiện triệu chứng, trở thành nguồn lây âm thầm trong cộng đồng.

Những nhóm có nguy cơ cao gồm trẻ dưới 5 tuổi, thanh thiếu niên từ 14 đến 20 tuổi và người sống trong môi trường tập thể như trường học, nhà trẻ, ký túc xá.

Để chủ động phòng bệnh, tiêm vaccine là biện pháp quan trọng. Hiện có các loại vaccine phòng những nhóm huyết thanh khác nhau như Bexsero phòng nhóm B; Menquadfi phòng nhóm A, C, Y, W-135 và VA-Mengoc-BC phòng nhóm B, C. Người dân cần được tư vấn lựa chọn vaccine và lịch tiêm phù hợp với độ tuổi, tiền sử tiêm chủng.

Bên cạnh đó, cần duy trì các biện pháp vệ sinh cá nhân như rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, đeo khẩu trang tại nơi đông người. Khi xuất hiện sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, nôn ói hoặc ban xuất huyết bất thường, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám, không chủ quan vì nghĩ chỉ mắc cảm cúm thông thường.