Cảnh tượng hiếm hoi, đàn cá nhà táng 'đỡ đẻ' cho đồng loại

Khoảnh khắc tuyệt đẹp ghi lại cảnh một đàn cá nhà táng cùng nhau hỗ trợ một cá thể sinh sản lần đầu tiên được các nhà khoa học ghi hình. Sự việc này được nhóm nhà khoa học từ CETI, dự án quốc tế nhằm tìm hiểu cách cá voi giao tiếp, ghi nhận vào ngày 8/7/2023.

Theo thông tin được công bố, một cá thể cá nhà táng (Physeter macrocephalus), thuộc phân thứ bộ Cá voi, đã sinh con ngoài khơi đảo Dominica, biển Caribbean. Đây là cảnh tượng cực kỳ hiếm gặp trong lịch sử khoa học.

Rounder, cá nhà táng cái 19 tuổi, được 10 thành viên còn lại trong đàn vây quanh giúp đỡ khi chuẩn bị sinh cũng như giúp cá thể mới chào đời nổi trên mặt nước cho đến khi nó có thể tự bơi. Trong gần 5 tiếng rưỡi, các nhà khoa học quan sát và ghi lại hành vi của chúng từ trên thuyền, quay phim bằng drone và ghi âm thanh dưới sóng.

Trong quá trình sinh con, cá thể cá nhà táng tên Rounder được các thành viên trong đàn hỗ trợ. Ảnh: Project CETI.

"Những phát hiện này cung cấp bằng chứng hiếm hoi về việc chăm sóc con non không cùng huyết thống ở cá voi và có thể củng cố giả thuyết rằng sự hợp tác có tổ chức, dù chỉ là tạm thời trong quá trình sinh nở là một cơ chế quan trọng duy trì tính xã hội phức tạp ở cá nhà táng", nhóm nghiên cứu cho hay.

Trong số 93 loài cá voi, các nhà khoa học đến nay mới chỉ quan sát được 9 loài sinh sản ngoài tự nhiên. Trường hợp của cá nhà táng Rounder còn hiếm gặp hơn khi những cá thể không có quan hệ huyết thống với nó cũng đến giúp đỡ. Quá trình sinh kéo dài khoảng 34 phút. Trong thời gian này, những con cái trưởng thành khác lặn xuống dưới vây lưng của Rounder, thường ngửa đầu lên và nhìn về vị trí con non chui ra.

Ngay sau đó, đàn cá nhà táng tập trung lại và thay phiên nhau giữ cho con non nổi trên mặt nước để hít thở và có thời gian cho đuôi xòe ra hoàn toàn. Trong vài giờ đầu tiên, cá nhà táng sơ sinh không thể tự nổi hay bơi. Vì vậy, sự hỗ trợ của cả đàn có ý nghĩa quan trọng, giúp con non tăng cơ hội sống sót. Theo các nhà khoa học, cá nhà táng con chào đời với phần đuôi ra trước thay vì đầu như nhiều loài động vật có vú khác nhằm tránh chết đuối.

Cá nhà táng là một trong những loài động vật có tính xã hội cao nhất trên thế giới. Giống như các loài cá voi khác, chúng sống theo đàn và phối hợp với nhau để cùng sinh tồn, tìm kiếm thức ăn...

Đối với cá nhà táng, các con nhỏ nhất trong các đàn lớn - thường khoảng 10 cá thể - được nuôi dưỡng theo chế độ mẫu hệ. Cá thể mẹ sẽ chăm sóc con non cho tới khi chúng có thể tự lập.

Ngoài ra, nhóm nhà khoa học cũng ghi được nhiều âm thanh của đàn cá nhà táng, bao gồm sự thay đổi về âm thanh mà chúng phát ra trong những thời điểm quan trọng. Ví dụ như khi Rounder bắt đầu chuyển dạ hay một đàn cá voi hoa tiêu vây ngắn đến gần, kích hoạt phản ứng phòng vệ... đều tạo ra những âm thanh khác nhau. Nhóm nghiên cứu cho biết, những thay đổi về âm thanh cho thấy đàn cá nhà táng đang "trao đổi" thông tin, phối hợp hỗ trợ quá trình sinh nở hoặc bảo vệ con non.

Mời độc giả xem video: Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.

Tâm Anh (TH)