Cao tốc Bắc-Nam rút ngắn thời gian xe chạy, tăng cường kết nối liên vùng

Tuyến cao tốc Bắc-Nam được đưa vào khai thác đã giảm thời gian lưu thông, tăng cường kết nối liên vùng. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Các dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông được đầu tư, đưa vào khai thác đã tăng năng lực lưu thông, giảm thiểu va chạm và tai nạn giao thông, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, tăng cường kết nối giữa các địa phương, vùng kinh tế.

Rút ngắn thời gian, giảm va chạm giao thông

Theo báo cáo của Cục Đường bộ Việt Nam, đến nay, cả nước đã đưa vào khai thác, thông xe kỹ thuật khoảng 3.345km đường bộ cao tốc; riêng giai đoạn 2021-2025 đã hoàn thành, đưa vào khai thác khoảng 2.182km.

Trên tuyến đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông đã có 36/39 đoạn tuyến với tổng chiều dài khoảng 1.914km được đưa vào khai thác (bao gồm cả khai thác tạm), trong đó Cục Đường bộ Việt Nam trực tiếp quản lý khai thác khoảng 1.296km.

“Kết quả nghiên cứu bước đầu cho thấy việc đầu tư, đưa vào khai thác tuyến đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông đã góp phần nâng cao năng lực vận tải, tăng cường kết nối giao thông giữa các địa phương, vùng kinh tế và từng bước phát huy hiệu quả đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ,” ông Nguyễn Viết Huy, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam đánh giá.

Ngoài ra, các hệ thống quản lý điều hành giao thông, thu phí điện tử không dừng thuộc các dự án thành phần giai đoạn 2017-2020 đã được đưa vào vận hành từ ngày 2/3/2026.

Trong thời gian từ ngày 2/3-31/5/2026, hệ thống đã ghi nhận hơn 9,7 triệu lượt phương tiện lưu thông, thu được trên 944 tỷ đồng phí sử dụng đường bộ cao tốc nộp ngân sách Nhà nước; việc triển khai đồng bộ hệ thống quản lý điều hành giao thông và thu phí điện tử không dừng đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác tuyến, tăng tính công khai, minh bạch trong công tác thu phí và từng bước hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý giao thông hiện đại.

Thông qua việc phối hợp với Cục Cảnh sát giao thông điều chỉnh phương án phân làn, tổ chức giao thông trên một số tuyến cao tốc trọng điểm, tình trạng ùn tắc và tai nạn giao thông đã giảm đáng kể.

Dẫn chứng kết quả theo dõi cho thấy số vụ va chạm trên một số tuyến giảm từ 70-80% so với trước khi điều chỉnh; thời gian lưu thông được rút ngắn khoảng 20-30%; năng lực thông hành được cải thiện rõ rệt, góp phần giảm chi phí vận tải và nâng cao hiệu quả khai thác công trình và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.

Một đoạn tuyến cao tốc Bắc-Nam phía Đông được đưa vào khai thác, vận hành. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Trên tuyến cao tốc Bắc-Nam phía Đông hiện đã có 7 trạm dừng nghỉ được đầu tư hoàn chỉnh (Cầu Giẽ-Ninh Bình, Cao Bồ-Mai Sơn, La Sơn-Hòa Liên, hầm Đèo Cả, Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây, Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương, Mỹ Thuận-Cần Thơ). Có 18/19 trạm còn lại đang được triển khai, trong đó 9 trạm đã có các công trình dịch vụ công thiết yếu đưa vào phục vụ; 3 trạm đang khai thác dựa trên mô hình trạm tạm đã có sẵn; 6 trạm chưa có hạng mục dịch vụ công, người dân đang sử dụng tạm các trạm liền kề hoặc khu dịch vụ lân cận tại nút giao; một trạm đang chờ giải phóng mặt bằng.

“Việc từng bước hoàn thiện hệ thống trạm dừng nghỉ góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân, bảo đảm điều kiện khai thác đồng bộ và an toàn trên các đoạn tuyến,” ông Huy nhấn mạnh.

