Cảnh giác 'sập bẫy' mua bán người đi biển

Tuy nhiên, lợi dụng nhu cầu mưu sinh của lao động đi biển, chúng thường núp bóng “giới thiệu việc làm trên tàu cá” nhưng thực chất là móc nối để bán người cho các tàu. Nhiều nạn nhân khi phát hiện thì đã ở giữa biển khơi, muốn vào bờ phải trả khoản nợ hàng chục triệu đồng hoặc tiếp tục chịu cảnh khổ sai.

Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau phối hợp với cơ quan chức năng bàn giao các nạn nhân về đoàn tụ với gia đình. Ảnh: Lê Khoa

Những năm gần đây, ở nhiều địa phương ven biển thiếu hụt nguồn lao động đi biển, khiến các chủ tàu phải tuyển người làm việc trên tàu đánh cá. Lợi dụng nhu cầu ấy, các đối tượng mua bán người dùng nhiều thủ đoạn tinh vi: Rao tuyển dụng trên mạng xã hội với lời mời “việc nhẹ, lương cao”; cấu kết với “cò mồi” ở bến xe, bến tàu để tiếp cận, dẫn dụ; dựng vỏ bọc tạo niềm tin, rồi đưa nạn nhân xuống các tỉnh ven biển, câu kết với đối tượng địa phương ép viết giấy vay nợ nhằm khống chế, sau đó bán cho chủ tàu cá để bóc lột sức lao động trên biển.

Mới đây, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Vĩnh Long đã khởi tố vụ án, hoàn tất hồ sơ ban đầu và chuyển giao vụ việc cho Công an tỉnh Vĩnh Long tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật đối với các đối tượng trong đường dây “mua bán người dưới 16 tuổi”. Theo diễn biến vụ việc, ngày 5/8/2025, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Vĩnh Long tiếp nhận tố giác về tội phạm của anh Lâm Út Hậu (sinh năm 2009, trú tại ấp 9, xã Phong Thạnh, tỉnh Cà Mau). Nội dung tố giác: Ngày 29/5/2025, Hậu bị đối tượng Phạm Văn Tính (không rõ nhân thân, lai lịch) dụ dỗ, lừa gạt đưa xuống cửa biển Sông Đốc, tỉnh Cà Mau và giao cho một đối tượng tên Vinh. Đến ngày 30/5/2025, Hậu cùng 2 người khác tên là Hải và Nhân được Vinh và Tuấn thuê xe ô tô chở về cảng cá Ba Tri, tỉnh Bến Tre cũ, giao cho chủ tàu cá Quách Hồng để đưa ra biển lao động. Trong quá trình làm việc, do Hậu, Hải và Nhân không làm được việc nên bị thuyền trưởng và thuyền viên đánh đập. Khi Hậu xin vào bờ, thuyền trưởng yêu cầu phải chuyển tiền trả nợ mới được cho vào, sau đó, Hậu liên lạc với gia đình để trình báo cơ quan chức năng.

Sau khi tiếp nhận tố giác, đơn vị tổ chức lực lượng phối hợp với lực lượng nghiệp vụ Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau tiến hành điều tra, xác minh. Qua đó phát hiện một số đối tượng trên địa bàn có biểu hiện nghi vấn liên quan đến tội phạm mua bán người thông qua môi giới, tuyển dụng lao động làm việc trên tàu đánh cá, trong đó có 2 đối tượng tên Tuấn (sinh năm 1997) và Vinh (sinh năm 1995), cùng trú tại tỉnh Cà Mau. Ngày 7/8/2025, căn cứ kết quả xác minh và tài liệu thu thập được, các đối tượng liên quan có dấu hiệu của tội "Mua bán người" theo Điều 150 và tội "Mua bán người dưới 16 tuổi" theo Điều 151 Bộ luật Hình sự, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Vĩnh Long xác lập Chuyên án VL825P nhằm đấu tranh với các đối tượng có hoạt động tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp, chuyển giao, cưỡng bức người lao động đi làm cho các tàu cá trên địa bàn khu vực biên giới biển tỉnh Vĩnh Long.

