Cao su Việt chạy nước rút thực thi EUDR
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) đến thời điểm này, gần như chắc chắn các yêu cầu trong quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) sẽ được thực thi kể từ ngày 1/1/2027. Vì vậy trong nửa năm còn lại, phải hết sức nỗ lực để từ ngày 1/1/2027 trở đi, cao su Việt Nam xuất khẩu sang châu Âu đáp ứng được quy định của EUDR.

EUDR không còn là câu chuyện chuẩn bị mà đã trở thành yêu cầu cấp bách với ngành cao su. Ảnh: Chu Khôi
Doanh nghiệp chủ động thích ứng nhưng vẫn còn không ít trở ngại
Theo EUDR, các sản phẩm như gỗ, cà phê, cao su, ca cao, dầu cọ, gia súc và nhiều sản phẩm phái sinh muốn vào thị trường EU phải đáp ứng 3 yêu cầu cốt lõi gồm: không gây mất rừng sau ngày 31/12/2020; được sản xuất hợp pháp theo pháp luật quốc gia; đồng thời có hồ sơ thẩm định trách nhiệm và khả năng truy xuất nguồn gốc đầy đủ.
Trước những quy định mới từ thị trường châu Âu các doanh nghiệp (DN) đã chủ động các giải pháp để thích ứng. Theo ông Võ Hoàng An - Tổng Thư ký Hiệp hội Cao su Việt Nam, ngành cao su đã chủ động tiếp cận EUDR từ rất sớm và đạt được nhiều kết quả tích cực. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt khoảng 11,5 tỷ USD, trong đó thị trường EU đạt khoảng 772 triệu USD, tương đương 9,2% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Mặc dù thị trường EU chưa phải thị trường lớn đối với cao su thiên nhiên nhưng lại là thị trường quan trọng đối với các sản phẩm chế biến sâu như săm lốp, găng tay và các sản phẩm công nghiệp cao su. Vì vậy, việc đáp ứng EUDR không chỉ nhằm duy trì thị trường xuất khẩu mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn ngành.
Trong khi đó, ông Diệp Xuân Trường - Phó Trưởng ban Công nghiệp, Tập đoàn công nghiệp cao su Việt Nam (VRG) cho biết, các đơn vị thành viên đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đáp ứng EUDR. Đến tháng 6/2026, khoảng 305.000 ha, tương đương 81% diện tích cao su do Tập đoàn quản lý, đã cơ bản đáp ứng các yêu cầu của EUDR; 23 đơn vị được khách hàng châu Âu công nhận đáp ứng quy định này.
Với VRG, theo tính toán sơ bộ, việc đáp ứng quy định EUDR giúp giá bán cao su tăng thêm khoảng 150 - 250 USD/tấn, mang lại giá trị gia tăng khoảng 70 - 80 tỷ đồng. Tuy nhiên, DN cũng cho rằng việc mở rộng tuân thủ sang khu vực cao su tiểu điền còn gặp nhiều trở ngại do người dân thiếu hồ sơ pháp lý, thiếu thông tin định vị vùng trồng và chưa nhận thức đầy đủ về yêu cầu của thị trường.
Tăng tốc hoàn thiện hướng dẫn và hệ thống truy xuất
Ông Nguyễn Quốc Mạnh - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cho biết sau ba năm kể từ khi EU ban hành quy định EUDR, Việt Nam đã triển khai nhiều hoạt động nhằm chuẩn bị thích ứng, từ tuyên truyền, phổ biến quy định đến đào tạo, tập huấn cho DN và địa phương.
Theo ông Mạnh, 2 ngành hàng chịu tác động lớn nhất trong lĩnh vực trồng trọt là cà phê và cao su. Ngay từ khi EUDR được thông qua vào tháng 5/2023, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã phối hợp với Vụ Hợp tác quốc tế, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cùng nhiều đơn vị liên quan xây dựng các giải pháp thích ứng.
“Qua các cuộc làm việc với phía EU, có thể khẳng định EUDR sẽ chính thức được thực thi từ ngày 1/1/2027. Thời gian chuẩn bị không còn nhiều, vì vậy việc hoàn thiện tài liệu hướng dẫn có ý nghĩa rất quan trọng để DN và địa phương có căn cứ triển khai thống nhất” - ông Nguyễn Quốc Mạnh nhấn mạnh.
Theo dự thảo Hướng dẫn tuân thủ EUDR cho ngành cao su, EUDR không chỉ là điều kiện để xuất khẩu vào châu Âu, mà còn là tiêu chuẩn đang tái định hình cách thị trường đánh giá hàng hóa. Dự thảo cũng quy định trách nhiệm của các chủ thể trong chuỗi cung ứng. Chủ lô cao su cung cấp thông tin về quyền sử dụng đất và vùng trồng; đại lý thu mua kiểm tra nguồn nguyên liệu, thực hiện tách biệt vật lý nếu phát hiện rủi ro; DN chế biến, nhập khẩu và xuất khẩu lưu trữ hồ sơ chuỗi cung ứng tối thiểu 5 năm để phục vụ việc lập Tuyên bố thẩm định chuỗi cung ứng (DDS) của nhà nhập khẩu EU.
Theo ông Võ Hoàng An, để toàn ngành có thể đáp ứng EUDR đúng thời hạn, cần sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý, DN, hiệp hội và người trồng cao su. Trong đó, ưu tiên hàng đầu là xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia dùng chung, có giao diện thân thiện với hộ tiểu điền và đại lý thu mua, đồng thời tương thích với các yêu cầu của EUDR và hỗ trợ DN xây dựng báo cáo DDS. Bên cạnh đó, cần khuyến khích phát triển các mô hình liên kết vùng nguyên liệu có truy xuất nguồn gốc; hỗ trợ người dân hoàn thiện giấy tờ đất, định vị vùng trồng, ứng dụng phần mềm quản lý giao dịch và xây dựng cơ chế hỗ trợ đối với các DN tiên phong cũng như các hộ tiểu điền thực hiện tốt các quy định.
Chỉ còn 6 tháng trước “giờ G”, EUDR không còn là câu chuyện chuẩn bị mà đã trở thành yêu cầu cấp bách. Việc hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc và nâng cao tính minh bạch trong toàn bộ chuỗi cung ứng sẽ quyết định khả năng giữ vững thị trường EU, đồng thời tạo nền tảng để ngành cao su Việt Nam nâng cao giá trị, đáp ứng các tiêu chuẩn thương mại bền vững ngày càng khắt khe của thế giới.
Nguồn Đại Đoàn Kết: https://daidoanket.vn/cao-su-viet-chay-nuoc-rut-thuc-thi-eudr.html