Khẳng định công tác tiếp nhận, quản lý vận hành và bảo trì các đoạn tuyến đã được Cục Đường bộ Việt Nam triển khai chủ động, kịp thời, theo ông Huy, các tồn tại, khiếm khuyết phát sinh trong quá trình khai thác được rà soát, phát hiện và yêu cầu các chủ đầu tư, nhà thầu thực hiện trách nhiệm bảo hành theo quy định.

Song song đó, Cục Đường bộ Việt Nam đã tổng hợp các khó khăn, vướng mắc và bài học kinh nghiệm từ quá trình khai thác để phục vụ công tác quản lý, vận hành các dự án trong giai đoạn tiếp theo.

Sẽ tiếp tục nghiên cứu, rà soát

Ông Huy cũng khẳng định kết quả nghiên cứu bước đầu cho thấy tuyến đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông đã cơ bản đáp ứng yêu cầu khai thác, từng bước phát huy vai trò là trục giao thông huyết mạch quốc gia, góp phần nâng cao năng lực vận tải, giảm chi phí logistics, tăng cường kết nối vùng, phục vụ nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa của người dân và doanh nghiệp, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội; công tác quản lý, vận hành, tổ chức giao thông và cung cấp các dịch vụ hỗ trợ khai thác trên tuyến đang từng bước được hoàn thiện, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác công trình.

Tuy nhiên, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam cho rằng việc đánh giá toàn diện hiệu quả khai thác tuyến cần tiếp tục được nghiên cứu, rà soát trên cơ sở cập nhật đầy đủ số liệu về lưu lượng giao thông, an toàn giao thông, công tác quản lý vận hành, hiệu quả kinh tế-xã hội và các nội dung có liên quan.

Trong thời gian tới, Cục Đường bộ Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng hoàn chỉnh đánh giá toàn diện hiệu quả khai thác tuyến đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông, báo cáo Bộ Xây dựng trước ngày 20/6/2026 theo đúng thời hạn theo yêu cầu.

Trước đó, chủ trì cuộc họp về tình hình triển khai công tác chuẩn bị đầu tư mở rộng các đoạn tuyến đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh thống nhất phương án nghiên cứu đầu tư mở rộng tuyến đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông có quy mô 4 làn hạn chế lên quy mô 6 làn xe theo quy hoạch, bảo đảm đồng bộ, lâu dài, hạn chế việc phải tiếp tục mở rộng nhiều lần, gây lãng phí thời gian, nguồn lực, ảnh hưởng đến quá trình khai thác toàn tuyến.

Nhà thầu thi công thảm bêtông nhựa nền đường một tuyến cao tốc. (Ảnh: Khánh Hùng/Vietnam+)

Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn rà soát, đánh giá tổng thể hiện trạng toàn bộ tuyến đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông từ Cao Bằng đến Cà Mau; đánh giá phân chia theo 3 phân đoạn (Cao Bằng-Hà Nội, Hà Nội-Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh-Đất Mũi).

Bộ Xây dựng thống nhất sắp xếp thứ tự ưu tiên mở rộng các đoạn tuyến theo nguyên tắc nhu cầu vận tải, khả năng cân đối nguồn lực, trong đó ưu tiên nguồn lực mở rộng trước các đoạn tuyến có nhu cầu vận tải lớn thuộc dự án đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020 (để phấn đấu khởi công trong năm 2027), đến mở rộng các đoạn còn lại (phấn đấu khởi công trong năm 2028), từ đó phấn đấu hoàn thành mở rộng toàn tuyến vào năm 2030.

Các tỉnh, thành đánh giá hiệu quả kinh tế-xã hội của dự án đối với địa phương, đặc biệt là mức độ đóng góp vào mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội và khả năng hỗ trợ thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong giai đoạn tới theo tinh thần Kết luận số 18-KL/TW, ngày 02/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương, chú trọng hạch toán hiệu quả kinh tế-xã hội trong phân bổ, quản lý và sử dụng mọi nguồn lực, đánh giá tác động của hoạt động xây dựng, tạo việc làm, đóng góp tăng trưởng kinh tế... để đưa ra các kết quả chỉ tiêu đánh giá định lượng làm cơ sở xem xét, báo cáo cấp có thẩm quyền quyết định phân bổ vốn cho dự án./.