Căn cứ kết quả điều tra, xác minh và tài liệu, vật chứng thu thập được, ngày 5/12/2025, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Vĩnh Long khởi tố vụ án hình sự về tội “Mua bán người dưới 16 tuổi”, quy định tại Điều 151 Bộ luật Hình sự. Theo đó, Ban chuyên án điều tra, xác minh, làm rõ 5 đối tượng liên quan, giải cứu 3 nạn nhân; sau đó chuyển giao toàn bộ hồ sơ vụ án cho Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Vĩnh Long tiếp nhận, điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.

Nạn nhân Nguyễn Nghĩa (áo sọc) và Hoàng Xuân Dương (áo đen) khai báo với cán bộ điều tra Đồn Biên phòng Sông Đốc. Ảnh: Lê Khoa

Trước đó, ngày 28/4/2025, Đồn Biên phòng Sông Đốc, Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau cũng ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội "Mua bán người dưới 16 tuổi" theo Điều 151 Bộ luật Hình sự; giải cứu 5 nạn nhân; đồng thời triệu tập 4 đối tượng liên quan trong đường dây mua bán người, bàn giao cho Công an địa phương điều tra theo thẩm quyền và tiếp tục phối hợp triển khai một số nội dung, biện pháp điều tra theo quy định. Các nạn nhân được giải cứu thời điểm đó gồm: Nguyễn Nghĩa, 16 tuổi, trú tại tỉnh Bình Thuận cũ (nay là tỉnh Lâm Đồng); Hoàng Xuân Dương, 30 tuổi, trú tại tỉnh Gia Lai; Dương Mạnh Hùng, 50 tuổi, trú tại thành phố Hà Nội; Nguyễn Duy Cường, 31 tuổi, trú tại tỉnh Đắk Lắk và Thạch Đương, 23 tuổi, trú tại tỉnh Cà Mau.

Theo trình bày của các nạn nhân, họ đều được “cò mồi” giới thiệu việc làm với mức thu nhập ổn định, trong đó có việc đi tàu đánh cá trên biển. Thời gian làm việc khoảng 3 tháng; khi về bờ, ăn chia được 30-60 triệu đồng. “Cả tin, nên em đi từ thành phố Hồ Chí Minh xuống Cà Mau theo hướng dẫn của họ. Tại Cà Mau, thấy có thêm 3-4 người khác cũng đến, họ mua cho mỗi người một chiếc điện thoại giá từ 3-4 triệu đồng/chiếc, rồi họ viết giấy, bắt mỗi người ký nhận là vay trước 30 triệu đồng để chuyển về cho gia đình, nhưng thực tế họ không chuyển tiền. Muốn quay vào bờ phải trả 100 triệu đồng bồi thường các chi phí ăn uống, đi lại... Trong quá trình làm việc trên tàu, do không biết nghề đi biển nên thường xuyên bị la mắng, thậm chí bị đánh đập, đe dọa đưa sang tàu khác...” - nạn nhân Hoàng Xuân Dương kể lại trong uất ức. Bị đe dọa, đánh đập, Dương và Nghĩa lợi dụng đêm tối, ôm phao nhảy xuống biển để trốn. Sau khoảng 2 giờ trôi dạt, Dương và Nghĩa may mắn gặp tàu đánh cá của ngư dân Cà Mau phát hiện, cứu vớt và đưa vào trình báo Trạm Kiểm soát Biên phòng Sông Đốc.

Từ lời khai của các nạn nhân, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau xây dựng kế hoạch, mở Chuyên án CM423 để đấu tranh và tiếp tục giải cứu thêm 2 nạn nhân là Dương Mạnh Hùng và Nguyễn Duy Cường. Các đối tượng liên quan trong đường dây mua bán người bị bắt giữ và xử lý theo quy định của pháp luật.

Hiện nay, trên cả nước, tình hình tội phạm mua bán người vẫn diễn biến phức tạp, với nhiều hình thức và thủ đoạn hết sức tinh vi, nhất là các vụ mua bán người nhằm ép nạn nhân tham gia lừa đảo trực tuyến và bóc lột lao động. Đại tá Nguyễn Văn Ngọc, Phó Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau khuyến cáo: “Người lao động có nhu cầu tìm kiếm việc làm cần hết sức cảnh giác với những lời chào mời việc nhẹ, lương cao được đăng tải trên các trang mạng xã hội, website, hoặc những “người tốt” ở các bến xe, bến tàu. Người lao động nên đến các trung tâm giới thiệu việc làm ở các địa phương để được tư vấn, hỗ trợ, tránh bị “sập bẫy” của các đối tượng mua bán người”.

Mai Lan