Cao tốc, nhà ở xã hội tạo nền tảng phát triển dài hạn cho ngành xây dựng

Năm bản lề về thể chế và phân cấp, phân quyền

Ngày 4/2, tại buổi gặp mặt báo chí cuối năm ở TP.HCM, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng Nguyễn Trí Đức cho biết, năm 2025 là năm bản lề trong công tác quản lý, chỉ đạo và điều hành của ngành xây dựng, với trọng tâm là hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn và đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia.

Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng Nguyễn Trí Đức chia sẻ tại buổi gặp mặt báo chí cuối năm.

Trong năm, Bộ Xây dựng đã trình và được Quốc hội thông qua 4 luật và 2 nghị quyết quan trọng, trong đó có các cơ chế, chính sách đặc thù cho phát triển đường sắt đô thị tại Hà Nội, TP.HCM và nhà ở xã hội. Chính phủ đã ban hành 15 nghị định, Thủ tướng Chính phủ ban hành 2 quyết định và Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành 58 thông tư, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho các lĩnh vực quản lý của ngành.

Đáng chú ý, Bộ Xây dựng đã rà soát hơn 600 văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực, qua đó thực hiện phân cấp, phân quyền đối với 118 nhiệm vụ, đồng thời cắt giảm, đơn giản hóa 45% thủ tục hành chính. Đây được xem là bước chuyển mạnh trong cải cách hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp và chính quyền địa phương.

Năm 2025 ghi nhận bước tiến lớn trong đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng. Bộ Xây dựng đã triển khai và hoàn thành 53 dự án, gồm 15 dự án khởi công và 38 dự án khánh thành - con số cao hơn rõ rệt so với các năm trước.

Trong năm này, cả nước hoàn thành 1.491km đường bộ cao tốc, nâng tổng chiều dài lên hơn 3.800km. Đặc biệt, tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã được thông xe toàn tuyến từ Cao Bằng đến Cà Mau, đánh dấu cột mốc quan trọng trong kết nối liên vùng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Toàn cảnh buổi gặp mặt giữa Bộ Xây dựng với cơ quan báo chí tại TP.HCM.

Bên cạnh đó, nhiều dự án giao thông chiến lược được hoàn thành và đưa vào khai thác như Nhà ga T3 - Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, mở rộng Nhà ga hành khách quốc tế T2 - Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, các hạng mục thuộc sân bay Long Thành giai đoạn 1. Trong lĩnh vực hàng hải, các bến 3, 4, 5, 6 tại Cảng biển Lạch Huyện cũng đã hoàn thành, góp phần nâng cao năng lực thông qua hàng hóa.

Hạ tầng và nhà ở xã hội tạo dư địa tăng trưởng mới

Cùng với phát triển hạ tầng giao thông, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng cho biết, công tác quản lý phát triển đô thị và hạ tầng kỹ thuật tiếp tục đạt kết quả tích cực. Tính đến cuối năm 2025, tỷ lệ đô thị hóa toàn quốc ước đạt khoảng 45%, tăng 0,7 điểm phần trăm so với năm 2024, cho thấy xu hướng đô thị hóa vẫn được duy trì dù thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Hạ tầng kỹ thuật đô thị từng bước được hoàn thiện, trong đó tỷ lệ dân số đô thị được cấp nước sạch từ hệ thống cấp nước tập trung đạt 95%. Tỷ lệ đất dành cho giao thông tại các đô thị lớn tiếp tục được cải thiện, góp phần nâng cao chất lượng không gian sống và khả năng kết nối đô thị.

Đại diện các cơ quan báo chí tham dự buổi gặp mặt.

Một điểm sáng khác trong năm 2025 là chương trình phát triển nhà ở xã hội. Cả nước đã hoàn thành hơn 102.600 căn nhà ở xã hội, vượt kế hoạch năm. Lũy kế đến hết năm 2025, quy mô các dự án nhà ở xã hội đang triển khai đạt trên 657.000 căn, tương đương khoảng 62% chỉ tiêu của Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030.

Song song đó, Bộ Xây dựng đã hoàn thành việc hỗ trợ nhà ở cho hộ gia đình có công với cách mạng, hộ nghèo, cận nghèo, vượt tiến độ từ 4 - 5 tháng so với kế hoạch; đồng thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho 136 dự án bất động sản, góp phần ổn định thị trường.

"Bước sang năm 2026, Bộ Xây dựng xác định tiếp tục đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, hoàn thiện hệ thống quy hoạch ngành với tầm nhìn dài hạn; ưu tiên nguồn lực cho các dự án hạ tầng trọng điểm, có tính lan tỏa và liên kết vùng", ông Đức nói.

Ngành xây dựng đặt mục tiêu hình thành 5.000 km đường cao tốc, triển khai các tuyến đường sắt quốc gia trọng điểm, nâng năng lực hệ thống cảng biển lên 1,2-1,4 tỷ tấn/năm và năng lực thông qua cảng hàng không đạt khoảng 275 triệu hành khách. Đồng thời, phấn đấu hoàn thành sớm mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội và nâng tỷ lệ đô thị hóa lên trên 50% vào năm 2030.

Đại diện cơ quan báo chí chia sẻ tại sự kiện.

Theo Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng, những kết quả đạt được trong năm 2025 không chỉ tạo nền tảng vững chắc cho năm 2026 mà còn mở ra dư địa phát triển dài hạn cho ngành xây dựng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng sống của người dân trong giai đoạn phát triển mới.

Tại buổi gặp mặt, đại diện một số cơ quan báo chí nhận định Bộ Xây dựng đang đảm đương khối lượng công việc rất lớn, đặc biệt tại khu vực phía Nam với nhiều công trình, dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia được triển khai đồng thời. Dù vậy, công tác chỉ đạo, điều hành và phối hợp giữa Bộ với các địa phương, đơn vị liên quan thời gian qua được đánh giá là chặt chẽ, kịp thời.

Các cơ quan báo chí bày tỏ kỳ vọng trong năm mới, Bộ Xây dựng tiếp tục giữ vững tinh thần đồng hành, tăng cường cung cấp thông tin, phối hợp hiệu quả với báo chí, qua đó góp phần lan tỏa các kết quả tích cực và tạo sự đồng thuận xã hội trong quá trình triển khai các nhiệm vụ lớn của ngành.

Mỹ Quỳnh